De ballen en het brein
Een western heeft genoeg aan een saloon, een rotzak, een indringer/outsider, een femme fatale, een sheriff en een dorpsgemeenschap die stilzwijgend hoort, ziet en zwijgt. Waar het verhaal zich afspeelt, is minder belangrijk. Uiteraard leent het uitgestrekte wilde westen zich het allerbeste voor het genre, maar het kan ook elders. Dat bewijst het Deense Terribly Happy, dat zich afspeelt in Zuid-Jutland.In Zuid-Jutland wonen meer runderen en schapen dan mensen. De mensen die er wonen zijn stronteigenzinnig, boers, nors en gesloten. Ze spreken een dialect dat voor niet-inwoners onverstaanbaar is. Buitenstaanders moeten er niet rekenen op een hartelijk onthaal. Dat laatste ondervindt ook Robert Hansen, een politieman die van Kopenhagen overgeplaatst wordt naar een dorpje in de regio. Het is een spreekwoordelijke vergeetput in een achterhoek van het land. Er gebeurt zelden iets waar een jonge, gemotiveerde politieagent zijn kantoor voor uitkomt. Behalve wat gevallen van openbare dronkenschap, af en toe een gestolen fiets en tieners die een jointje roken, heeft het eenmanskorps niets om handen. Het dorp is vredig en stil. Gelukkig is dat maar schijn. Mocht het echt zo zijn, dan was Terribly Happy ondraaglijk saai geworden. Regisseur Henrik Ruben Genz insinueert vanaf de openingsscènes dat er meer aan de hand is. Hij creëert een duistere, dreigende sfeer. De weidse fotografie van Jorgen Johansson en de prikkelende muziek van Kaare Bjerko doen denken aan de westerns uit de goede oude tijd. Genz vermengt ook elementen uit de klassieke film noir, de Hollywoodiaanse thriller en helse horror in zijn film. Ondanks die bonte mengelmoes van genres vormt Terribly Happy een uitermate sterk consistent geheel. Het scenario is gebaseerd op een roman van de Deense auteur Erling Jepsen. Van hem werd eerder The Art of Crying verfilmd, een grappig, ontroerend en onthutsend verhaal over scheve familieverhoudingen, labiele volwassenen en incest. De film werd niet gereleased in België, wellicht omdat een komedie over seks met kinderen in het post-Dutroux tijdperk bij ons nog altijd hypergevoelig ligt.
Terribly Happy maakt minder ophef, maar is een sterkere film. De neurotische, hypernerveuse, zwartgallige Robert is een gedroomd hoofdpersonage: een agent die schrik heeft van zijn mama en die buikkrampen krijgt wanneer het er naar uitziet dat hij toch eens uit zijn schulp moet komen om een geschil op te lossen. Robert is een watje dat zich stoer opstelt omdat een mannelijke flik zijn zwaktes niet kan tonen.
Waarom hij naar Zuid-Jutland getransfereerd is – een promotie is het zeker niet – blijft lang geheim. Wanneer Robert ontdekt dat het dorp gedomineerd wordt door de agressieve Jurgen, speelt zijn emotionele instabiliteit hem steeds meer parten. Jurgen is getrouwd met Ingerlise, de mooiste en meest wulpe van de regio. Ze krijgt al jaren corrigerende tikken van haar man. Wanneer ze daar nog maar eens aangifte van komt doen, valt Robert als een blok voor haar charmes. Het uitgangspunt is simpel en het verhaal ontvouwt zich op een redelijk voorspelbare manier. Het genie zit in de vorm. Henrik Ruben Genz speelt naar hartelust met de genreconventies, hij geeft er een draai aan, zoekt de grens op met het groteske maar verliest de details van zijn verhaal nooit uit het oog zodat de film tot het einde razend spannend blijft. De spielereien zorgen voor een aantal memorabele gitzwarte komische scènes. De vroege cinema van de gebroeders Coen - die zinderende spanning combineert met een flinke scheut humor - is nooit ver weg. Zoals ook de schaduw van John Dahls The Last Seduction en Bound - het regiedebuut van de gebroeders Wachowski - over deze Deense film hangt. Het camerawerk geeft de derde film van Genz extra glans. Door de lens van Jorgen Johansson krijgt het dorp de allure van een westerndorp waar de paarden van John Wayne op stal staan en Lee van Cleef zijn pistolen oppoetst. Er zit een zekere ironie in de beeldvoering. Sommige vergezichten zijn prachtig en hilarisch tegelijkertijd. Henrik Ruben Genz serveert een perfect gedoseerde stijlenmix en keert tegelijk de moerassige zielen van de dorpsbewoners binnenste buiten. Die zijn door en door verrot. Het legertje leugenaars en lafaards houdt elkaar de hand boven het hoofd en deelt vieze geheimen. De verdorvenheid maakt het verhaal alleen maar rijker en amusanter. Denemarken heeft ongeveer even veel inwoners als Vlaanderen. Er zijn meer Deense films te zien in de Vlaamse bioscoop dan omgekeerd. Het betekent niet dat de Denen zo veel beter zijn dan wij, maar het duidt op het gemak waarmee ze – zonder artistieke concessies te doen – goede, herkenbare, grenzenloze verhalen vertellen. Terribly Happy is daarvan een schoolvoorbeeld. De opmerkelijk zelfverzekerde stijl en de technische perfectie zijn de troeven van een heerlijk filmpje van een filmmaker met ballen en een brein. Gezien op het 35ste Internationaal Filmfestival van Vlaanderen-Gent
terug naar boven | afdrukken |
bewaren als pdf | e-mail als PDF | als favoriet bewaren
| Een probleem op deze pagina melden
| 
uitmuntend
uitstekend
boven middelmaat
middelmatig
onder middelmaat
slecht
afrader
