I have a dream
Een oude man die zijn ogen afweert en
God om vergiffenis vraagt bij het zien
van een ongesluierde vrouw. Jonge
vrouwen die een vinger in hun keel
moeten steken om hun vrouwelijke stem
te verdoezelen. Meisjes die in het
geheim naar school gaan en daar dromen
van carrières als ingenieurs en
dokters. At five in the afternoon barst
van zulke beelden en scènes die moeten
aantonen dat het leven van vrouwen
tijdens en ook na het regime van de
Taliban geen pretje is. En dat niet
elke Afghaan zo gelukkig is met de val
van dit door het Westen zo gehate
staatsbestel.
Nogreh is een jonge vrouw met een wel
zeer ambitieuze droom: ze wil namelijk
de eerste vrouwelijke president van
Afghanistan worden. Hoe ze dit gaat
verwezenlijken en met welk programma ze
voor de dag zal komen, is ook voor haar
niet duidelijk, maar zeker is wel dat
ze het lot van de vrouw gaat
verbeteren. Helaas ziet het er naar uit
dat het bij een droom zal blijven. Er
zijn ten eerste de zeer povere, zowat
uitzichtloze levensomstandigheden; de
stad waar ze woont is een ruine
geworden, er is amper voedsel en
drinkwater en overal liggen nog
verraderlijke landmijnen. Maar er is
ook - en vooral - de traditie die de
vrouwen in een wel zeer onderdanige
positie dwingt.
Onze heldin gaat op haar eigen manier
tegen deze verstikkende regels in. Zo
maakt ze haar vader wijs dat ze naar
een koranschool gaat en eenmaal hij uit
haar gezichtsveld is, ruilt ze haar
zwarte sloffen is voor hoge hakken.
Ongegeneerd gaat ze de straat op, haar
burka-sluier opgeheven, een gebaar dat
niet elke mannelijke voorbijganger weet
te waarderen. Ze heeft een zeer
levendige interesse in politiek - haar
idool is Benazir Bhutto - maar ook hier
stuit ze op onbegrip en wantrouwen.
Voor de meeste mensen staat elk regime
immers voor miserie; ze willen gewoon
de draad van hun leven terug oppikken
en zijn zeker niet geïnteresseerd in de
naïeve dromen van een jong meisje.
Nogreh's vader staat dan weer symbool
voor een rotsvast geloof en de oude
vertrouwde waarden. Hij is alleszins
opgezet met het gedwongen vertrek van
de Taliban en ziet met lede ogen toe
hoe de stad ten prooi valt aan
'godslastering'. Hierbij heeft hij het
niet alleen zozeer begrepen op het
veranderende gedrag van vrouwen; hij
verhuist zelfs met dochter en
schoondochter wanneer zijn buurman
weigert om zijn radio stiller te
zetten. Uiteindelijk besluit hij om met
zijn gezin (of wat daar van overblijft)
en zijn schamele bezittingen naar
Kandahar te vertrekken omdat hij niet
wil sterven in een stad die zo
zedenloos is geworden.
De regisseur van At five in the
afternoon is Samirah Makhmalbaf,
dochter van gerenommeerd Iraans
filmmaker Mohsen Makhmalbaf, die een
paar jaar geleden ook al het lot van de
Afghaanse vrouw onder de aandacht
bracht in Kandahar. Samirah zelf is 23
en, ondanks deze zeer jonge leeftijd,
al aan haar derde langspeelfilm toe.
Van haar vader heeft ze in ieder geval
haar aandacht voor visuele flair
geërfd; op de één of andere manier kan
je niet anders dan de woeste en
onherbergzame Afghaanse
berglandschappen en de schamele ruines
mooi vinden. Bovendien slaagt ze erin
om haar boodschap duidelijk over te
brengen via zeer eenvoudige maar
krachtige beelden: de witte schoenen
met hoge hakken waarin Nogreh zo graag
paradeert staan voor de vrouwelijkheid
die ze jarenlang moest verborgen
houden. Omdat deze beelden regelmatig
worden herhaald, werken ze ook echt.
At five in the afternoon is een
pessimistische en zeker geen
toegankelijke film. Dit komt deels door
het trage ritme, maar vooral door de
allesbehalve vlotte acteerstijl van de
amateuracteurs. Niemand van hen had
ooit voor de camera gestaan en dat is
er helaas ook aan te zien. Dat het ook
anders kan, bewijst bijvoorbeeld een
Ken Loach die ook vaak werkt met
amateurs. Bovendien lijken de dialogen
meer op stukken toespraken, waardoor de
boodschap van de film er wel echt wordt
ingeramd. Sommige scènes, zoals die
tussen Nogreh en de Franse soldaat,
missen hun doel dan weer niet; deze
toon van ingetogenheid had best wat
vaker in de film mogen voorkomen.
Talent heeft ze zeker, Samirah
Makhmalbaf, maar er moet nog wat aan
geschaafd worden.
terug naar boven | afdrukken |
bewaren als pdf | e-mail als PDF | als favoriet bewaren
| Een probleem op deze pagina melden
| 
uitmuntend
uitstekend
goed
boven middelmaat
onder middelmaat
slecht
afrader
