Bald Film

INDEX >> RECENSIES >> STRINGS

STRINGS
Het leven hangt aan een draadje

Kenny De Maertelaere | 17/04/2005

   

En zo gaat dat dan: je wacht jaren op een poppenfilm en dan komen er meteen twee op hetzelfde moment in de zalen. Toegegeven, we overschatten enigszins de vraag naar en de waardering van door aan touwtjes bengelende personages gedomineerde producties maar dat betekent niet dat we dit soort films als niets meer dan onschuldig tijdverdrijf voor de van vreugde kirrende kids mogen bekijken. Het mag meer dan duidelijk zijn dat het door de heren van South Park gerealiseerde Team America: World Police de thematische tegenpool is van het kunstzinnige Strings. Beide doorbreken ze echter, op hun eigen manier, de beperkingen van een “jeugdfilm” om maatschappelijke onderwerpen aan te kaarten en te belichten.

Terwijl Team America het vooral van groteske en niet altijd even subtiele doch onmiskenbaar grappige parodieën moet hebben, blijkt het Deense Strings een bijna “Shakespeariaanse” tragedie die, hoewel nergens echt origineel, op knappe wijze over “de mens” gaat. Het is een prent die een onuitwisbare indruk achterlaat en regisseur en scenarist Anders Rønnow-Klarlund schuwt inhoudelijk zwaar materiaal zoals genocide, machtsmisbruik en moord niet.

Als een oude koning zichzelf van het leven berooft, draagt hij het leiderschap van zijn koninkrijk Hebalon over aan zijn zoon Hal Tara (in de internationale, Engelse versie de stem van James McAvoy die binnenkort te zien is in The Chronicles of Narnia). De megalomane Nezo (Derek Jacobi) en zijn kreupele rechterhand Ghrak (Ian Hart) zien echter hun kans om zelf de macht over het rijk in handen te krijgen en vertellen Hal dat zijn vader door het rivaliserende volk; de Zeriths, vermoord werd. Verteerd door wraak vertrekt Hal op een tocht om de moordenaars van zijn vader uit te schakelen. Onderweg beleeft hij allerlei avonturen, ontmoet hij de liefde van zijn leven en ontdekt hij de ware geschiedenis van zijn volk.

Je hoeft geen raketgeleerde te zijn om uit de bovenstaande synopsis af te leiden dat het verhaal niets nieuw brengt. Wie zich enkel daarop concentreert zal de zaal teleurgesteld verlaten. Wij zagen Strings echter als een bijzonder knap vormgegeven, visueel verbluffend meesterwerk dat inhoudelijk elementen leent uit Shakespeare (oplettende kijkers zullen ongetwijfeld parallellen zien met The Lion King; dat ook al een interpretatie was van Hamlet) en wat de look en sfeer betreft sterk doet denken aan The Dark Crystal en, om de een of andere reden, Frank Herberts Dune (de bijzonder moeilijk te verfilmen sciencefictionsage waar David Lynch destijds zijn broek aan scheurde. Ook een meer recente miniserie wist niet altijd even goed de epische grandeur van het werk te vatten). Strings mag dan wel meer stijl dan inhoud hebben, de plot is – hoe eenvoudig ook – lang niet zwak uitgewerkt en de eendimensionale karakters van bepaalde personages zoals de heldhaftige Hal (de archetypische held wiens wereld op zijn kop wordt gezet) en de “primitieve” Zita (Catherine McCormack), die Hal de betekenis van het leven leert, worden bijgestaan door interessante bijfiguren.

De machtswellusteling Nezo mag dan wel niet veel meer dan een naar de troon smachtende schurk zijn, hij wordt bijgestaan door de knap uitgewerkte Ghrak; een fysieke zwakkeling die zich in de schaduwen ophoudt als een steeds aanwezige spion. In een van de beste scènes in de film onthult hij zijn ware bedoelingen aan Hals tere zus Jhinna (Claire Skinner) en het laat de kijkers toe om bijna enige sympathie, medelijden of begrip voor dit creatuur te voelen. Zijn verhaal druist zo in tegen de conventies van een “kinderfilm” dat we eigenlijk verwachtten dat iemand hem vroeg of laat als een leugenaar zou ontmaskeren. Zonder ons in het territorium van gevreesde spoilers te begeven kunnen we melden dat dit nooit gebeurt en het maakt van Ghrak misschien wel het meest complexe (maar ook meest angstaanjagende) personage in de film. Ook Hals beste vriend Erito (David Harewood) is een opvallende verschijning. Deze plichtsbewuste soldaat wordt het slachtoffer van zijn liefde voor zijn gezin als de kwade heren besluiten om het tegen hem te gebruiken. 

Het is even wennen om de marionetten aan draden te zien voortbewegen. De film maakt er geen geheim van dat het hier om poppen gaat (de openingsgeneriek toont hoe de poppenspelers zich voorbereiden voor de film, alsof je naar een live voorstelling gaat kijken) maar Rønnow-Klarlund en co-scenariste Naja Marie Aidt slagen erin om de wereld waarin de personages leven echt te maken (zo worden de poppen geconfronteerd met natuurelementen en staat een regenbui symbool voor tranen). Hoewel de draden vlug tot chaos zouden kunnen leiden, gebeurt dat nergens en houdt Rønnow-Klarlund – no pun intended – de touwtjes stevig in handen (met als hoogtepunt een oorlogsscène tussen twee legers middenin een bos). Meer nog, de touwen zijn symbool voor de onderlinge band die alle wezens met elkaar hebben. Dat bewijst nog maar eens dat vaak de meest eenvoudige ideeën het best werken.

Rønnow-Klarlund gaat niet uit de bocht, onderwerpt zijn film niet aan een opgedrongen moraal maar kan soms een licht overdadige hoeveelheid melige woordspelingen niet vermijden (“laat mijn draden los”, “hij heeft een houten kop”). Echt storend wordt het gelukkig nooit en de film baadt in een duistere, naargeestige atmosfeer (de tocht door het moerasgebied waarin we spinachtige “dingen” seks met elkaar zien hebben); doorbroken door ontroerend mooie, poëtische momenten (de geboorte) en mythologische taferelen (de raadpleging van de Een-Draden; een groep zombie- achtige poppen die als een orakel fungeren).

Strings is een aanrader voor wie verder kijkt dan het gebruikelijke aanbod aan jeugdfilms en voor wie zich niet stoort aan onderwerpen zoals seks, moord, zelfmoord, verraad, foltering, massamoord, verkrachting, slavenhandel en oorlog. Dit interessant werk mag dan wel uit het niets opgedoken zijn, het verdient een meer dan ruim publiek.