Cinéart

INDEX >> RECENSIES >> EYES WIDE OPEN

EYES WIDE OPEN
De Liefde van de Man...

Kenny De Maertelaere | 06/12/2009

   

De aandachtige lezers van deze site is niet ontgaan dat we bij onze dagelijkse verslaggeving over het jongste Filmfestival van Gent al eens een gokje durfden te wagen. Zo schreven we na Eyes Wide Open – overigens ook de eerste competitiefilm die we in oktober onder ogen kregen - dat deze film zeker kans maakte om de prijs van Beste Film op het festival te winnen. En zo geschiedde; regisseur Haim Tabakman kaapte trots de hoofdprijs weg. Verdiend of niet; daarover zijn de meningen verdeeld maar sta ons toe om te suggereren dat Eyes Wide Open zijn succes meer aan het onderwerp dan aan de filmische kwaliteiten te danken heeft.

Verhalen over verboden liefdes worden sinds mensenheugenis verteld en beschreven. Tristan en Isolde, Romeo en Juliette... deze werken spreken nog steeds tot de verbeelding en maken deel uit van het collectieve geheugen. In 2005 regisseerde Ang Lee met Brokeback Mountain een uitstekende variant op deze mythe die wel het grote publiek als de cinefielen naar de bioscoop lokte. Dat een onderwerp als de homoliefde zelfs in onze moderne tijd nog steeds in de taboesfeer zit, bewezen enkele infantiele reacties uit de zaal. Het “tolerante westen” klinkt als een utopie als de passionele kus van twee mannen op hoongelach en puberaal gegiechel wordt onthaald. Het Israëlische Eyes Wide Open gaat net over die druk van de omgeving op twee mensen die aan hun verlangens toegeven.

De orthodoxe jood Aaron leidt een bescheiden bestaan. Hij is getrouwd, heeft enkele koters rondlopen, werkt in de koosjere slagerij die zijn vader hem heeft nagelaten en is een gerespecteerd figuur in de synagoge. Op een dag wandelt de jonge en mysterieuze Ezri zijn zaak binnen. Aaron raakt gefascineerd door de man en biedt hem een job en onderdak aan. Wat begint als een voorzichtige vriendschap tussen twee collega's mondt uit in een passionele relatie die Aarons leven overhoop haalt. Niet alleen zijn huwelijk dreigt spaak te lopen, ook zijn positie in de buurt komt op losse schroeven te staan.

Het is misschien te gemakkelijk om Eyes Wide Open af te schilderen als Hebrew Mountain maar de prent schotelt weinig meer voor dan een alternatief voor die eerdere – en vooral – betere film. Net als Heath Ledger in die pseudowestern is het hoofdpersonage een in zichzelf gekeerde, schijnbaar passieloze man die zich aanvankelijk afzet tegen zijn gevoelens. Wat hij ervaart kan onmogelijk juist zijn. Zohar Shtrauss speelt Aaron als een uitgedoofde man en hoewel er op zijn vertolking weinig aan te merken valt brengt hij (net als de rest van de film overigens) weinig verrassingen. Ran Danker moet als Ezri vooral het ongetemde “object of affection” zijn en kwijt zich degelijk van zijn taak.

Regisseur Haim Tabakman schetst een beeld van het religieuze leven in een orthodoxe jodengemeenschap en haalt vaak scherp uit naar de intolerantie en de agressie die er onder de mannen heerst. Met enkele intrigerende shots weet hij de claustrofobische sfeer en de onderdrukking die er heerst te vatten. In een shot staan Ezri en Aaron op de stoep voor de slagerij met elkaar te praten; als een busje voor de camera rijdt zien we in de weerspiegeling van de ramen hoe een groep joden hen van aan de overkant gadeslaan. Het zijn ongetwijfeld scènes en momenten als deze die de film in de ogen van de Filmfestivaljury boven de middelmaat deden uitstijgen. Tabakman houdt van symboliek (de film opent en eindigt met het hoofdpersonage “omhult” door water) en drenkt zijn film in dramatische, zwaarmoedige filmmuziek die de Tergende Tragiek extra in de verf moet zetten.

Eyes Wide Open is zeker geen slechte film. Ondanks de klassieke beeldtaal en de trage afwikkeling van het voorspelbare verhaal wordt de prent zelden saai. Het thema van de onmogelijke liefde blijft in al zijn vormen en incarnaties overeind en Tabakman heeft (samen met scenarist Merav Doster) aangetoond dat het een onderwerp van alle tijden, alle volkeren en alle culturen is... maar ook niet veel meer dan dat.