Foto: Lions Gate

INDEX >> RECENSIES >> IN THIS WORLD

IN THIS WORLD
Op zoek naar geluk

Mattijs Grannetia | 23/11/2003

   

Jamal en Enayat zijn twee jongens uit Afghanistan. Ze zijn van plan om te gaan vluchten naar Engeland. Ze hebben te weinig geld voor een smokkelactie in het vliegtuig, dus besluiten ze in zee te gaan met mensensmokkelaars die vervoer regelen over land en water. Zo belanden de twee jongens in een avontuur dat hun leven zal veranderen. Via Pakistan, Iran, Turkije, Italië, Frankrijk en uiteindelijk Engeland reizen ze onder de meest barre en mensonterende omstandigheden naar een ogenschijnlijk beter leven.

Tegen alle speculaties in was het idee voor In This World al ver voor de gebeurtenissen op 11 september geboren. Het concept dat Winterbottom in zijn hoofd had, kreeg door deze aanslagen alleen maar meer gewicht en sterkte hem in het willen maken van deze film. Samen met schrijver Tony Grisoni (Fear And Loathing In Las Vegas) ging hij naar Afghanistan om daar ervaringen op te doen en te praten met mensen die soortgelijke reizen hadden meegemaakt als de twee jongens in hun film. De honderden mensen die ze spraken hadden allemaal een eigen verhaal en veel elementen zijn uiteindelijk in het script terechtgekomen.

Toen eenmaal het groene licht was gegeven voor de productie begon de ellende: twee geschikte jongens moesten gevonden worden, voor elk werden illegale visa geregeld, honderden uren video werd opgenomen met kleine DV-camera's, en zo kunnen we nog even doorgaan. Gedurende de hele productie hadden de twee hoofdrolspelers er geen benul van wat er de volgende dag met hen zou gebeuren. Dit leverde heel erg natuurlijke prestaties op van de twee niet-acteurs.

Qua stijl weet Winterbottom met In This World niet goed welke kant hij op wil. Er is een fijne scheidslijn tussen wat nu documentaire is en wat fictie. Volgens Winterbottom mag In This World niet een documentaire genoemd worden omdat dat de inzet en moeite te niet zou doen van de productie en het is ook geen documentaire omdat alles zoveel mogelijk in scène gezet is (maar wel weer gebaseerd op waargebeurde feiten). Het gebruik van landkaarten en feitelijkheden in de voice-over versterken echter wel het idee dat Winterbottom wel degelijk een documentaire wilde maken. Het is dan ook heel moeilijk om In This World vast te pinnen op een genre. Elke keer als men het idee heeft naar een documentaire te kijken wordt de toeschouwer zich ervan bewust dat in bepaalde scènes (met name de scène aan boord van het schip) er helemaal geen camera aanwezig kan zijn. Dit doet afbreuk aan de authenticiteit van de geschoten beelden. Als Winterbottom gekozen had voor een volledig fictionele aanpak, dan had In This World wellicht nog meer impact gehad. Terwijl een volledig documentaire aanpak schier onmogelijk is in de wereld van de mensensmokkel.

De boodschap die Winterbottom over wil brengen, is aan het eind van de film wel zo klaar als een klontje. De problematiek rond deze vluchtelingen moet wat nauwgezetter en minder bureaucratisch bekeken worden, hoe moeilijk dat in werkelijkheid ook is. De jury in Berlijn vond de film in ieder geval goed genoeg om In This World te bekronen met een Gouden Beer en tevens de prijs van de oecumenische jury te geven. Wat ook nog eens gewicht geeft aan de film is dat hoofdrolspelertje Jamal een paar maanden na het eindigen van de opnamen op eigen houtje terugkeerde naar Engeland om daar asiel aan te vragen (alhoewel Winterbottom dit aan het einde van In This World een beetje naar zijn hand zet).

In This World zal zeker veel stof doen opwaaien en dat is maar goed ook, want het gaat hier om échte mensen die vaak ook écht in nood zitten. Een iets zorgvuldigere uitwerking van het concept had echter misschien wel een betere film opgeleverd.