De wereld in zwart-wit
2005 moet de grote comeback worden van Batman. Over twee maanden zullen we weten of het Christopher Nolan gelukt is om Bruce Wayne in Batman Begins over de sombere skyline van Gotham City te laten fladderen. Voor het grote publiek overvleugelt de terugkeer van de vleermuis die andere, veel grilligere comic-adaptatie van het jaar: Sin City. De door misdaad verdorven wereld van Frank Miller is veel minder bekend dan het universum vol superhelden, maar dat is onterecht. Sin City mag dan stinken als de hel, de film ademt alleen maar klasse uit.
Het schrijven van een roman of het maken van een film is een ongemeen boeiend proces, maar het uitdenken en uitwerken van een comic lijkt ons het nec plus ultra. Wie de geur van inkt bij het tekenen van een superheldenverhaal bijna letterlijk wil ruiken, moet het geweldige boek The Amazing Adventures of Kavalier & Clay van Michael Chabon (Spider-Man) uit 2001 maar eens lezen. De eerste twintig pagina’s van de indrukwekkende knoert is het even doorbijten, maar daarna ben je de bevoorrechte getuige van het ontstaan van onvergetelijke striphelden als De Escapist, de Monitor en de maanvlinder Luna Moth. Terwijl Hitler zijn greep op Europa versterkt, start in Amerika de Gouden Eeuw voor de strip. Comic-schrijver en tekenaar Frank Miller had met gemak een personage uit het magische Kavalier & Clay kunnen zijn. In de jaren zeventig en tachtig groeide hij uit tot een van de meest innovatieve tekenaars in het genre. Voor Marvel schreef hij volgens kenners de beste verhalen en reeksen voor Daredevil, Elektra, X-Men en Wolverine en voor DC-Comics gaf hij een nieuwe draai aan Batman. Hij groef diep in de ontstaansgeschiedenis van de vleermuis (Batman: Year One) en overwon een persoonlijke midlifecrisis door Batman als knarse knar tegen de misdaad te laten vechten (The Dark Knight Returns).
Frank Miller rolde, net als Kavalier & Clay, op een bepaald moment ook de filmwereld binnen. Hij schreef de scenario’s voor Robocop 2 (1990) en Robocop 3 (1993), maar moest met lede ogen toezien hoe de franchise die ooit zo succesvol door Paul Verhoeven in gang was gezet, langzaam verwaterde tot een goedkoop videospelletje. Prentjes op een blad papier, zo ondervindt elke striptekenaar op een bepaald moment, zijn geen beelden op pelicule. Voor zijn volgend project liet Miller de vleermuizenissen van Batman of de schietgrage klauwen van Robocop voor wat ze waren. Hij vond zichzelf opnieuw uit met Sin City, een reeks die zowel qua vorm als taal erg vernieuwend zou blijken te zijn. Miller maakte er geen geheim van dat hij zich voor zijn donkere zwart-wit wereld had laten inspireren door schrijvers zoals Mickey Spillane, Raymond Chandler en Dashiell Hammett: literatuur op comic-formaat.
Sin City kon onmiddellijk rekenen op een trouwe schare aan fans, maar Robert Rodriguez was misschien wel de grootste fan van allemaal. Rodriguez, de selfmade-filmer, had zich jarenlang met vingeroefeningen voorbereid op het digitale filmtijdperk en zag in Sin City het perfecte verhaal om naar het grote doek te vertalen. Miller bleek sceptischer dan ooit. Hij was bang dat zijn compromisloos donker verhaal vol zonde, haat en geweld de transformatie naar het grote doek niet zonder censuur zou overleven. Sin City was onverfilmbaar, maar Rodriguez zette dapper door. Begin 2004 nam hij in het geheim Millers kort verhaal The Customer is Aways Right op met Josh Hartnett in de hoofdrol. Het resultaat was verbluffend – en dat moest ook Miller toegeven. Hij schoof al zijn bezwaren aan de kant en stemde in met een verfilming. Rodriguez bood hem meteen aan om zelf co-regisseur te worden, aangezien Millers tekeningen meteen als storyboard zouden fungeren.
The Customer is Always Right zit nu als proloog aan het begin van Sin City. Voor wie niet met de comic vertrouwd is, zet het stukje meteen de toon voor de rest van de film. Je hebt het gevoel naar een oude film uit de jaren vijftig te kijken, maar schijn bedriegt: een rauwe voice-over begeleidt de gebeurtenissen die zich op het scherm ontrollen, het beeld is (op enkele details na) zwart-wit en de regie lijkt één grote hyperbool. De regen valt als koppeltekens uit de lucht en striemt op een duistere stad neer. Op het einde van de proloog zoomt de camera uit tot een geweldig panoramisch beeld zich ontvouwt. De wolkenkrabbers blijken de letters van de filmtitel te vormen: wat een verbeelding, wat een regie!
