Onyx Films

INDEX >> RECENSIES >> LA LEON

LA LEON
De bullebak en het buitenbeentje

Matthias Van Wichelen | 07/03/2008

   

De inkomsten van de geïsoleerde gemeenschap komen uit de exploitatie van het bos. De harde wind, de regen, de bedrukkende warmte en het harde fysieke werk hebben de lokale bevolking afgebot en afgemat. De ruwe bonken houden niet van wat vreemd of anders is. Hun minimaatschappij is geordend volgens simpele en rigide, traditionele regels die niet in vraag gesteld worden. Vernieuwing is niet nodig, verandering een overbodige luxe. De tijd staat er stil. Eén keer per dag vaart een overzetboot heen en weer naar het vasteland. Het is de enige link met de rest van de wereld – die wel evolueert.

Wie naar het vasteland wil, moet de grillen en onhebbelijkheden van de kapitein voor lief nemen. El Turu gedraagt zich als een verlichte despoot, heerser over zijn aftandse sloep en ongekroonde koning van het eiland. Hij domineert en kleineert zijn dorpsgenoten – lees: lotgenoten. Hij is de plaatselijke JR, maar dan zonder het geld, de luxesleeën en de gewillige vrouwen.

De setting is een van de grote troeven van het debuut van de Argentijnse regisseur Santiago Otheguy. De Paraná-delta beslaat een oppervlakte van bijna twintigduizend vierkante kilometer. Honderden zijriviertjes, moerassen, meren, modderplassen en sloten vormen een gigantisch natuurlijk labyrint. Door de extreme klimatologische omstandigheden zijn de meeste eilandjes onbewoonbaar. Drieduizend dapperen voeren dagelijks de strijd met de natuurelementen die in de film een voorname rol spelen. Het traag stromende water is overal. Het is een ijkpunt dat tegelijkertijd een grote rust en een enorme dreiging uitstraalt.

Santiago Otheguy filmde zijn statische beelden in zwart-wit. Hij volgt zijn personages vanop een afstand, alsof hij hen niet wil storen in hun bezigheden. Die terughoudendheid benadrukt het isolement en zet de tegenstellingen tussen Alvaro en de kapitein extra in de verf. Visueel is La Léon een voltreffer. Het ene prachtige shot volgt na het andere. Otheguy is een poëtische beeldkunstenaar. Zijn rijke beeldentaal schept een broeierige atmosfeer, verbeeldt de groeiende frustratie en het brute machtsmisbruik.

Hoe je sfeer schept en hoe je een gesloten samenleving portretteert moet Otheguy niet meer leren. Hij kent ieder hoekje van het eiland, weet alle bomen staan, en is een begenadigde observator die zijn bevindingen glansrijk in bezwerende beelden kan omzetten.

Als scenarist staat hij echter minder ver. De nevelige hoofdpersonages zijn mysterieus genoeg om vragen op te roepen. Hun gedrag is aanvankelijk niet eenvoudig te duiden. Het is jammer dat Otheguy alle vragen die hij oproept in de loop van zijn film zelf beantwoordt. Daarmee ondergraaft hij zijn eigen bouwwerk. Alvaro en El Turu blijken uiteindelijk veel minder complex dan La Léon een uur lang suggereert. Voor een film die steunt op het conflict tussen twee personages is dat problematisch. Als karakterstudie is La Léon meer dan geslaagd. Het studiemateriaal zelf is aan de magere kant. Tien op tien voor de methodiek, een zesje voor de keuze van het onderwerp. Hetzelfde geldt voor zijn schets van het eilandleven. Het is interessant en aardig voor een tijdje, maar al vlug wordt het wat saai.

De minieme plotontwikkeling en het opvallende gebrek aan humor maken van de film een zware dobber. La Léon past in de lange rij contemplatieve auteursfilms uit Argentinië. Het is niet de slechtste, ook niet de beste film. Santiago Otheguy stelde zich als een filmmaker een welomlijnd artistiek doel. Ambitieuze regisseurs zijn er nooit genoeg. Nu is het aan de Argentijn om met zijn volgende film wel te voldoen aan de hoge eisen die hij zichzelf stelt. Met La Léon is hij daar maar half in geslaagd: het is onwerkelijk mooi gefilmde leegte.

Gezien op het 34ste Filmfestival van Vlaanderen Gent.