“De grootste filmmachine van Vlaanderen”
Nog voor De Zaak Alzheimer de kaap van vijfhonderdduizend bioscoopbezoekers had overschreden, liet regisseur Erik Van Looy al weten dat hij de roman Dossier K. (eveneens van Jef Geeraerts) geknipt vond als mogelijk vervolg. Dat de film er zou komen was dus geen verrassing; dat het uiteindelijk zes jaar zou duren wel. Ondanks het succes van De Zaak Alzheimer was het voor producenten Peter Bouckaert en Erwin Provoost geen gemakkelijke klus om de hele cast weer bij elkaar te krijgen. Koen De Bouw (Vincke) was weliswaar beschikbaar, maar Werner De Smedt (Verstuyft) en Hilde De Baerdemaeker (die agente Linda de Leenheer speelt) zaten vast aan de telenovelle LouisLouise. De producenten wilden echter niemand anders en besloten te wachten. Voor de acteurs was dat goed nieuws, voor regisseur Erik Van Looy een streep door zijn rekening. Door een contractueel akkefietje met productiehuis Woestijnvis kreeg hij geen vrij en moest hij de regie dus aan iemand anders overlaten. Gelukkig heeft Vlaanderen nog een tweede blockbusterregisseur: Jan Verheyen. En die liet zich de kans niet ontglippen om nog een kaskraker aan zijn cv toe te voegen. Een voorwaarde had hij wel: hij wilde sleutelen aan het scenario, ook al werd dat de afgelopen vijf jaar al zorgvuldig gekneed door Carl Joos en Van Looy. Na wat aandringen kreeg Verheyen zijn zin en kon de grootste filmmachine van Vlaanderen beginnen draaien. Op het moment dat Moviegids een uitnodiging krijgt om de opnames van Dossier K. eens een dagje van dichtbij mee te maken, is zowat de helft van de 50 geplande opnamedagen achter de rug. De productieploeg streek begin mei een weekje neer in Spanje, dat instond voor het ruwe landschap van Albanië, maar de rest van de film wordt gewoon gedraaid in Antwerpen. Zowel op locaties in en rond de stad als in een groot studiopakhuis waar Verheyen een vunzig hotelletje liet nabouwen dat tijdens een grote shoot-out vakkundig zal worden afgebroken. Muziek in je hoofd
Vandaag echter geen geweld op het programma, wel een hoop regen. Als we Antwerpen binnenrijden, worden we verrast door een gigantische stortbui en prijzen we ons gelukkig dat we vandaag lekker binnen mogen blijven. We worden verwacht in club Industria, een discotheek op een groezelig industrieterrein niet ver van het bioscoopcomplex Metropolis. De discotheek werd voor de gelegenheid omgedoopt tot Club Tirana, in de film een geliefkoosde hangplek voor de Albanese maffia. Vandaag wordt de keet echter bevolkt door zo'n vierhonderd hippe jongeren die geduldig wachten op het volgende streepje muziek. Want al wordt er gedraaid in een discotheek, veel gelegenheid om te dansen is er niet. De flarden muziek die sporadisch door de boxen knallen, zijn alleen om eventjes in de sfeer te komen. Zodra de echte opname begint, moet de muziek uit omdat de geluidsman de acteurs anders niet kan horen. De clubgangers moet dus dansen op de muziek in hun hoofd. “Beetje vreemd om te zien”, grinnikt regisseur Jan Verheyen, “maar het is de enige manier.” We spreken Verheyen vlak voordat het tweede gedeelte van de opnamedag begint. De set is nog uitgestorven en Verheyen overloopt de scènes die vandaag gedraaid worden in alle rust met hoofdrolspelers Blerim Destani en Marieke Dilles. Na de repetities, als de club langzaam volstroomt met figuranten, neemt hij ons apart om in een adembenemend tempo meer over Dossier K. vertellen dan we in een keer kunnen onthouden. Spraakwaterval Tarantino is er niets bij. Échte actie
