Foto: U.I.P.

INDEX >> RECENSIES >> DAWN OF THE DEAD

DAWN OF THE DEAD
Als de doden op aarde wandelen

Mattijs Grannetia | 28/06/2004

   

Regisseur Zach Snyder laat er geen gras over groeien in Dawn of the Dead. We krijgen ongeveer twee minuten rust en een korte introductie van hoofdpersoon Ana (Sarah Polley) waarna de hel letterlijk en figuurlijk losbarst. Ana wordt wakker van haar dochtertje dat niet meer is wie ze was toen ze de avond ervoor naar bed ging. Binnen enkele seconden verandert haar echtgenoot ook in een zombie en weet Ana ternauwernood te vluchten in haar auto, de ravage buiten observerend vanachter de betrekkelijke veiligheid van haar voorruit. Nog nooit eerder werd chaos en wanorde zo overtuigend in beeld gebracht: ziekenauto's maaien mensen neer en auto's vliegen om de haverklap met alle fatale gevolgen van dien uit de bocht. Ana weet bij toeval nog een aantal overlevenden (o.a. Ving Rhames, Jake Weber en Mekhi Phifer) te vinden en zij besluiten om zichzelf op te sluiten in een winkelcentrum. Zij sluiten deze hermetisch af en proberen uit alle macht de hordes zombies buiten de muren van het centrum te houden. Een uitputtingsslag die weinig kans van slagen heeft.

De makers van deze versie hebben gelukkig goed voor ogen gehouden dat het weinig zin had om een letterlijke remake te maken van het origineel uit 1978. Dat zou alleen maar onnodig verzet oproepen bij de schare fanatieke fans van de klassieker. In feite is er heel erg weinig overeind gebleven van het origineel; behalve dan de vier basiselementen: de zombies, het winkelcentrum, hoe een zombie te verslaan en het groepsgevoel van de overlevenden. Tevens zijn de zombies nu grotendeels uit het centrum geweerd wat Snyder de kans geeft om zijn verhaal uit te rekken over dagen of zelfs weken. Wat de noodzaak om te vluchten alleen meer relevanter maakt. Snyder heeft het vertrouwde zombiefilmconcept opgepakt en er zijn eigen draai aan gegeven. Hij zorgt daarmee vooral voor meer pit dan in het origineel, omdat de versie uit 1978 nog wel eens vaart verloor en iets té zelfbewust doordenderde in de maatschappijkritische houding van het script. Met de zelfverzekerdheid van een ervaren regisseur weet Snyder tussen alle chaos en het spektakel genoeg ruimte te maken voor de personages. Zo krijgen in ieder geval de belangrijkste figuren iets meer dimensie dan veelal het geval is in films in ditzelfde genre.

Het valt ook direct op aan de lijst van acteurs dat de makers van Dawn of the Dead wisten waar ze mee bezig waren. De keuze om Sarah Polley te kiezen voor de hoofdrol is toch wel de opmerkelijkste. Met haar gewone alledaagse uiterlijk weet ze onmiddellijk een verbond te sluiten met de kijker. Dat bevordert de betrokkenheid van de kijker en dat is zeker iets waar vele actrices van tegenwoordig jaloers op kunnen zijn. Ana is het morele kompas van de groep en als een echte Luitenant Ripley neemt ze direct de slagvaardige leiding in handen. Verder zien we nog Ving Rhames (Pulp Fiction) als doortastende politieagent die op zoek is naar zijn broer; Mekhi Phifer (8 Mile) als toegewijd vader die er alles voor over heeft om in het reine te komen met zichzelf en het hiernamaals; en Jake Weber (U-571) als televisieverkoper die kwaliteiten in zichzelf naar boven ziet komen waarvan hij geen weet had. Zij krijgen naast de zombies ook nog tegenstand van een stel knorrige beveiligingsbeambten die hun werk, gezien de omstandigheden, net iets te serieus nemen. Het is de dynamiek tussen deze personages die van Dawn of the Dead meer maken dan een gemiddelde horrorfilm.

Perfect is het script daarentegen zeker niet. Gunn heeft vrijwel alles aangaande de maatschappijkritiek weggelaten ten faveure van een script dat meer hangt naar de spanning van de strijd met de zombies. Dat kost de film wel wat diepgang en er vallen hier en daar toch onnodige gaten in het plot en zijn er scènes opgenomen in de film die toch meer rieken naar sensatielust dan naar plotontwikkeling. Vooral de tergend langzame gewaarwording van de overlevenden dat een beet van een zombie een levende kan veranderen in een zombie of de stupide reddingsactie die op touw wordt gezet om een hond te redden, halen de kijker een beetje uit de grimmige sfeer die Snyder anders wel neerzet.

Toch maken deze verschuiving van focus en die kleine foutjes niet zo heel erg veel uit, want waar gaat het nu werkelijk om bij een echt goede zombiefilm? Bloed, viezigheid en veel, heel erg veel bloeddorstige zombies, die hier trouwens wel kunnen rennen. Vooral aan dat laatste voldoet Snyder volkomen. Zijn film zit van A tot Z vol met zombies in alle vormen en maten (zelfs een zombiebaby ontbreekt niet). In een hilarische scène vol gitzwarte humor laten de overlevenden de wapenhandelaar aan de overkant, Andy, zombies neerschieten die lijken op bekende mensen als Jay Leno en Burt Reynolds. Zelfs aan de broodnodige humor is. Bloederig en smerig is het van tijd tot tijd zeker in Dawn of the Dead, maar toch is deze viezigheid - gemaakt door Oscarwinnende make-up specialist David LeRoy Anderson - tot een absoluut minimum beperkt. Een erg verstandige beslissing, want dat maakt de uitspattingen gedurende Dawn of the Dead des te explosiever.

Gezien het feit dat dit de debuutspeelfilm is van regisseur Zach Snyder - hij wees S.W.A.T. af, omdat deze film niet volwassen genoeg zou zijn - kunnen we al gauw concluderen dat we nog niet het laatste werk gezien hebben van deze jongeman. Hij neemt horrorfilms serieus en dat is een verademing na al die jaren van tienerhorrorfilms die weinig tot niets te zeggen hadden. Het gaat waarschijnlijk wel wat ver om te zeggen dat deze herinterpretatie zijn voorganger voorbijstreeft, maar als je Dawn of the Dead bekijkt als een update voor een modernere periode, dan is deze versie zeker in het rijtje van klassieke herinterpretaties als Kaufman's Invasion of the Body Snatchers, Cronenberg's The Fly en Carpenter's The Thing te plaatsen. Als we kijken naar de concurrentie binnen het genre is al heel snel te zien dat Dawn of the Dead ook nog eens veel beter is dan de zelfingenomen zombiefilm die Danny Boyle maakte met 28 Days Later of het grappige, maar weinig intrigerende Resident Evil van Paul W.S. Anderson. Dawn of the Dead is het beste wat het horrorgenre in de afgelopen jaren is overkomen en laat dit alsjeblieft een voorbeeld zijn voor al die mensen die er over denken om hun eigen horrorfilm te maken.