European Film Partners

INDEX >> RECENSIES >> THE MARKET

THE MARKET
Waar haalt de maan haar licht?

Jeffrey De Keyser | 27/07/2009

   

De internationale jury van het 35ste Filmfestival van Gent dacht er blijkbaar anders over en bekroonde de Turks-Duits-Britse productie vorig jaar met de Grote Prijs voor Beste Film. Met kleppers als Vicky Cristina Barcelona en The Wrestler, en sterke(re) onafhankelijke producties als The Visitor, Young@Heart, en Two-Legged Horse, lijkt die keuze ons moeilijk te verantwoorden. De jury prees echter het kritische karakter van de film “die op het eerste zicht een lichte komedie lijkt”.

The Market (Pazar - Bir ticaret masali) speelt zich af in 1994 in een dorpje in Oost-Turkije. De jonge marktkramer Mihram (Tayanç Ayaydin) vult er zijn dagen met drinken, gokken, handel drijven en illegale activiteiten. Hij wil echter zo snel mogelijk rijk worden, en belooft Allah dat hij een voorbeeldig leven gaat leiden als zijn wens op een dag uitkomt. De druk op Mihram is groot: zijn zwangere vrouw Elif (Senay Aydin) maakt zich zorgen over hun financiële situatie, terwijl de plaatselijke betweter Mustafa (Hakan Sahin) hem in de handen van de georganiseerde misdaad probeert te drijven.

Mihram broedt op plannen om een eigen gsm-winkel te openen, maar mist het nodige startkapitaal. Uit het niets krijgt hij een interessant voorstel van een dokteres, die hem verzoekt om over de grens in Azerbeidzjan medicijnen te gaan kopen voor de zieke kinderen in het dorp. Hij pikt er eerst zijn oom Fazil (Genco Erkal) op, werkt een plan uit om ertsen naar Turkije te smokkelen, en samen storten ze zich in het avontuur. Maar de concurrentie is hard, en vooral… snel.

Ben Hopkins weet de kijker vooral te boeien door de plot van de film aan herkenbare situaties en ethische dilemma’s op te hangen. Op een bitterzoete en humoristische manier toont hij de ambiguïteit en onvoorspelbaarheid van het handelscircuit, en maakt hij van zijn personages ‘puppets on a string’: de marktlogica domineert de handel en het menselijk handelen. Zo worden vragen over dubieuze deals in de film steevast beantwoord met de dooddoener: “Waar haalt de maan haar licht?” Het is niet de enige retorische vraag die gesteld wordt. Hopkins laat voldoende ruimte voor interpretatie, en brengt ook de filantropische kant van het verhaal.

Met zijn kleurrijke personages en genietbare taferelen, en doorspekt met sfeervolle beelden, frisse decors en pittige muzikale intermezzo’s (met echo’s van Fatih Akins Gegen die Wand), is The Market een film die iedereen zal kunnen bekoren. Hopkins overstijgt de culturele barrières en probeert de kijker een universele spiegel voor te houden. Maar als sociale kritiek op de kwalijke mechanismen van het kapitalisme valt de film te licht uit. Daarvoor botst de individualistische insteek te vaak op de grenzen van het tijdsgewricht (waarom teruggrijpen naar 1994?) en het ruimtelijk kader, waardoor het globale plaatje onderbelicht blijft. De spiegel en de reflectie vallen uiteindelijk samen. The Market is een verdienstelijk en eerlijk filmpje dat, ondanks alle goede bedoelingen, niet lang blijft nazinderen.

Gezien op het 35ste Internationaal Filmfestival van Vlaanderen-Gent