Ze kijkt naar u, alleen naar u
Eerst was er het schilderij van de
Delftse grootmeester Vermeer. Toen kwam
de roman van de in Engeland wonende
Amerikaanse schrijfster Tracy
Chevalier. Na doek en boek kwam
Scarlett Johansson. Hoe groot de
verdiensten van debuterend regisseur
Peter Webber en van zijn hele
technische ploeg ook mogen zijn, Girl
with a Pearl Earring is een solo slim
van de 19-jarige Amerikaanse actrice.
Girl with a Pearl Earring is het
fictieve verhaal van het meisje op het
schilderij van Johannes Vermeer. Over
het leven van de barokschilder is
weinig geweten. Zijn klanten kwamen uit
de bescheiden welvarende burgerij van
de stad. Hij was katholiek en werkte
bijna uitsluitend op bestelling. Amper
zesendertig werken kunnen met zekerheid
aan de schilder toegeschreven worden.
Eén daarvan koos Chevalier als
basisidee voor haar boek.
De sensuele manier waarop Vermeer het
meisje met de oorringen de toeschouwer
sensueel laat aankijken, de mond
lichtjes geopend, is al eeuwen bron van
speculatie en artistieke theorieën.
Griet, zo heet het meisje, komt als
calvinistisch boerenmeisje terecht in
het kroostrijke gezin van de katholieke
schilder. Ze wordt er een van de
huishoudsters. Ze is jonger en mooier
dan de andere werksters in het huis en
Vermeer raakt al snel gefascineerd door
Griet. Net als de zoon van de slager en
Vermeers belangrijkste opdrachtgever
trouwens. Allen hebben ze een boon voor
de enigmatisch glimlachende meid.
De stijgende seksuele spanning tussen
Griet en de schilder blijft niet
onopgemerkt. Vermeers echtgenote ruikt
en ziet het gevaar. Vermeer zelf
schippert tussen de twee. Hij
besnuffelt het meisje maar keert
telkens terug naar zijn vrouw. Die
bijna-momenten zijn de krachtigste van
de film. Net als in Lost in Translation
heeft Scarlett Johansson bijzonder
weinig woorden nodig om het
sluimerende, onuitgesproken verlangen
van haar personage uit te beelden. Twee
pinken die elkaar aanraken tijdens het
mengen van de verf, de oorlel waarin
het gaatje gemaakt wordt voor de
oorring, Griet die met haar tong haar
lippen natmaakt. Het zijn kleine
gebaren, barstend van de sensualiteit.
Colin Firth die de laatste jaren vooral
speelde in voorspelbare romantische
Britse komedies, is onverwacht
overtuigend in zijn rol van laffe,
twijfelende verliefde kunstenaar.
De manier waarop het licht valt over de
prachtige decors in het middeleeuwse
Delft benadert de meesterlijke
lichteffecten van Vermeers schilderijen
zelf. Zo is Girl with a Pearl Earring
naast een machtige
net-niet-relatie-film ook een prachtige
tijdsschets die inzicht geeft in de rol
van kunstenaars in de maatschappij, de
weinig florissante omstandigheden
waarin ze leefden en de heersende
moraal van het tijdsgewricht. Vooral de
hoofddoekscène legt een brandende link
met de actualiteit.
Girl with a Pearl Earring is actiearm
en wars van grote manoeuvres. Het is
een subtiel verhaal, rustig verteld
opbouwend naar een ongebruikelijke
climax. Wanneer u in het Mauritshuis in
Den Haag naar het echte doek gaat
kijken, mag u gerust geloven dat Griet
naar u kijkt, enkel en alleen naar u.
terug naar boven | afdrukken |
bewaren als pdf | e-mail als PDF | als favoriet bewaren
| Een probleem op deze pagina melden
| 
uitmuntend
uitstekend
boven middelmaat
middelmatig
onder middelmaat
slecht
afrader