“Ik denk dat we iets heel strafs aan het doen zijn”, zegt Verheyen, “Vooral omdat Dossier K. een film wordt zoals we die in Vlaanderen nog niet hebben gezien. Het is een heel klein beetje een actiefilm aan het worden (lacht). Er zit veel meer actie in dan in Alzheimer, en dan bedoel ik échte actie, zoals auto's die crashen en mensen die worden neergeschoten en achteruitvliegen enzo. Het soort actie dat we bij ons niet gewend zijn. Gelukkig kunnen we werken met een slim scenario. Heel sfeervol, een beetje zoals Eastern Promises, met op de voorgrond de dreiging van die Oost-Europese misdaadclans, hun erecodes en hun gewelddadigheid. Wat mij keer op keer verrast is de terloopsheid van dat geweld. In die milieus hoort dat er echt bij; de gangsters doen dat niet omdat ze er een kick van krijgen. Vergelijk het met een bakker die 's ochtends vroeg opstaat om brood te gaan bakken: de gewoonste zaak van de wereld. Juist dat maakt die personages zo interessant.” Verheyen benadrukt dat Dossier K., ondanks de grote hoeveelheid actie, eerst en vooral om de personages gaat. “Wat ik vooral wilde behouden is de dualiteit van de hoofdpersonages”, zegt hij. “In Alzheimer waren Ledda en Vincke elkaars tegenpolen, maar ze hadden ook respect voor elkaar. In Dossier K. zit dat ook: tegen het einde van de film is er een gelijkaardige verhouding ontstaan tussen Vincke en de slechterik Nazim. Dat vind ik zo sterk aan het scenario: het heeft veel weg van een noodlotdrama. De twee realiseren zich namelijk dat ze gevangen zitten in een systeem dat ze niet kunnen controleren en waaruit ze niet meer kunnen ontsnappen. Ze zijn niet langer de spin in het web: ze zijn de prooi geworden.” Een element uit De Zaak Alzheimer dat we in Dossier K. niet meer terugzien, is de rivaliteit tussen de verschillende politiediensten. “We hebben er bewust voor gekozen om een tijdsprong te maken. Aan het begin van Dossier K. is de Belgische politie eengemaakt, al maakt het dat niet minder interessant. Alle rancunes uit het verleden zijn immers blijven smeulen. In de film komt dat heel leuk tot uiting in een scène waarin Inspecteur Bracke en Hoofdcommissaris De Keyser in het nieuwe Antwerpse justitiepaleis in een groot modern kantoor zitten, terwijl Vincke en Verstuyft nog een krakkemikkig bureau hebben in een vergeethoekje van het oude justitiepaleis.” Fris talent
Zoals wel vaker in een Vlaamse superproductie zijn de bekende namen op de eindgeneriek haast niet te tellen. Verheyen wilde echter ook fris talent. Dat vond hij in Greg Timmermans (Ben X) en Blerim Destani, die de rol van Nazim Tahir speelt. Volgens Verheyen is Nazim “een veel interessantere badguy dan je in veel van die klassieke thrillers ziet”. Hij wilde voor die rol absoluut een Albanees en moest dus op zoek naar een jonge acteur met een bepaalde rijpheid en intensiteit. Tijdens zijn zoektocht bekeek Verheyen de beste films die Albanië de afgelopen drie jaar produceerde en kwam al snel bij Destani terecht. Die zag werken met Verheyen wel zitten, al waren er vijf audities nodig voordat ze het eens werden. Het enige struikelblok dat overbleef, was de taal. Destani spreekt naast zijn moedertaal vloeiend Duits en Engels, maar geen woord Nederlands. Terwijl hij voor zijn rol eigenlijk vloeiend Nederlands moest spreken. Als we hem vragen hoe hij dat probleem heeft opgelost, reageert hij laconiek. “Ik ben Nederlands gaan leren en het was eigenlijk niet eens zo moeilijk. Ik heb samen met acteur Michael Pas aan mijn taal gewerkt. Naast een basiswoordenschat en wat grammatica, heeft hij mij alle dialogen fonetisch aangeleerd. We hadden veel lol samen, ik heb veel van hem geleerd. Ik kon een hoop woorden afleiden uit het Duits en Engels, en tot nu toe heeft niemand geklaagd dus het zal wel in orde zijn.” Heeft hij De Zaak Alzheimer gezien? “Jazeker. Een geweldige film, maar ik denk dat deze beter wordt. Ik vind het verhaal een stuk spannender en we hebben heel wat geweldige locaties. Niet alleen hier in Antwerpen, maar ook in Spanje, dat moest doorgaan voor Albanië (grinnikt). Het verhaal is bovendien erg actueel. Het thema bloedwraak zie je elke dag wel in de kranten of op tv. Wij kunnen nu een beetje uitleggen hoe het allemaal in elkaar zit. Een element in het verhaal gaat immers over een familie die leeft volgens de Kanun (letterlijk: De Code, nvdr.), een aantal wetten die zo'n 500 jaar geleden in Albanië opgesteld werden door de Albanese prins Lekë Dukagjini. In mijn thuisland heeft iedereen ervan gehoord. In de film komt mijn personage naar België om uit te zoeken wat er met zijn vader is gebeurd, zoals de Kanun dat oplegt. Meer