Essential Filmproduktion GmbH

INDEX >> FESTIVALS >> CANNES 2008 REVISITED

CANNES 2008 REVISITED
Moviegids-redacteur Karel Deknudt was in Cannes

Karel Deknudt | 02/06/2008

De ontvangst die ik ginder kreeg, deed mij denken aan bestofte beelden van een lang overleden Belgisch staatshoofd op bezoek bij meneer Mobutu. Een chauffeur bracht mij van het station naar een hotel dat zo uit een Club Med-brochure leek gepikt. Elke ochtend was er een ontmoeting voor ons geregeld. Soms bleek ik daar om puur formele redenen aanwezig, soms leverde dat een bijzonder boeiend en leerrijk gesprek op. En voor het festival zelf dan had ik een pasje gekregen dat mij toegang verleende tot de meest verborgen uithoekjes van Le Grand Palais. Zelfs tot de gratis en uiterst zinvolle koffieautomaten.

Toen ik ’s avonds op de Croisette kuierde, trok ik mijn ogen wijdopen voor de orgie van glamour een glitter die er te zien was. Lamborghini’s en Ferrari’s reden er rond als waren het ordinaire Fords. De heren waren nog vlug eens stiekem naar de zonnebank geweest en de dames pronkten er met hun diepe décolletés en diamanten opsmuk. Het was een microkosmos van jetset die ik nog nooit eerder had gezien. Of al die beau monde daar nu echt was om van de zevende kunst te komen genieten, is echter maar zeer de vraag.

Nochtans klopt het hart van dit festival op de eerste plaats nog altijd boven alles bij het filmmedium. Cannes is een podium voor nieuwe, vernieuwende en afwijkende cinema, zodat die niet door de mazen van de grote Kinepoliscomplexen van deze wereld zou vallen. Het is precies zoals een journalist het in 1966 in Le Figaro neerpende: “Cannes est inutile et indispensable. Ce n’est rien, et c’est tout. C’est comme un magazine: du papier glissé, des couleurs, le soleil et la mer. Ca, c’est la vitrine. Les articles sont dedans.”

In elk geval is het aanbod aan die “articles”, de films dus, van die aard om er bij voorbaat helemaal tureluurs van te worden. Alles kan in Cannes, van de miljoenenslurpende crowd pleasure Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull tot het avant-gardistische en krap gebudgetteerde El Cant Dels Ocells van Albert Serra.

Daarom moet iedereen, zelfs de meest doorgewinterde filmjournalisten die zich jaar na jaar op het vliegtuig richting Cannes terugvinden, keuzes maken. Wat mijzelf betreft, poogde ik om zo vaak als dat kon die films te gaan zien waarvan ik niet met zekerheid wist of ze ooit onze zalen zullen halen. Natuurlijk werd dat plan wel eens verstoord. Enkele keren kreeg ik bijvoorbeeld een uitnodiging toegestopt voor een film die in de officiële competitie meedong en hier dus waarschijnlijk wel nog zal te zien zijn. Maar het behoeft geen tekeningetje dat een mens in zo’n geval met plezier even zijn principes aan de kant zet om meteen de smoking boven te halen.

Gezien alle verplichtingen en de ruim halve dag die ik voor de (tegenvallende) masterclass van Quentin Tarantino had uitgetrokken, zag ik uiteindelijk negen films. Daartussen bevonden zich drie innemende filmische werkstukken en twee langspelers om meteen te vergeten, waardoor het gros dus met de middelmaat flirtte.

Het Hongaarse werkstuk  Delta van Kornél Mundruczó is een utopisch maar niet minder hard sprookje is, volgeladen met symboliek. Daarin keert een zoon na een lange omzwerving naar huis terug om er in het meer iets verderop, samen met zijn zus die hij nooit heeft gekend, zijn eigen stekje op te trekken.

Recht naar het hart en de keel grijpend is ook Wendy And Lucy van de Amerikaanse Kelly Richardt. Iemand vatte de film op als een nietszeggende saga over een vrouw, Wendy, die op diefstal wordt betrapt en zo haar hondje Lucy verliest. Wie echter dieper graaft, ontdekt een breekbare, ontwapenende schets van iemand die onverwachts maar zonder mededogen met haar eigen complete desolaatheid wordt geconfronteerd. Een situatie waarin één helpende hand, hier in de hoedanigheid van een agent met niets om handen, dan een onproportionele betekenis krijgt.

