Imagine Film Distribution

INDEX >> RECENSIES >> LE CHANT DES MARIEES

LE CHANT DES MARIEES
Vriendschap ondanks alles

Matthias Van Wichelen | 17/03/2009

   

De Jodenvervolging in Noord-Afrika is een onderbelicht aspect van de Tweede Wereldoorlog. De nazi’s beloofden de Tunesiërs dat ze eerst de Franse kolonisator zouden verjagen en hen daarna verlossen van de joden. Eens die klus geklaard zouden de Duitsers Tunesië de onafhankelijkheid schenken. Het is anders gelopen. De Duitsers hebben de oorlog verloren en de joden zijn Noord-Afrika niet massaal naar vernietigingskampen gebracht. De plannen daarvoor lagen nochtans klaar. De Tunesiërs hebben hun onafhankelijkheid zelf moeten afdwingen. In 1956 was het zo ver.

Tunesië was in 1942 nog een Franse kolonie, bestuurd door een afgezant van het met de nazi’s meeheulende Vichy-regime. Er werden wel degelijk anti-joodse wetten uitgevaardigd maar die werden niet of nauwelijks toegepast omdat de lokale gezagsdragers (moslims en Arabieren) weigerden te collaboreren met de nazi’s. Joodse burgers werden lastig gevallen op straat, in elkaar geklopt en gedwongen tot zware handenarbeid. Bedrijven moesten astronomische boetes betalen. Het leven van de Tunesische joden werd hen quasi onmogelijk gemaakt, maar ze overleefden het.

Myriam en Nour staan nauwelijks stil bij de gebeurtenissen die de hele wereld in rep en roer zetten. De tienermeisjes bereiden zich voor op hun gearrangeerde huwelijk. Nour is beloofd aan haar neef Khaled; Myriam aan een veel oudere, onaantrekkelijke maar kapitaalkrachtige dokter.

Het kruispunt in de wereldgeschiedenis valt samen met een kruispunt in hun jonge leven. De meisjes zijn nog jong. Ze worden uit hun romantische dromen gehaald door de politieke actualiteit en de bemoeienissen van hun familie. Nour wil graag trouwen met Khaled. Ze hunkert naar zijn lichaam, wil hem voelen, volop vrouw zijn. Haar vader eist dat Khaled eerst een job vindt zodat hij zijn dochter kan onderhouden. Myriam daarentegen ziet niets in haar toekomstige. Hij is oud, saai en lelijk. De tegenstellingen tussen beide meisjes stapelen zich op.

Zonder dat ze het beseffen, worden ze in een bepaalde rol geduwd. De arme, onderdrukte, ongeletterde Arabische staat tegenover de rijke, gepriviligieerde joodse. Het verliefde, opgewonden meisje tegenover de angstige, intens ongelukkige jonge dame. Heel hun leven draaide om hun gelijkenissen: buurmeisjes van dezelfde leeftijd die geboren en getogen in Tunis, alles van elkaar weten, elkaars zinnen afmaken. Ineens gaat het om de verschillen.

Karin Albou debutueerde in 2005 met het cinefiele kleinood La Petite Jérusalem. Net als Le Chant des Mariées draait haar debuutfilm om een zachte clash tussen joden en moslims .Haar tweede film is nog genuanceerder, subtieler en gelaagder dan haar eerste. Ze dringt diep door in de ziel van haar protagonisten wat resulteert in een zeert intens portret van jonge vrouwen.

De camera volgt Nour en Myriam op de voet. Wanneer de meisjes het gemeenschappelijke stoombad binnenstappen, zwaaien de deuren open. Le Chant des Mariées is – onder andere – een film over lust, seks en intimiteit, over een lichamelijke ontdekkingstocht. Daar horen naakte lijven bij, ook die van moslima's. Karin Albou doorbreekt taboes en verlegt grenzen op een natuurlijke, bijna nonchalante manier. Ze laat bovendien de clichés voor wat ze zijn en concentreert zich op haar prachtige personages.

Oogstrelende close-ups van Nour en Myriam benadrukken hun centrale rol in het verhaal. Met uiterste precisie vertelt Albou de geschiedenis van de vriendschap van twee meisjes die volstrekt gelijkwaardig zijn. Daarin bewijst Albou zich als een razend knappe scenarioschrijfster. Ze creëert twee personages die elkaar perfect aanvullen, stiekem elkaars leven willen leiden en nooit de meest vanzelfsprekende keuze maken. Ze hebben elkaar nodig, ze zijn elkaars spiegelbeeld.

De kracht van de film zit n de details die Albou belicht. Zo is er die sekwentie waarin de maagdelijke Myriam klaargemaakt wordt voor haar huwelijksnacht. De traditie wil dat meisjes onthaard worden. Het verbluffend mooi gefilmde paar oudevrouwenhanden harst de haartjes één voor één weg. Minibloedruppeltjes vormen zich terwijl Myriam huilt en Nours onophoudelijk door haar haren streelt. De rijke kleuren, het fluwelen licht en ingehouden grimassen jagen pijngolven door de bioscoopzaal. Zelden is pijn zo kunstig verbeeld.

Debutante Olympe Borval maakt als Nour een spectaculaire intrede in de filmwereld. Lizzie Brochuré (die eerder meespeelde in de arty-farty mislukking Chacun sa nuit) is nog net iets beter. Twee jonge actrices in topvorm in een droomrol de tegelijke uitdagend, verrassend en gebalanceerd is. Ze zijn de verpersoonlijking van pure vriendschap.

Le Chant des Mariées verdient een groot publiek. De anti-dogmatische aanpak van Karin Albou is een intellectuele verademing, haar sensuele filmstijl is balsem op de ziel van de filmliefhebber. Wie films als Le Petite Jérusalem en Le Chant des Mariées kan maken, heeft het ongetwijfeld in zich om een onweerstaanbare moderne klassieker te draaien. Dat is haar tweede film nog niet omdat Albou in al haar subtiliteit uiteindelijk ook een beetje braaf is. En braaf is niet altijd spannend. Niettemin is Le Chant des Mariées een aanrader en een uitgelezen kans om helemaal bedwelmd te geraken door Lizzie Brocherés aparte ogen.

Gezien op Cinema Novo 2009