kan ik echt niet vertellen, want ik ben bang dat de producenten me anders de nek omwringen (lacht).” Bang om een stereotiep personage te spelen is Destani niet. “Ik vind dat Nazim op een geloofwaardige manier wordt voorgesteld. Bovendien is Dossier K. niet alleen een misdaadverhaal”, benadrukt hij, “er zit ook romantiek in. Daardoor kon ik mijn personage erg complex maken: een jongen die vastberaden en eerlijk is, maar tegelijk erg gevaarlijk. Voor de opnames wilde ik ook kennismaken met de andere castleden om te zien of het klikte. Gelukkig heerst er op de set een goede vibe en ik denk zelfs dat dit de beste film wordt die ooit in België is gedraaid.” Dat durft Jan Verheyen nog niet te beweren, maar volgens hem zou het eindresultaat wel een zekere allure moeten hebben. “Van Alzheimer en Loft, en in mindere mate Vermist, werd gezegd: het is on-Vlaams. Volgens mij zou ook Dossier K. zich in die traditie moeten inschrijven. Ik heb natuurlijk niks tegen Vlaams, maar ik wil die Vlaamsheid niet benadrukken. De film moet zich afspelen in een anonieme metropool. Antwerpen heeft dat. De Boerentoren en Sint-Anneke krijg je dus niet te zien.” Eigen inbreng
Amper een jaar na het succes van Alzheimer begonnen Carl Joos en Erik Van Looy te sleutelen aan het script voor Dossier K. Uiteindelijk zouden ze er vijf jaar aan werken en nu mag ook Verheyen nog zijn duit in het zakje doen. Hoeveel heeft hij er eigenlijk nog aan veranderd? “Wel, als je aan zo'n project begint, zet je het script altijd een beetje naar je hand”, zegt Verheyen. “Je komt er dan wel als ‘maagd’ bij, maar dat betekent tegelijk dat je meer afstand hebt. Ik zag dus meteen de elementen waaraan ik nog aan wilde werken. Op een gegeven moment kom je in de fase waarin je gecast hebt, je de locaties hebt gekozen en je het shooting script moet schrijven. Ook dan kun je nog wat inbrengen, zeker tijdens de actiescènes. Voor een van de shoot-outs hebben we zelfs een rendez-voushotelletje laten bouwen. Dat zegt veel over de omvang van de productie: ik heb nog nooit zo'n groot project gedaan.” Of hij daardoor geïntimideerd is? “Niet zozeer geïntimideerd, wel bij momenten … tja, verrast? Het is zo'n grote machine en die is per definitie veel minder wendbaar. Bij een film als Vermist ging de camera gewoon op de schouder en let's rock 'n roll, maar bij deze productie kan ik dat wel vergeten. Soms hoor ik mezelf zeggen: “Jongens, we gaan nog even snel iets doen”, met als gevolg dat je ineens vijftig man al hun spul ziet pakken om achter je aan te gaan (lacht). Een heus leger met bergen materiaal. Je voelt dus wel dat het groot is en dat maakt het best zwaar. Bijna alle scènes hebben wel iets complex. Neem nu vandaag: we staan hier met de crew en vierhonderd figuranten. Dan haal je niet het draaitempo waaraan ik gewend ben. Dit is trouwens de eerste film waarbij ik aan het vermageren ben.” Ook actrice Marieke Dilles merkt dat Verheyen onder druk staat. “Het is ook zo’n groot project”, zegt ze. Dilles neemt in Dossier K. de rol van Naomi voor haar rekening, de rotverwende dochter van de bekende advocaat Waldack die een flinke duit verdient met schimmige zaakjes. In de film krijgt Naomi een heftige affaire met Nazim. Hun romance eindigt weer even snel als hij begon, maar als Naomi Nazim drie jaar later weer tegenkomt, gaan de poppen aan het dansen. In het echte leven lijkt Dilles totaal niet op haar bitcherige personage. Ze staat ons glimlachend te woord en grapt tussen de opnames door met de talloze figuranten. In deze Vlaamse blockbuster belandde ze eigenlijk per toeval. Net als Destani had ze het geluk dat Verheyen haar had opgemerkt, dit keer in de tv-serie De Smaak van Dekeyser. Hij wist al na twee audities dat hij haar wilde. Als we haar vragen naar de samenwerking met haar Albanese tegenspeler, verschijnt er een brede glimlach op haar gezicht. “Zo goed gecast”, zegt ze glimmend. “En hij pakt zo mooi op beeld. Hele intense ogen, een coole kop. En hij is natuurlijk een geweldige acteur.” De opnames van vandaag zitten er voor haar bijna op, maar de komende