Meteen naar de tekst springen

INDEX >> ACHTERGRONDEN >> TEKENFILMOORLOG

TEKENFILMOORLOG
Kruis de potloden

 

Hans Dewijngaert | 15/02/1998


Share/Bookmark

Sinds Walt Disney anno 1937 zijn kleurpotloden scherpte voor Sneeuwwitje, heeft het Mickey Mouse-imperium de markt terzake met veel machtsvertoon beheerst. Op de drempel van de 21e eeuw lijkt hun monopolie aan het verbrokkelen. Anastasia is nog maar de eerste concurrent in een hele lange rij.

Georges Melies, Stuart Blackton en John Bray mogen op het kantelpunt van de 19e eeuw dan wel pionierswerk op het gebied van animatie verricht hebben, de vaders van de eerste echte tekenfilm heten John King, Pat Sullivan en Otto Messmer. Zij introduceerden met Felix de Kat de eerste stripfiguur, voor niemand minder dan Paramount Pictures. Hoewel Felix de kat op een grote populaireit kon bogen, deed de technische evolutie hem de das om. In een periode waarin klank een grote opmars maakte, bleef Felix zwijgen.

Eén persoon had begrepen dat klank de toekomst was, en maakte daar dan ook werk van. Zijn naam: Disney. Walt Disney. Steamboat Willie (1928) ging de geschiedenis in als de geboorte van Mickey Mouse, maar minstens even belangrijk was dat het filmpje geluid en beeld wist te synchroniseren. Bijna tien jaar later had Disney de techniek geperfectioneerd en met de release van Sneeuwwitje in 1937 braken de gouden Disney-tijden aan. Naast Sneeuwwitje werden Pinocchio (1940) en Fantasia (1940) klassiekers. Toch werd de opmars van Disney geremd door een nijpend geldtekort. In zijn eigen interbellum wist Disney vooral door de inkomsten van zijn themaparken te overleven.

De komst van het tweede gouden tijdperk werd eind jaren tachtig ingeleid door de intrede van Michael Eisner en Jeffrey Katzenberg en releases van The Great Mouse Detective, Who Framed Roger Rabit en Oliver And Company. The Little Mermaid uit 1989 van Ron Clements en John Musker was een schot in de roos en werd het Sneeuwwitje van een nieuwe generatie. Alle grenzen werden twee jaar later verlegd met Beauty and the Beast, dat vriend en tegenstander verbaasde door zijn fijnzinnig realisme. De film van Gary Trousdale en Kirk Wise kreeg een oscarnominatie als beste film en was de allereerste animatiefilm die meer dan 100 miljoen dollar opbracht.

Het hek was van de dam en Disney overspoelde jaar na jaar de markt met loepzuivere parels: Alladin in 1992, The Lion King in 1994 (de meest succesvolle animatiefilm ooit), Pocahontas in 1995, The Huchback of Notre Dame in 1996 en Hercules dit jaar. Hoewel Hercules weer op heelwat lof kon rekenen (het was zeker één van de grappigste Disneys ooit), deed de film het slecht aan de filmkassa's. Dat - en het vertrek van halfgod Katzenberg naar Dreamworks SKG - baart Disney meer zorgen dan hem lief is. Bovendien staat de concurrentie met de grote middelen klaar om het Disney-bastion te bestoken.

Fox Animation zelf heeft Planet Ice (met stemmen van Drew Barrymore en Bill Pullman) als zijn volgend project aangekondigd. Warner Bros. trompet met veel poeha The Magic Sword (Quest for Camelot) en Fearless Four aan. De eerste tekenfilm kan rekenen op de stemmen van Pierce Brosnan, Gabriel Byrne, Sir John Gielgud en Gary Oldman en vertelt het verhaal van het magische zwaard van Koning Arthur en zijn tafelronde. De tweede tekenfilm is gebaseerd op het wereldberoemde verhaal van Grimm: dat van de Bremer Stadsmuzikanten. Voor 1999 haalde Warner Pete Townshend uit de lappenmand, die de muziek voor The Iron Giant zal verzorgen.

Terwijl Paramount Pictures aan Rugrats tekent, zwoegt Dreamworks SKG uitputtend aan maarliefst vier tekenfilms. De eerste die de zalen zal halen is Prince of Egypt, het verhaal van Bijbelfiguur Moses. Een pleiade van bekende sterren leent hun stem: Val Kilmer, Ralph Fiennes, Michelle Pfeiffer, Sandra Bullock, Steve Martin, Jeff Goldblum en Patrick Stuart. Prince of Egypt zal opgevold worden door El Dorado: City of Gold, met stemmen van Kevin Kline, Kenneth Branagh, Rosie Perez en Armand Assante en muziek van Tim Rice en Elton John. Samen met het computerbedrijf Pacific Data werkt Dreamworks aan Ants. Aan het weinig tot de verbeelding overlatend project werken onder meer Woody Allen, Danny Glover en Sylvester Stallone mee. De laatste tekenfilm die Dreamworks tegen Disney in stelling brengt wordt Shrek. Het worden zware tijden voor Disney.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Rinkel
OFF SCREEN
TV-kijken kan de gezondheid schaden
>>>