Meteen naar de tekst springen

INDEX >> ACHTERGRONDEN >> MARY SHELLEY'S FRANKENSTEIN

MARY SHELLEY'S FRANKENSTEIN
Naaien voor gevorderden

 

Jo Anseeuw | 29/10/1997


Share/Bookmark

De legende van Dr. Frankenstein en zijn uit verschillende lichaamsdelen samengestelde creatie heeft reeds sinds het begin van het medium film de verbeeldingskracht van talloze filmmakers op hol gebracht.

De tientallen verfilmingen beginnen reeds met een 'kortfilm' uit 1910, geproduceerd door Thomas Edison himself. Het 'definitieve' monster werd echter in 1931 door de sindsdien legendarische Boris Karloff op het witte scherm vertolkt. Zijn, door Jack Pierce ontworpen, vierkant hoofd met bouten zal waarschijnlijk tot in het eeuwige verbonden blijven met de enige echte Frankenstein. Van de vele opvolgers is alleen nog Curse of Frankenstein (1957-Vincent Price met een make-up van Phil Leakey) het vermelden waard, tot nu. Voor Kenneth Branagh's Mary Shelley's Frankenstein werd beroep gedaan op een jonge groep Engelse make-up artiesten onder leiding van Daniel Parker. Zelf zoon van een make-up artiest kreeg hij zijn eerste baantje van Stuart Freeborn (Star Wars) in Return of the Jedi.

Na effects make-up ontworpen te hebben voor films als Indiana Jones and the Temple of Doom, Enemy Mine en Dream Child besloot hij om voortaan meer 'traditionele' opdrachten aan te nemen (o.a. A passage to India, The Crying Game). Vermits hij dus van beide walletjes geproefd had was hij dan ook, samen met zijn firma Animated Extras, de ideale man om de Creature tot leven te wekken. Parker: 'In onze versie stond het idee centraal dat het hier niet ging om een monster, maar om een mens, samengesteld uit lichaamsdelen van andere mensen. Frankenstein wil een menselijk wezen creëren, geen gril van de natuur.'

Parker richtte dan ook een belangrijk deel van zijn onderzoek toe op de studie van de medische technieken die op het einde van de 18e eeuw daadwerkelijk gebruikt werden. 'We hebben ons volledig creëeringsproces gebaseerd op de medische kennis van die tijd om ons te kunnen inbeelden ho e Victor Frankenstein zijn creatie zou samenstellen. De basisidee is dat deze samengesteld is uit verschillende delen die niet goed samenpassen.' Het resultaat is dan ook een samengenaaid asymmetrisch geheel. Eén van de belangrijkste vereisten waaraan de make-up moest voldoen was dat Robert De Niro herkenbaar bleef, en daarenboven moest hij in staat zijn om doorheen de latex zijn gevoelens op het 'monster' over te brengen; veel mensen willen immers geen monster zien acteren, maar wel Robert De Niro die de Creature speelt. We krijgen dan ook een monster te zien die nogal een sterke gelijkenis vertoont met de acteur. 'Dat was zeer belangrijk voor mij,' zegt Parker. 'Als je naar zijn rechterwang kijkt zie je dat zelfs zijn wrat aanwezig is. We sculpteerden het in de prothese als een ankerpunt zodat je weet waar je bent; de prothese-wrat past precies bovenop zijn echte wrat. Je wilt Robert De Niro niet verliezen; dat zou een misdaad zijn. We wilden dat zijn gezicht, zijn ogen en charisma erdoor kwamen. Indien we dat hadden verloren, dan hadden we evengoed iemand anders kunnen gebruiken.'

De prothesen die het hoofd moesten bedekken werden dus zo dun en zo passend mogelijk gemaakt, en bevatten naast de wrat nog meerder details die als het ware van het De Niro's gezicht werden gekopieerd. Het resultaat is dan ook verbluffend. Alhoewel de 'echte' De Niro slechts minimaal zichtbaar is (1 oor en zijn ogen), is er geen twijfel mogelijk wie er onder de latex zit. Uiteindelijk bestond het hoofd uit een zestal protheses waarin nog verschillende littekens werden aangebracht. Meest opvallend is ongetwijfeld de vertrokken bovenlip. In tegenstelling tot de 'klassieke' make-up waarin men met behulp van meerdere lagen late x bijzondere karakteristieken modelleert, bedacht Parker een systeem die de lip van De Niro op een natuurlijke manier zou vervormen, en deze zou de basis vormen van de make-up lip. Vermits de Creature op een natuurlijke manier moest kunnen spreken mocht de lip niet statisch zijn, en daarom werd aan het vals gebit een klein beweegbaar haakje gemonteerd dat flexibel genoeg was om de lip bij het spreken een natuurlijke beweging te geven. Omdat twee echte ogen blijkbaar nog te veel van het goede was werd de make-up zo opgevat dat er 1 oog (met bijbehorend vlees) van een ander lijk werden geleend. Naast de littekens wordt dit nog benadrukt door een gekleurde contactlens.

