Warner Bros.

INDEX >> ACHTERGRONDEN >> CULT CORNER

CULT CORNER
Sisters

Chris Wright | 14/08/2005

De gruwelfilm Sisters is niet de eerste film van Brian De Palma, maar het is wel zijn eerste film die we een echte Brian De Palma-film kunnen noemen. De film heeft alle thema’s en kenmerken die hij later zou uitwerken en tot hun uitersten zou drijven in zijn controversiële thriller-trilogie Dressed To Kill (1980), Blow Out (1981) en Body Double (1984). Seks, voyeurisme, geweld, travestie, schuld, obsessie, onverwachte wendingen, bijtende humor, sociale satire, een Grand Guignol-nachtmerrie als climax en een zeer cynische epiloog. Alles wat het leven en een speelfilm boeiend maakt. Sisters is onterecht een te weinig gekende en geziene cultfilm van een regisseur die geboren is op 11 september. De destijds gloednieuwe WTC-torens zijn trouwens in enkele beelden van Sisters op de achtergrond te zien.

Sisters is technisch gezien misschien wat ruw en onhandig in vergelijking met de gepolijste en gladde stijl van zijn latere films, maar de enge sfeer, de muziek van Bernard Herrmann en vooral de waanzinnig laatste 30 minuten maken dit tot één van de beste en origineelste films van Brian De Palma. Het plot (een ijverige journaliste komt op het spoor van een moorddadige Siamese tweeling) is een combinatie van Psycho en Rear Window. Tussen de hommages en verwijzingen naar Alfred Hitchcock door heeft Sisters twee onvergetelijke cinematografische hoogstandjes die allesbehalve Hitchcockiaans zijn. 

Het eerste is het inventief gebruikt van split-screen en reële tijd, een techniek die pas de laatste jaren functioneel wordt toegepast in tv-series zoals 24. De Palma gebruikt de split-screen techniek om letterlijk over te schakelen naar het tweede plot en een nieuw hoofdpersonage. Aan de ene zijde van het scherm zien we hoe een moordgetuige de politie opbelt, hen opwacht en de politiemensen tracht te overtuigen van wat ze gezien heeft. Aan de andere zijde zien we hoe het lijk en de bewijzen van de moord worden opgeruimd. Het tweede hoogtepunt is de zwart/wit-nachtmerrie in een instituut voor krankzinnigen. Met tapdansende verplegers, misvormde patiënten en een operatie met een hakmes was De Palma zijn collega David Lynch enkele jaren voor met het maken van pervers gestoorde bioscoopbeelden (de vervormde close ups van acteur William Finley zou zelfs Leatherface nachtmerries bezorgen).

De Siamese tweeling met een grappig Frans/Canadees accent wordt vertolkt door Margot Kidder, die later bekend zou worden als Lois Lane in de Supermanfilms (1978–1987). Charles Durning als de nutteloze detective is de enige andere acteur in de cast die we later regelmatig zouden terugzien in een oneindige reeks bijrollen in film en tv-series. De duurste medewerker aan de film was filmcomponist Bernard Herrmann die voor vele Hitchcock-klassiekers gedenkwaardige muziek had gecomponeerd. Zijn muziek voor de openingsbeelden (röntgenfoto’s van foetussen) zet meteen de enge sfeer en zijn kindermelodietje geeft het eindbeeld een wreed/ironische toon.

Brian De Palma is de Macbeth onder de Amerikaanse filmregisseurs. Hij bereikte faam, controverse en rijkdom door een reeks briljante thrillers die vooral gekenmerkt worden door hun bloederige moordscènes. De Palma-thrillers zijn meestal geconstrueerd als nachtmerries waar de begin- en eindbeelden dromen, fantasieën en/of filmopnamen zijn. Dit bevestigt zijn filmfilosofie dat de camera 24 maal per seconde liegt.

Brian De Palma startte zijn filmcarrière in de jaren ’60 bij de onafhankelijke film te New York.  Daar werd hij plaatselijk al vlug een ster met een reeks grillige sociale satires waaronder: The Wedding Party (1964), Greetings (1968) en Hi, Mom! (1970), komedies die vandaag de dag zo goed als vergeten zijn en bijna onmogelijk te vinden zijn (een toevallige laatavond vertoning op de Britse zenders is uw beste kans). Deze films gaven eveneens een zekere Robert DeNiro zijn eerste filmrollen. De subversieve en zwarte humor van deze New York-films is in Sisters nog sterk aanwezig. Zoals de satire op tv-spelletjes (Peeping Toms) waarin een zwarte kandidaat een etentje wint in een Afrikaans restaurant en bediend wordt door karikaturaal geklede zwarte obers.

Na zijn New York-periode was De Palma met zijn eerste studiofilm Get To Know Your Rabbit (1972) serieus op zijn bek gegaan door “creatieve geschillen” met Warner Brothers en de hoofdrolspeler. Sisters (1973) kreeg een beperkte distributie maar de film was zijn eerste stap in het commerciële circuit. Brian De Palma is een controversieel en mis begrepen cineast. Hij wordt nog steeds gebrandmerkt als de oneerbiedige erfgenaam van Alfred Hitchcock.  Alhoewel De Palma het misantropische kenmerk deelt met de Meester van Suspense hebben De Palma-films op gebied van stijl en thema’s meer overeenkomsten met de Europese speelfilms van regisseurs Luis Bunuel, Michelangelo Antonioni en vooral Dario Argento. 

Na Sisters was zijn volgende prent de excentrieke rockopera Phantom of Paradise (1974) die destijds weinig succes had maar eveneens een cult-film is geworden voor De Palma-fanaten.  Obsession (1976) is een gedenkwaardige variatie op Vertigo (1958) van Alfred Hitchcock, maar had eveneens weinig publieke bijval. Zijn grote commerciële doorbraak werd de blockbuster Carrie (1976), een film die ook auteur Stephen King en actrice Sissy Spacek beroemd maakten. Dit succes werd gevolg door onze persoonlijke favoriet The Fury (1978).  Een waanzinnig telekinetisch bloedfestijn die alle filmregels en clichés aan zijn laars lapt. Met het autobiografische Home Movies (1979) zou hij nog éénmaal terugkeren naar zijn cinematografische wortels van onafhankelijke satires. De jaren ’80 zou zijn meest creatieve periode worden met bloederige melodrama’s (Dressed To Kill, Blow Out, Body Double) en epische gangsterfilms (Scarface en The Untouchables).

Momenteel is Sisters voor de region 2-dvd enkel verkrijgbaar op een Spaanse editie. Jammer dat we de Brian De Palma van deze satirische horror niet meer zo vaak zien. Af en toe durft hij nog wel eens terugkeren naar zijn grillige thrillerstijl zoals met Raising Kane (1992) en Femme Fatale (2002). Maar Sisters blijft er kop en schouders bovenuit steken.

INFO]