Meteen naar de tekst springen
RCV Film Distribution

INDEX >> RECENSIES >> ELEGY

ELEGY
Treurlied over vergankelijkheid

goed  

Jeffrey De Keyser | 22/10/2008


Share/Bookmark

Net als The Human Stain uit 2003 is Elegy een boekverfilming van Philip Roth met een aimabele oude professor en een mysterieuze jonge schoonheid in de hoofdrollen. Veel verder gaat de vergelijking niet. Elegy gooit de suspense en maatschappijkritiek van zijn voorganger overboord, en brengt een intens liefdesverhaal over vasthouden en loslaten.

David Kepesh (Ben Kingsley) is een gerespecteerd cultuurcriticus, theaterrecensent en professor literatuur. Zijn verhandeling The Origins of American Hedonism, waarin hij van leer trekt tegen puritanisme en bindingsdrang, is de filosofische reflectie van zijn losbandige levensstijl. De erudiete zestiger duikt af en toe het bed in met één van zijn studentes, en heeft al meer dan twintig jaar een losse seksrelatie met Carolyn, een succesvolle maar eenzame zakenvrouw. Op een dag laat hij tijdens een college zijn oog vallen op de bloedmooie Consuela Castillo (Penélope Cruz), een stijlvolle en vastberaden jongedame met Cubaanse roots. “Ze weet dat ze knap is, maar ze is nog niet helemaal zeker wat ze met haar schoonheid moet aanvangen”, denkt Kepesh.

Daar weet hij wel raad mee. De professor kent de fijne kneepjes van het versieren als geen ander, maar om problemen te vermijden onderdrukt hij zijn lustgevoelens tot na de examens. Dan geeft hij een feestje op zijn appartement, waar hij Consuela met flatterende woorden, pittige opmerkingen en viriele verbeeldingskracht voor zich probeert te winnen. Wanneer hij haar ogen met die van “de naakte Maya” – een beroemd schilderij van Goya – vergelijkt, slaat de vonk definitief over. Kepesh heeft het hart van zijn schoonheidsgodin veroverd, maar wordt ook zelf stapelverliefd.

Zijn adoratie slaat echter snel om in jaloezie, wantrouwen, en angst. Hij is bang om haar te verliezen aan een jonge Adonis, maar wil zich ook niet binden. Hoe meer de twee naar elkaar toe groeien, hoe meer Kepesh beseft dat hij niet zozeer Consuela als wel zichzelf aan het verliezen is in de romance. Het heeft er alle schijn van dat hij haar eerder zal kwetsen dan omgekeerd. Consuela wil de relatie symbolisch uitdiepen, Kepesh deinst terug.

Verlies is het sleutelwoord in Elegy. Kepesh’ gevoelswereld wordt gedomineerd door de angst om zijn eeuwige jeugd te verliezen. Maar ook zijn non-conformisme, de relatie met zijn zoon, de hechte vriendschap met zijn collega-professor George O'Hearn, en de aanwezigheid van Carolyn – kortom, de stabiele factoren in zijn leven – staan op de helling. Volgens George zijn mooie vrouwen onzichtbaar, omdat hun schoonheid verblindt en verbergt. Toch overstijgt de pijn van Consuela’s afwezigheid de ontwapenende kracht van haar fysieke verschijning. Wanneer haar relatie met Kepesh op de proef wordt gesteld, worden net de leegte en het verlies zeer zichtbaar. Die ironie zal ook de kijker niet ontgaan.

Elegy is een bij momenten borst-, doch vooral zielsontblotende contemplatie over liefde en vergankelijkheid. De Spaanse cineaste Isabel Coixet (The Secret Life of Words) heeft de touwtjes strak in handen en puurt een oprechte karakterstudie uit The Dying Animal, de kortroman van Philip Roth waarop de film is gebaseerd. De typecasting is top. Kingsley en Cruz acteren zo sterk dat ze de film om beurten volledig naar zich toe trekken. De “Spaanse tovenares” speelt een glansrol in alle betekenissen van het woord. Ze ademt erotiek, passie en temperament (dat doet ze overigens met evenveel overtuiging in Vicky Cristina Barcelona, de nieuwe Woody Allen die volgende week bij ons in de zalen komt). Sterke bijrollen zijn er voor Dennis Hopper als de sarcastische poëet O'Hearn, en Patricia Clarkson als Carolyn, de eeuwige muze van de professor.

Elegy wordt niet alleen gedragen door ijzersterke en doorleefde acteerprestaties, maar kan ook bogen op een gevoelig scenario en een treffende muzikale score. Vooral de bijdrage van de Amerikaanse pianist David Troy Francis, die prachtige composities van o.a. Alessandro Marcello en Erik Satie (Gnossiennes No. 3 en 4!) naspeelt, is een grote opsteker voor de emotionele diepgang van het script. Al gaat de film net op dat vlak soms iets te kort door de bocht. Zo werkt de subplot met Kepesh’ verbitterde zoon en conservatieve tegenpool Kenneth (Peter Sarsgaard) voor geen meter, en heeft Cruz’ personage duidelijk nood aan wat meer introspectie. Zoals in een compositie kunnen we een valse noot nog door de vingers zien, een gebrek aan harmonie niet. Vooral de overdreven sentimentele plotwending op het einde is een brug te ver, en lijkt zelfs in strijd met de geest van de film.

Toch kunnen we Elegy warm aanbevelen. Het is een film over een onvermijdelijke en tegelijk onmogelijke liefde, een bitterzoet treurlied over vergankelijkheid. De vergankelijkheid van liefde, jeugd, schoonheid en leven, en vooral de angst om alles te verliezen.

Gezien op het 35ste Internationaal Filmfestival van Vlaanderen-Gent


Titel: Elegy
Genre: romantisch drama
Speelduur: 1u48
Regisseur: Isabel Coixet
Acteurs: Ben Kingsley, Penélope Cruz, Dennis Hopper, Patricia Clarkson, Peter Sarsgaard

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

A-Film
BE KIND REWIND
Doorspoelen alsjeblieft
>>>