INDEX >> FESTIVALS >> TIME-FESTIVAL: VIDEOTHEEK

TIME-FESTIVAL: VIDEOTHEEK
Ruimtevaren met afstandsbediening

Katrien De Wever | 26/03/1995

Onder de veelzeggende titel 'Prends garde! à jouer au fantôme, on le devient!' kon iedere enthousiasteling twee weken lang terecht in De Vereniging voor het Museum van Hedendaagse Kunst Gent voor een heerlijk buitenissig video- en filmprogramma.

Languit op een divan, nippend van een kopje koffie of thee en met de remote control binnen handbereik, kon de bezoeker zelf zijn videoprogramma samenstellen. Speciaal aan dit initiatief was dat het aan de ene kant de vanzelfsprekendheid van video aantoonde terwijl het terzelfdertijd de onbetwiste beeldconsumptie in vraag stelt. Dit werd reeds duidelijk bij de selectie van het videomateriaal, dat varieerde van pseudo-documentaire filmpjes rond UFO's en aliens, tot een quasi-wetenschappelijke analyse van de hiërarchie binnen de smurfenwereld.

Met de hoofdtelefoon op en de ogen gefixeerd op het kleine scherm, wordt de toeschouwer door een antropoloog meegenomen naar vreemde culturen. De antropoloog geeft daarbij zijn eigen visie op het alledaagse leven van de inboorlingen. Door de montage, de interpretatie en de beeldselectie, creërt hij een nieuwe werkelijkheid, die vaak stereotiep is en ook door de kijker klakkeloos wordt overgenomen.

Waarheden zijn ombuigbaar tot nieuwe subjectieve waarheden; fictie en werkelijkheid vloeien in elkaar over, historisch beeldmateriaal wordt afgewisseld met plotse meldingen van UFO's en met fragmenten van vernielzuchtige space monsters. Schijnbaar waarheidsgetrouwe nieuwsberichtgeving heeft het over een rivier die rood kleurt en water dat stroomopwaarts gedreven wordt. De toeschouwer zinkt weg in een onkenbaar, bizar mediascape, waarin zowel George Bush figureert als de uit Jurassic Park ontsnapte dinosaurussen. Centraal bij dit alles staat enerzijds 'de ontmoeting', anderzijds het verlangen naar een 'elders'. Op het snijpunt van verleden, heden en toekomst projecteert en wòrdt de kijker geprojecteerd. Zijn verwachtingspatroon vindt weerklank of wordt koudweg genegeerd. De videotapes doen ons stilstaan bij zaken die we anders als vanzelfsprekend aanvaarden. Ze analyseren onze beperkte - want cultuurgebonden - visie op andere volkeren en geven ons een idee van de beeldvorming die verafgelegen volkeren over ons maken.

De bezoeker van deze videotheek werd uitgenodigd eigen videomateriaal mee te brengen, hetzij over een familietrip naar Bellewaerde, hetzij favoriete episodes uit Buren of Mooi en Meedogenloos. De interactiviteit die dit initiatief op deze manier in de hand werkte kende succes: de t.v.- kijker kon immers zelf beslissen waneer hoe lang en hoe snel hij iets wou bekijken. De hoofdtelefoons waren schaarser dan het aantal bezoekers, zodat je je bij het wachten zelf alien voelde in het universum waar de kijkers in ondergedompeld werden.

Deze bizarre, huiselijk ingerichte videotheek slaagde erin tegelijk de werkelijkheid zoals het scherm die ons dagelijks voorflitst in vraag te stellen als ook onze houdingen tegenover alles wat 'vreemd' is onder de loep te nemen. Hierbij werden zowel internationale (kolonialisme) als nationale (racisme) situaties en toestanden aangekaart. Vanuit een luie zetel wordt de mens in een ondefinieerbare ruimte en tijd gekatapulteerd, waarbij hij voor zichzelf een thuis-schap poogt te construeren in een vreemde en vervreemdende werkelijkheid. Een uitnodiging tot een eeuwigdurende exploratietocht naar de essentie der dingen.