Meteen naar de tekst springen
Foto: Fox

INDEX >> ACHTERGRONDEN >> PLANET OF THE APES

PLANET OF THE APES
Twee generaties apentemmers

 

Jo Anseeuw | 27/08/2001


Share/Bookmark

Toen Planet of the Apes in 1968 op het grote publiek werd losgelaten, ging er een schokgolf door de filmindustrie en niet alleen omwille van het verbluffende en tot op heden nooit geëvenaarde einde. Samen met dat einde werd immers ook John Chambers, de man achter de apen make-up, in het rijk der filmlegenden opgenomenen. Zijn make-up was immers baanbrekend. Tim Burton kon voor zijn nieuwe versie van de film moeilijk onder doen en huurde daarom maar meteen Rick Baker in, misschien wel de grootste nog werkende make-up artiest.

Toen Fox-honcho Richard Zanuck in 1966 voor de keuze stond om al dan niet het groene licht te geven aan de Apes-verfilming besefte hij maar al te goed dat het succes van de film voornamelijk zou afhangen van de geloofwaardigheid van de sprekende apen. Om zonder al te grote risico's aan de opnames te beginnen, besloot hij daarom om een make-up test te laten uitvoeren voor het toen exhuberante bedrag van 50.000 dollar. Om de test tot een goed einde te brengen werd John Chambers binnengehaald. De man had zich tot dan toe voornamelijk beziggehouden met televisiewerk en was ondermeer verantwoordelijk voor de oorspronkelijke Vulcan-oren van Dr. Spock terwijl hij ook voor de vele vermommingen in de oorspronkelijke Mission: Impossible serie had gezorgd. De test was een groot succes en meteen was Chambers verantwoordelijk voor het ontwerp, het maken en het aanbrengen van de enorme hoeveelheden make-up die nodig waren voor de apen-film.

Om de apen zo natuurgetrouw weer te geven stond Chambers erop dat men vooral acteurs met specifieke fysische kenmerken zou zoeken, vooral dan in de etnische bevolkingsgroepen. Het was een verzoek dat eind jaren zestig nogal gevoelig lag. Voor Chambers was het gigantische project één groot experiment waarbij hij de make-up techniek met rasse schreden op een hoger niveau tilde. Zo gebruikte hij heel wat experimentele basisgrondstoffen, maar ook de fabricagetechnieken moesten wegens de enorme hoeveelheden maskers aangepast worden. Protheses werden op voorhand geschilderd en om de maskers voor de achtergrond-acteurs te maken werd zelfs een kleine assemblagelijn opgesteld. Ook geschoold personeel bleek een probleem te zijn. Om de hoofdrolspelers en de meer dan 160 extra's dagelijks tot aap om te vormen was een klein leger make-up artiesten nodig. Een groot deel van de zestig make-up mensen werd dan ook van straat geplukt en met behulp van een spoedcursus op dreef gebracht. Voor John Chambers was de film het hoogtepunt van zijn carrière, met een speciale oscar voor make-up effecten als toetje. Later zou hij nog aan The Island of Dr. Moreau (1976) en National Lampoon's Class Reunion (1981) werken vooraleer de fakkel door te geven aan zijn vele leerlingen, waarvan Tom Woodruff Jr., Tom Burman en Craig Reardon de bekendsten zijn.

Meer dan 30 jaar later stond Rick Baker op de set van Tim Burton voor dezelfde uitdaging, al had hij het deze keer wel iets gemakkelijker. Baker, die ooit werkte voor de al even legendarische Dick Smith, heeft immers iets met apen. Voor King Kong, Greystoke, Gorilla's in the Mist en Mighty Joe Young mocht hij al hyperrealistische primaten afleveren. En ook met de grootschaligheid van een dergelijk project kon hij overweg, vermits hij onlangs nog een volledig nieuw ras tot leven had geroepen voor Ron Howard's How The Grinch Stole Christmas. Niet te verwonderen dus dat de man al zes oscars in de wacht heeft gesleept.

Rick Baker kwam al in 1995 met het project in aanraking toen Oliver Stone nog in de regiestoel zat. Toen echter Arnold Schwarzenegger bij het project betrokken werd, werd Baker aan de kant gezet voor Stan Winston, een goede vriend van de Oostenrijker. Na jarenlang niets meer van het project gehoord te hebben, werd Baker vorig jaar door Tim Burton ingehuurd, amper drie maanden voor de opnames begonnen. Baker's make-up systeem is voor een deel gebaseeerd op het pionierswerk van John Chambers, maar om dichter bij realistische apen te geraken bracht hij hier en daar essentiële veranderingen aan. Zo werd de vorm van de hoofden van de acteurs met behulp van protheses realistisch vervormd, werd het gebit grondig aangepast zodat de tanden zichtbaar werden en werd er ook veel meer aandacht besteed aan het haar dat nu individueel in de protheses werd ingeplant.

Vermits de make-up-hoeveelheid van Planet of the Apes gigantisch was (zo'n 500 maskers) besloot Baker om drie verschillende make-up niveaus te gebruiken. Voor de hoofrolspelers werd een individueel ontworpen make-up gesculpteerd die daarna in dagelijkse sessies (die soms een viertal uur duurden en 's nachts begonnen - de maquilleurs hadden een strikt schema: vier uur werken, vier uur slapen) aangebracht. Omdat het maar al te vaak gebeurde dat Burton op het allerlaatste ogenblik besliste om zijn scherm met nog wat meer apen te vullen, ontwierp Baker en zijn team ook een meer generische make-up die op bijna om het even wie pastte. En ten slotte waren er complete, halloween-achtige maskers die gebruikt werden voor de extra's in de achtergrond.

Met zijn verbluffend werk voor Planet of the Apes bewijst Rick Baker nog maar eens dat hij niet alleen de grootste apen-specialist is, maar ongetwijfeld een van de grootste make-up artiesten ooit. Zo goed, dat het digitaal werk van ILM (zo'n 100 shots waaronder de crash van het ruimtetuig) na het bekijken van de film al snel vergeten zijn.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Filmax
THE MACHINIST
Insomnia
>>>