In het begin van de film is niet alleen het hoofd, maar het volledige lichaam van De Niro bedekt met prothesen. Om dit alles goed te laten passen werden de verschillende delen gemodelleerd op een afdruk van zijn lichaam waarbij een laagje werd verwijderd, zodat er in feite gewerkt werd met een vermagerde versie van de acteur. Een groot aantal chirurgische insnijdingen met bijbehorende hechtingen moesten de illusie van een aaneengenaaid lichaam vergroten. Op het eerste zicht waren deze een zegen vermits de make-up artiesten deze naden zouden kunnen gebruiken om de echte randen van de verschillende prothesestukken bijeen te laten komen, zodat de hechtingen ook echt hechtingen zouden zijn.

Het aantal stukken (en het bijbehorend naaiwerk) was echter dermate groot dat het niet praktisch bleek om De Niro gedurende de benodigde schminktijd stil te laten zitten. Uiteindelijk werden dan een groot aantal stukken op voorhand aaneengehecht en werden die grotere gehelen tijdens de make-up sessies op de acteur aangebracht. Om de illusie nog te versterken dat het monster uit verschillende delen werd samengesteld kregen de ledematen uiteenlopende afmetingen en kleuren. Daarenboven ontwierp Daniel Parker een spierstelsel (samengesteld uit verschillende soorten latex) dat zich tbaar moest werken onder de prothesen. Deze werden bovenop de echte spieren van De Niro geplaatst, daarbij slechts op enkele punten vastgemaakt zodat ze op een realistische wijze konden bewegen.

Het uitvergroten van de ledematen zelf was relatief gezien nog redelijk eenvoudig. Door het grotere been een extra hoge hiel te geven werd de schouder aan dezelfde kant omhoog geduwd waardoor de bijbehorende arm korter leek. De andere schouder kwam daardoor echter lager te liggen zodat men de illusie kreeg dat die arm langer leek. De verschillende kleuren werden bekomen door de kleur van de beharing te variëren. Over haar gesproken. Heel het lichaam van De Niro was ermee bedekt. De duizenden (meestal menselijke) haartjes die hiervoor nodig waren werden allemaal met de hand in de latexprothesen vastgemaakt. Het 70 koppen tellende make-up team had er zijn handen mee vol want de prothesen gingen maar 1 draaidag mee, zodat men elke dag opnieuw kon beginnen. Om de zaken nog wat complexer te maken werd besloten om de wonden doorheen de film te laten helen. Zo zijn er drie grote stages te onderscheiden waarin de heling van de huid in een verschillend stadium is. Tussen deze stages in zijn er nog verschillende stappen die o.a. gebaseerd zijn op een verkleuring van de huid. Een aantal hechtingen werden zelfs speciaal geprepareerd om op het juiste tijdstip los te komen.

Buiten De Niro moesten ook zijn doublures (een stand-in en een stuntman) van dezelfde make-up voorzien worden.

In tegenstelling met veel films waar men dan zou gebruik maken van eenvoudige latexmaskers, werd ook deze make-up op de werkelijke fysiologie van de personen in kwestie gebaseerd. Alles in beschouwing genomen is het dan ook niet verwonderlijk dat men bij de eerste testen 9 uur nodig had om de volledig make-up aan te brengen; nadien kreeg men het gedaan in 6 1/2 uur. Waar de Creature gekleed is had men slechts 3 1/2 uur nodig voor zijn hoofd en handen. Om dit ongemak tot een minimum te beperken stond De Niro erop om zijn aantal draaidagen te halveren (van 42 tot 21). Dat hij daardoor soms 14 uur in make-up moest rondlopen nam hij er dan maar bij.

Voor Daniel Parker en zijn team was deze opdracht een hoogtepunt in hun carrière. Men krijgt immers niet dikwijls de kans om het op te nemen tegen een legendarische make-up. Of hij die uitdaging ook tot een goed einde heeft gebracht laat ik aan het oordeel van de kijkers over. Jack Pierce en Boris Karloff liggen alvast te woelen in hun graf.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

KFD
SNAKES ON A PLANE
Wij wensen u een aangename vlucht
>>>