Op zoek naar geluk
Politiek vluchteling of economisch
vluchteling, dat is de grote vraag waar
aanvragers van asiel aan moeten
voldoen. Hun toekomst is ervan
afhankelijk. Een politieke vluchteling
wordt meestal gezien als iemand die
niet anders kon en een economische
vluchteling als een uitvreter. Maar in
werkelijk is er natuurlijk een
bijzonder dunne grens tussen deze twee
varianten, als ze al niet in elkaar
overlopen. Het is dit vraagstuk dat
regisseur Michael Winterbottom aanzette
tot het maken van In This World, een
film over het drama dat veel mensen
moeten doorstaan om hier te komen.
Jamal en Enayat zijn twee jongens uit
Afghanistan. Ze zijn van plan om te
gaan vluchten naar Engeland. Ze hebben
te weinig geld voor een smokkelactie in
het vliegtuig, dus besluiten ze in zee
te gaan met mensensmokkelaars die
vervoer regelen over land en water. Zo
belanden de twee jongens in een
avontuur dat hun leven zal veranderen.
Via Pakistan, Iran, Turkije, Italië,
Frankrijk en uiteindelijk Engeland
reizen ze onder de meest barre en
mensonterende omstandigheden naar een
ogenschijnlijk beter leven.
Tegen alle speculaties in was het idee
voor In This World al ver voor de
gebeurtenissen op 11 september geboren.
Het concept dat Winterbottom in zijn
hoofd had, kreeg door deze aanslagen
alleen maar meer gewicht en sterkte hem
in het willen maken van deze film.
Samen met schrijver Tony Grisoni (Fear
And Loathing In Las Vegas) ging hij
naar Afghanistan om daar ervaringen op
te doen en te praten met mensen die
soortgelijke reizen hadden meegemaakt
als de twee jongens in hun film. De
honderden mensen die ze spraken hadden
allemaal een eigen verhaal en veel
elementen zijn uiteindelijk in het
script terechtgekomen.
Toen eenmaal het groene licht was
gegeven voor de productie begon de
ellende: twee geschikte jongens moesten
gevonden worden, voor elk werden
illegale visa geregeld, honderden uren
video werd opgenomen met kleine
DV-camera's, en zo kunnen we nog even
doorgaan. Gedurende de hele productie
hadden de twee hoofdrolspelers er geen
benul van wat er de volgende dag met
hen zou gebeuren. Dit leverde heel erg
natuurlijke prestaties op van de twee
niet-acteurs.
Qua stijl weet Winterbottom met In This
World niet goed welke kant hij op wil.
Er is een fijne scheidslijn tussen wat
nu documentaire is en wat fictie.
Volgens Winterbottom mag In This World
niet een documentaire genoemd worden
omdat dat de inzet en moeite te niet
zou doen van de productie en het is ook
geen documentaire omdat alles zoveel
mogelijk in scène gezet is (maar wel
weer gebaseerd op waargebeurde feiten).
Het gebruik van landkaarten en
feitelijkheden in de voice-over
versterken echter wel het idee dat
Winterbottom wel degelijk een
documentaire wilde maken. Het is dan
ook heel moeilijk om In This World vast
te pinnen op een genre. Elke keer als
men het idee heeft naar een
documentaire te kijken wordt de
toeschouwer zich ervan bewust dat in
bepaalde scènes (met name de scène aan
boord van het schip) er helemaal geen
camera aanwezig kan zijn. Dit doet
afbreuk aan de authenticiteit van de
geschoten beelden. Als Winterbottom
gekozen had voor een volledig
fictionele aanpak, dan had In This
World wellicht nog meer impact gehad.
Terwijl een volledig documentaire
aanpak schier onmogelijk is in de
wereld van de mensensmokkel.
De boodschap die Winterbottom over wil
brengen, is aan het eind van de film
wel zo klaar als een klontje. De
problematiek rond deze vluchtelingen
moet wat nauwgezetter en minder
bureaucratisch bekeken worden, hoe
moeilijk dat in werkelijkheid ook is.
De jury in Berlijn vond de film in
ieder geval goed genoeg om In This
World te bekronen met een Gouden Beer
en tevens de prijs van de oecumenische
jury te geven. Wat ook nog eens gewicht
geeft aan de film is dat
hoofdrolspelertje Jamal een paar
maanden na het eindigen van de opnamen
op eigen houtje terugkeerde naar
Engeland om daar asiel aan te vragen
(alhoewel Winterbottom dit aan het
einde van In This World een beetje naar
zijn hand zet).
In This World zal zeker veel stof doen
opwaaien en dat is maar goed ook, want
het gaat hier om échte mensen die vaak
ook écht in nood zitten. Een iets
zorgvuldigere uitwerking van het
concept had echter misschien wel een
betere film opgeleverd.
terug naar boven | afdrukken |
bewaren als pdf | e-mail als PDF | als favoriet bewaren
| Een probleem op deze pagina melden
| 
uitmuntend
uitstekend
boven middelmaat
middelmatig
onder middelmaat
slecht
afrader
