Revolution Films

INDEX >> RECENSIES >> NINE SONGS

NINE SONGS
Puss ’n Boots

Kenny De Maertelaere | 20/03/2005

   

Controversiële films – we hadden het er nog maar net over bij The Woodsman - worden dat enkel als het publiek de term “controverse” aan een film gaat toeschrijven en niet zozeer omdat een regisseur dat doel beoogt. De makers voelen een bui uiteraard al hangen als ze een prent zoals Gaspar Noé’s Irréversible, waarin Monica Bellucci in alle grafische horror verkracht wordt, of The Passion of the Christ, waarbij bloederige scènes en het al dan niet gesuggereerde antisemitisme deze uiteindelijk interessante maar middelmatige productie overschaduwen, op de markt brengen. Zo ook deze 9 Songs van Michael Winterbottom.

Het overkomt ons zelden maar toch worden we er af en toe mee geconfronteerd: een film waarin we, hoe hard we ook proberen, niets ontdekken dat ons ook maar enigszins positief weet te stemmen. Zonder op de feiten vooruit te lopen kunnen we melden dat we 9 Songs een gruwelijke smet op de zevende kunst vinden. Dat deze weinig hoopgevende stelling niet voortspruit uit een afkeer (die we gelukkig niet hebben) voor de expliciete seksscènes die de film domineren maken we meteen duidelijk. In tegenstelling tot de mening van een zeker politicus én kopstuk van een niet nader genoemde Vlaamse partij die blijkbaar vindt dat een experimentele aanpak in de cultuur verboden moet worden (en dat heet dan geen censuur?), kent onze tolerantie voor “moeilijke” onderwerpen geen grenzen en mogen filmmakers ons met de meest decadente ideeën en beelden bekogelen. Aan een beetje rollebollen zal onze nijd dus nooit liggen.      

Dat Winterbottom een getalenteerde, veelzijdige en druk bezige regisseur is (niet noodzakelijk in die volgorde) mag duidelijk zijn. In het eerder op deze website gerecenseerde Code 46 (een introspectieve “artsy” sciencefictionprent die ons ook niet echt kon bekoren) beschreven we al hoe de man in vijftien jaar evenveel films realiseerde en producties zoals onder andere 24 Hour Party People en Welcome to Sarajevo hebben hun kwaliteiten bewezen. Het voor dit jaar aangekondigde Tristram Shandy, een adaptatie van het volgens velen onmogelijk te verfilmen “The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman” met Steve Coogan in de titelrol (de film kreeg ondertussen de titel A Cock and Bull Story) brengt hopelijk iets op het scherm dat de slechte nasmaak van Nine Songs wegspoelt.

Als de film opent bevinden we ons samen met Matt (Kieran O’Brien) in een sportvliegtuig dat over de maagdelijk witte, uitgestrekte leegheid van Antarctica vliegt. In voice-over vertelt Matt ons het verhaal van Lisa (Margot Stilley), de vrouw die hij ontmoette en de relatie die met haar tot stand kwam bij een optreden. Winterbottom toont ons het volledige lied (de eerste van de Nine Songs) terwijl we daartussen ook weinig subtiel de expliciete scènes van het vrijende koppel op ons netvlies krijgen. En dat is dan ook meteen de hele film. In amateuristische, flauw belichte momentopnamen (een zwak ingeschatte poging om grauw realisme te benaderen) zien we achtereenvolgens een optreden, seks, een kort nutteloos gesprek, seks, een optreden… repeat. Begrijp ons echter niet verkeerd; we hebben er op zich geen problemen mee dat de seksscènes in elk detail getoond worden en dat de hoeveelheid naakt varieert van lang uitgesponnen beurt tot beurt, maar we ergeren ons wel als we tot de ontdekking komen dat dit niets meer is dan een als kunstfilm gecamoufleerde, pretentieuze en bovendien plotloze prent die een epische zeventig minuten nodig heeft om de kijker iets duidelijk te maken dat ook in vijf minuten kon.

De muziek, met andere woorden de negen songs waarover in de titel sprake is, kunnen we nog best appreciëren (met nummers van onder andere Franz Ferdinand, Michael Nyman, The Dandy Warhols, Elbow) maar een optreden hoef je niet in een bioscoop te zoeken en bovendien worden deze betekenisloze tussenpassages (die enkel toelaten om de iets conservatievere kijkers – die zich eigenlijk dienen te onthouden – even op adem te laten komen) nergens meer dan een gimmick. Toch zijn al deze problemen niet het ergste aan deze miskleun.

Winterbottom structureert deze vingeroefening (en dat is nu, scout’s honor, no pun intended) bijna als een commerciële, romantische tragedie waarbij we in de derde act (na een kleine veertig minuten van hersenverlammende neuknonsens) getuige zijn hoe de, op evenwel verdoken wijze, clichés van het romantische genre hun weg in wat dan voor een wanhopig plot moet doorgaan vinden. De relatie van de twee hoofdpersonages begint barsten te vertonen en er volgt zelfs een compleet ridicuul moment als Matt ontdekt dat zijn vriendin Lisa (die eerder een mannenverslindende nymfomane dan een verliefde, jonge vrouw lijkt) aan zelfbevrediging doet met een de geluidsband verstommende dildo. De blik op Matts gezicht als hij getuige is van Lisa’s sologenot is onbedoeld hilarisch en de scène levert niets anders op dan de, en vergeef ons dit sarcasme, ophefmakende plottwist dat ze – Horror! Sidder en beef! – hem en zijn jongeheer niet langer nodig heeft om een orgasme te bereiken. Net voor ze terug naar de Verenigde Staten vertrekt en uit zijn leven verdwijnt geeft ze haar minnaar een boek over Antarctica (blijkbaar interesseert het onderwerp hem, niet dat we dat ergens te weten komen) wat meteen ook zijn trip naar het witte niemandsland verklaart. Matt vertelt ons vervolgens dat men op Antarctica claustrofobie en agorafobie ervaart, net zoals in “het bed van een vrouw”. Wij ervoeren echter vooral tijdverlies.

Te mijden als een seksueel overdraagbare aandoening, deze Nine Songs. En nu moet u ons toch verontschuldigen, we gaan een pornofilm huren; die zal tenminste niet de pretentie hebben meer te zijn dan wat het is.