In het eerste verhaal maken we kennis met Hartigan (Bruce Willis), de enige eerlijke politieman in een door corruptie en misdaad verdorven stad. Zestig is Hartigan nu en na 35 jaar trouwe dienst moet hij met een slechte tikker op pensioen. Op zijn laatste werkdag wil hij persé nog een onopgeloste zaak ophelderen: die van het 11-jarige meisje Nancy Callahan (Makenzie Vega), die ontvoerd is door een perverse pedofiel, beter bekend als de Yellow Bastard (Nick Stahl). Hartigan moet erachteraan, maar Sin City doet zijn naam weer alle eer aan als blijkt dat de pedofiel de zoon is van de invloedrijke senator Roark. In het tweede verhaal wordt lelijkaard Marv (Mickey Rourke) wakker naast een goddelijk mooie maar dode prostitué Goldie (Jaime King). De stille huurmoordenaar Kevin (Elijah Wood) lijkt verantwoordelijk voor de zaak, maar Marv wil samen met Goldie’s tweelingzusje Wendy het zaakje tot op de bodem uitspitten. In het derde verhaal gaan ex-fotograaf Dwight (Clive Owen) en de corrupte politieman Jackie Boy (Benicio Del Toro) zich bemoeien met het lot van een groep moorddadige hoeren onder leiding van Gail (Rosario Dawson). Meer over het verhaal vertellen zou zonde zijn. Alleen dit: hoewel Rodriguez en Miller hun drie verhalen afzonderlijk vertellen, is er meer aan de hand. Op het einde vormt Sin City weer een groot verhaal en dat is alleen al verteltechnisch erg knap.
In alle eerlijkheid waren wij tot nu toe niet zo’n grote fan van Robert Rodriguez. Zeker, zijn manier van guerrilla-filmen dwingt respect af: ver weg van de grote studio-invloeden van Hollywood, knutselt hij ze in zijn garage zelf in elkaar. De manier waarop hij zijn shot and cut-werk deed was echter vaak bewonderenswaardiger dan het resultaat. Met Sin City heeft Rodriguez zichzelf als filmmaker eindelijk in toom kunnen houden. Bijna letterlijk beeld voor beeld zet hij de tekeningen van Miller over naar film. Dat is een gewaagde onderneming die elke andere comic-verfilming ongenadig de das zou omdoen, maar hier werkt het prima. Het levert duizelingwekkende shots en bizarre standpunten, maar eveneens een perfect uitgebalanceerde opeenvolging van beelden op. Het idee om een film in zwart-wit te draaien lijkt vandaag de dag zelfmoord, maar in Sin City past het concept prima. Af en toe springen kleuren toch van het scherm af: het rood van bloed, het groen of blauw van een paar ogen, of de gele mantel van de Yellow Bastard.
Gelukkig vergeet Rodriguez niet dat er in zijn digitale decors ook acteurs rondlopen – en niet de minste. Wat een luxe als je kan rekenen op onder meer Bruce Willis, Mickey Rourke, Jessica Alba, Clive Owen, Nick Stahl, Rutger Hauer, Elijah Wood, Benicio Del Toro, Jaime King, Michael Madsen en Michael Clarke Duncan. Sommige van hen, zoals Willis, zijn perfect getypecast; anderen zijn door make-up en protheses bijna onherkenbaar en verdwijnen helemaal in het personage dat ze spelen. In elk geval stáán ze er als granieten blokken.
Tijdens de productieperiode werd Sin City wel eens vergeleken met Quentin Tarantino’s Pulp Fiction, maar buiten de verhaalstructuur heeft Rodriguez film weinig met QT’s meesterwerk te maken. Tarantino krijgt in Sin City wel een credit als special guest director. Hij was een dagje op de set om wat met de digitale camera te prullen en regisseerde als wederdienst - omdat Rodriguez voor 1 dollar de muziek had gecomponeerd voor Kill Bill 2 - een scène met Clive Owen en Benicio Del Toro. Meer dan een aardigheidje is dat uiteraard niet en Sin City overleeft ook zonder die franjes. Dit is een prent die staat als een huis. Rodriguez heeft overigens al laten weten dat hij van plan is om alle Sin City-verhalen van Miller te verfilmen. Stof is er genoeg: in de onderbuik van Sin City is er op elke hoek wel een tijdloos verhaal vol verderf te vinden.
terug naar boven | afdrukken |
bewaren als pdf | e-mail als PDF | als favoriet bewaren
| Een probleem op deze pagina melden
|
uitmuntend
goed
boven middelmaat
middelmatig
onder middelmaat
slecht
afrader