Tenslotte was ik ook erg opgetogen om te lezen hoe Tulpan, het debuut van de Kazachse Sergey Dvortsevoy, met de Prix Un Certain Regard naar huis mocht gaan. Het verhaal over een jonge nomade die zich geen vrouw weet te vinden en daardoor steeds meer naar de stad zit te loensen, bevat zowel diepe ernst als voortreffelijke humor. Bovendien speelt Tulpan picturaal in eerste klasse, met beelden waar goede natuurdocumentaires niet zelden bij verbleken.

Een Vlaamse filmrecensent schreef over My Magic van Eric Khoo dat het een diepmenselijk drama is over een vader aan de drank die opnieuw gaat goochelen om voor zijn zoon te kunnen zorgen. Waardoor meteen weer blijkt hoe de uitdrukking over geuren en kleuren niet op een blauwe maandag is bedacht. Want wat ik zag, was een ronduit slecht vertolkt verhaal dat als een flauw alibi gold om een aaneenrijging van (weliswaar straffe) goocheltrucjes te brengen. Een soort oosterse variant op Parade, de schabouwelijke zwanenzang van Jacques Tati uit 1974 waarvoor hij domweg een circusvoorstelling registreerde.

En ook Liverpool van Alonso Lisandro kon ik maar beter links laten liggen. Ik had nochtans al onraad moeten ruiken toen ik in Les Cahiers Du Cinéma las hoe het script van de film amper twintig pagina’s telt. Geen idee wat daar zoal instaat, want één hand volstaat wel om de dialogen op te tellen. Niks geen bezwerende of contemplatieve cinema, maar anderhalf uur lang oervervelend getrappel ter plaatse.

Niet dat die overige films nu echt ondermaats waren (en zeker Antonio Campos’ Afterschool niet), maar cinema om in spurt voor naar de zalen te trekken is het evenmin. Het script van Surveillance bijvoorbeeld, het debuut van Jennifer Lynch, vertoont zeker naar het einde toe nogal wat builen en blutsen. Deze gewelddadige whodunit mag dan wel referenties oproepen aan Fargo of Natural Born Killers, zelf zal de film wellicht nooit een referentiewerk worden.

In Roman Polanski: Wanted and Desired wordt de cineast dan weer net iets te veel als een heilige afgebeeld in de pedofilieaffaire waarin hij was verwikkeld. Hoe goed zijn bedoelingen ook mogen zijn geweest, met een kind van 13 naar bed gaan is helemaal niet kies. In de documentaire van Marina Zenovich (die weliswaar unieke beelden bevat) wordt Polanski haast als een slachtoffer van een of ander complot afgebeeld. Ook al komen beide partijen (aanklager en verdediging) aan het woord, de kant die de cineaste kiest is net iets te manifest.

En The Pleasure of Being Robbed, een bizar verhaal over een meisje dat steelt op een wel heel charmante wijze, leek in het eerste halfuur veelbelovend. Misschien lag dat wel aan die enkele noten Thelonious Monk die ik op de klankband dacht te horen. Hoe dan ook leek Josh Safdie’s inspiratiebron plots helemaal uitgedroogd, terwijl er nog ruimschoots een halfuur zat aan te komen. Ik, en de ganse zaal hoorbaar met mij, moest dan weer wel bijzonder hard lachen om de inleidende kortfilm The Acquaintances of a Lonely John van broer Benny Safdie.

Mijn persoonlijke filmbalans mag dan uiteindelijk nog niet zo uitstekend zijn, ik zal mijn weekje Cannes niet meteen vergeten. Trouwens, ik kijk nu al reikhalzend uit naar de volgende editie, waarbij ik op de openingsdag wat bier zal koel zetten en enkele vrienden bij mij thuis uitnodig. Na een tijdje zal ik de televisie aanzetten waarop nu wel net heel toevallig beelden van Cannes 2009 zullen zijn te zien. En dan komt mijn moment, waarop ik gespeeld onbewogen zal zeggen: “Och, Cannes: been there, done that.”