Meteen naar de tekst springen
Beeck Turtle

INDEX >> RECENSIES >> SNOW

SNOW
Aanrijding in Bosnië

goed  

Matthias Van Wichelen | 13/03/2009


Share/Bookmark

Het regiedebuut van de Bosnische moslima Aida Begic won de Grand Pix de la Semaine de la critique in Cannes. Een prijs winnen op het belangrijkste festival ter wereld - ook al gaat het in dit geval om een nevencompetie - zorgt voor wereldwijde aandacht. Sindsdien staat de bescheiden film op de affiche van ieder zichzelf respecterend filmfestival en zijn de distributierechten al aan meer landen verkocht dan de filmmaakster ooit had durven dromen.

Aida Begic legt de ziel van het getraumatiseerde Bosnische volk bloot in een integere en realistische film waarin het optimisme en de mentale weerbaarheid van de vrouwelijke personages het halen van het cynisme van de op snel geld beluste zakenlui. Die laatsten zijn mannen, maar dat doet er niet echt veel toe.

Snow speelt zich af in Slavno, een dorpje in Oost-Bosnië. De enige mannelijke inwoners zijn een grootvader en een jongetje van zes. Al de anderen zijn vrouwen: vier jonge, vier wat oudere en twee meisjes. De mannen gingen vechten in de burgeroorlog en kwamen niet terug. De oorlog is al een tijd afgelopen. De hoop dat hun echtgenoot / vader / zoon nog terugkeert, is vervlogen.

De achtergebleven vrouwen hebben zich intussen strak georganiseerd. Leven doen ze van de opbrengst van de fruitoogst. Ze werken hard om niet aan hun ellende te moeten denken. De oorlog hebben ze overleefd. Die duurde maar een paar jaar. De gevolgen dragen ze voor de rest van hun leven. Slavno ligt geïsoleerd van de andere dorpen en steden in de buurt. De vrouwengemeenschap leeft er in een cocon, een microkosmos waarin ieder een rol heeft en een specifieke praktische en sociale taak vervult.

Het leven in het dorp gaat zijn onschuldige slakkengangetje. Is het grote verdriet niet helemaal verwerkt dan is het minstens draaglijk geworden. Dagelijks worden ze geconfronteerd met pijnlijke schaduwen uit het verleden, maar de blik is gericht op het heden en de nabije toekomst. Er lijkt niets aan de hand te zijn, al is het natuurlijk vreemd dat er geen mannen zijn.

Twee bijzondere ontmoetingen brengen het broze evenwicht in het dorp aan het wankelen. De stevige kar die twee vrouwen gebruiken om hun koopwaar – potten ingemaakt fruit en confituur – te vervoeren wordt aan flarden gereden door een imposante vrachtwagen. De chauffeur is een charmante goedgebekte vrijgezel die hen belooft de eerstvolgende oogst volledig op te kopen. Hij gaat de marchandise op de markt brengen in Duitsland.

Nog wat later doen twee zakenlui Slovna aan. Hun plan is even simpel als overrompelend: ze willen het volledige dorp opkopen in naam van een vastgoedmakelaar die er exclusieve villa’s wil bouwen.

De oogkleppen van de bewoners vallen af. De buitenwereld waar ze zich zorgvuldig van afgesloten hadden, komt naar hen toe. Het geld dat ze kunnen krijgen voor hun huizen is meer dan welgekomen. Het verzekert hen in één klap van een veilige oude dag. De ene helft van de vrouwen gaat in op het aanbod, de andere helft weigert het categoriek. Dan begint het te sneeuwen. De zakenlui zitten vast. De weigeraars krijgen onverwacht meer tijd om de verkopers te overtuigen van hun standpunt. In de dagen dat ze met elkaar opgescheept zitten, komt ook de waarheid boven over de bloedige gebeurtenissen tijdens de burgeroorlog.

Snow is een bloedserieuze, doodernstige en trage film die van begin tot einde blijft boeien door de nauwgezette aanpak van Aida Begic. Ze wisselt brede panorama's af met indrukwekkende close-ups, filmt in prachtig natuurlijk licht en heeft haar dialogen goed gedoseerd. Het verhaal ontwikkelt zich op een heel organische manier. De grootste aandacht gaat naar de jonge, gesluierde Alma (Zana Marjanovic), het meest weerbare, mondige en strijdvaardige personage. Zij is de belichaming van het nieuwe vrouwelijke Bosnië. Aan de ene gehecht aan de roots en de tradities, aan de andere kant dromerig ambitieus.

Zana Marjanovic voert een overtuigende cast aan die Balkantraditie aan de laars lapt en uitermate subtiel en minimalistisch acteert. De meesten onder hen verdienden hun sporen al in andere recente Bosnische films als It's Hard to Be Nice, Summer in the Golden Valley en Grbavica.

Aida Begic beheerst haar onderwerp. Ze pretendeert op geen enkel moment de waarheid in pacht te hebben, maar ze vertelt zinnige dingen over rouwverwerking en groepsdynamica en groepspsychologie. Haar analyses houden steek. Zonder naïef te worden, zoekt Begic voorzichtig naar het positieve, naar dat sprankeltje hoop. Ze vindt het en dat maakt een hele hoop goed. Net de elementen die de film zo sterk maken – de ingetogenheid, de verstilde personages, het gedetailleerde verslag van hun dagelijkse activiteiten, de bebloemde heuvels – vormen ook de achilleshiel: er gebeurt namelijk niets. Helemaal niets. Al het leven zit in Alma's priemende ogen.

Snow is een interessant regiedebuut van een intelligente dame die heel wat te vertellen heeft. Ze schetst haar personages met kleine aanwijzingen, de onderlinge verhoudingen uiten zich in een oogopslag, een welgekozen zin. Knap. Had ze haar verhaal wat beter gestoffeerd en voor meer verrassingen gezorgd dan was Snow een meesterlijke debuutfilm. Nu blijft het bij een interessant en beloftevol. Aida Begic en actrice Zana Marjanovic zijn namen om scherp in de gaten te houden.

Gezien op het 35ste Internationaal Filmfestival van Vlaanderen-Gent


Titel: Snow
Genre: drama
Speelduur: 1u40
Regisseur: Aida Begic
Acteurs: Zana Marjanovic, Jasna Ornela Bery, Sadzida Setic, Vesna Masic, Emir Hadzihafizbegovic

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

(c) Fox
THE SENTINEL
Wie is de mol?
>>>