dagen is er nog veel te doen. Dilles verheugt zich vooral op vier lange opnamedagen tegen het einde van de productie als ze samen met Destani een aantal heftige, emotionele scènes moet spelen. “Voor de scènes gaan we in de film naar het zomerverblijf van mijn ouders waar er zich nog allerlei dramatische toestanden ontwikkelen. Het zal wel leuk zijn om zo eens vier dagen aan een stuk te kunnen doorwerken.” Ook al wilde Verheyen van Dossier K. een actiefilm maken, Dilles zag de meeste actiescènes aan haar neus voorbij gaan. “Tijdens de ontknoping heb ik een scène waar wat actie inzit, maar daar mag ik natuurlijk niks over zeggen. Dat is wel zowat het enige, ik zit nooit in een auto te schieten ofzo (lacht).” De scène die Verheyen vandaag draait, speelt zich af aan het begin van de film en introduceert een aantal hoofdpersonages. “We bevinden ons in discotheek Tirano, de dekmantel van de Gabba-clan, een van de twee clans waar het in de film om gaat”, vertelt hij. “De jonge Albanees Nazim is naar Antwerpen gekomen om zich op de moordenaars van zijn vader te wreken omdat hun erecode, de Kanun, dat oplegt. Het lijk van zijn vader is terecht en de zaak is in handen van Vincke en Verstuft. Zij besluiten om een bezoekje te brengen aan de discotheek, in de hoop op z'n minst de naam van de vermoorde man te achterhalen. Eigenlijk is dit zo'n scène waarbij een aantal personages elkaar kruisen, terwijl ze eigenlijk niet geacht werden op dit moment op dezelfde plaats te zijn.” Meer cinema voor je geld
“We draaien met twee camera’s op super-35, een fantastisch mooi bioscoopformaat dat vooral voor de grote Amerikaanse blockbusters wordt gebruikt”, zwijmelt Verheyen. “Je krijgt gewoon meer cinema voor je geld. Ik ben er zelfs van overtuigd dat een publiek dat onbewust voelt. Ik heb er hard voor moeten vechten, want filmen op digitaal is natuurlijk een stuk goedkoper, maar als je in zo'n gigantische Kinepoliszaal zit, valt het echt op en ademt je film een grandeur uit die je met digitaal gewoon niet kunt evenaren.” Visueel wil Verheyen Dossier K. laten aansluiten op de eerste film. “Het zal weer klassieke, goed vertelde, glossy genrecinema worden voor een breed publiek, maar er zitten wel een aantal scherpe kantjes aan. Naar aanloop van de opnames hebben we heel veel films bekeken voor visuele referentie. We weten ook wel dat we er nooit aan kunnen tippen, maar laat ons de lat toch maar zo hoog mogelijk leggen. We hebben veel naar Se7en gekeken, al hebben we het element “regen" even genegeerd, en ook de Bourne-trilogie hebben we ontleedt, vooral dan voor de actiescènes. Daarvan wilden we echt graag de visuele taal gebruiken. We hebben bovendien naar de gelijkaardige films van bij ons gekeken, maar wat daaraan het meeste opviel, was dat als er al eens een actiescène was, die altijd ongelooflijk lang werd uitgesponnen. Een botsing die in de realiteit amper een paar seconden duurt, duurt plots een halve minuut omdat je die vanuit allerlei verschillende camerastandpunten ziet, met slowmotion en alles erop en eraan. Wat ik aan de Bourne-films juist zo goed vind, is dat de actie heel terloops is, heel snel. Als je eventjes te diep in je emmer popcorn zit te graven, heb je het al gemist. In Vermist hebben we daar al eventjes mee geëxperimenteerd. Ik vind dat die film daardoor een mooie stijl heeft. Voor Dossier K. proberen we dat ook te doen, maar het zal toch iets meer glossy zijn. Dat heeft vooral te maken met de locaties, het zijn allemaal sets die ademen. Wat nog een groot verschil is, niet alleen met Vermist maar ook met Alzheimer, is die parallel tussen Albanië en België. Dat geeft de film meteen een … en ik hoop niet dat ik hier naderhand op wordt afgerekend … een episch karakter. We openen de film met een enorm panoramisch helikoptershot van de ruwe, geïsoleerde Albanese bergen. En dan zie je meteen: we're not in Hoboken anymore.” Met dank aan Gudrun Burie, Nico Abeloos (foto's) en Eyeworks.
terug naar boven | afdrukken |
bewaren als pdf | e-mail als PDF | als favoriet bewaren
| Een probleem op deze pagina melden
|
