Meteen naar de tekst springen
Ghost Rider: het hulpje van de Duivel. (c) Sony

INDEX >> ACHTERGRONDEN >>

DE DUIVEL IN FILM
De code van de Duivel

 

Geert Verheyen | 06/03/2011


Share/Bookmark

M. Night Shyamalan, de Indiase schrijver en filmregisseur die een instant klassieker afleverde met The Sixth Sense, maar sindsdien de hooggespannen verwachtingen niet meer kon inlossen, wil nieuw talent een duwtje in de rug geven. Met zijn project The Night Chronicles wil hij jonge aanstormende regisseurs een kans geven: The Night Chronicles zullen een trilogie vormen van films met bovennatuurlijke verhaallijnen. Verhaal en productie zijn voor Shyamalan.

De eerste film in deze reeks verscheen al in september 2010 bij onze Noorderburen in de zalen. België hinkt achterop. De regie van Devil is voor John Erick Dowdle. Devil is alleszins een titel die de lading dekt, want de duivel speelt geen onbelangrijke rol in de film (zie kadertekst).

Naast in Devil zelf duikt de duivel regelmatig in de ene of andere vorm op in een film. Wij zetten elf aanraders uit de filmgeschiedenis voor u op een rijtje waarin de duivel op één of andere manier een rol speelt: een top-10 en een extraatje.

The Excorcist (c) Warner Bros. 1. The Exorcist
Geen duivellijstje is denkbaar zonder The Exorcist. Hoewel de duivel hier niet duidelijk in beeld komt, speelt hij toch impliciet een cruciale rol: Pater Merrin is een priester die ook aan archeologie doet. Wanneer hij op een dag een oud beeldje van de duivel vindt, steekt er een sterke windvlaag op. Sindsdien volgt de ene vreemde gebeurtenis de andere op en de jonge Regan raakt bezeten door de vrijgelaten demon. De originele versie van The Exorcist  dateert alweer uit 1973 en is één van die zeldzame horrorfilms die het tot klassieker hebben geschopt.

2. The Omen
Gregory Peck is Robert Thorne. De kersverse papa krijgt te horen dat de pasgeboren baby overleden is. Om zijn vrouw de schok te besparen neemt Robert een voorstel van een priester aan: Robert kan een baby adopteren die op ongeveer hetzelfde moment geboren is en wiens moeder op het kraambed is overleden zonder dit aan Catherine te vertellen. De baby is om zes uur, op de zesde dag van de zesde maand geboren.

3. Rosemary’s Baby
In een andere klassieker uit 1968 raakt Rosemary Goodhouse zwanger van de zoon van Satan. Regisseur van dienst is Roman Polanski en hij is blijkbaar fan van dit soort duivelse verhalen, want…

The Ninth Gate (c) Universal 4. The Ninth Gate
…ook deze The Ninth Gate is van zijn hand. Johnny Depp vertolkt de hoofdrol in deze film. Hij geeft gestalte aan Dean Corso, een speurder naar zeldzame boeken die de opdracht krijgt om een duivelsboek waarvan er maar drie exemplaren bestaan te gaan vergelijken met de twee anderen. In het boek staan immers negen raadsels die het, indien goed opgelost, mogelijk maken om de duivel op te roepen. De film werd lauw onthaald door critici, maar slaagde er toch in om een bescheiden winst te maken aan de kassa.

5. Angel Heart
Een film uit 1987 met sterren Mickey Rourke en Robert De Niro in de hoofdrollen. Rourke speelt Harry Angel, een privédetective die de opdracht krijgt van een man, Louis Cyphre genaamd, om hem een man te zoeken die nog een schuld bij Cyphre te vereffenen heeft. Uiteindelijk blijkt dat Angel zijn ziel beloofd had aan Cyphre, de duivel in eigen persoon.

6. The Devil’s Advocate
Keanu Reeves speelt Lomax, een jonge ambitieuze advocaat die een baan krijgt aangeboden bij een advocatenbureau in New York. Wanneer Lomax besluit om de verdediging van zakenman Alexander Cullen op zich te nemen, die verdacht wordt van de moord op zijn ex-vrouw en dochter, loopt alles mis.

7. Constantine
Meer Keanu Reeves in deze Constantine. John Constantine is een duiveluitdrijver. Constantine moet in de hel zelf afdalen om een bevriend agent, die bezeten is geraakt, te gaan redden van zijn ondergang. De film werd met gemengde reacties onthaald door de critici.

The Seventh Sign (c) Columbia 8. The Seventh Sign
Een zwangere Demi Moore moet de wereld redden in The Seventh Sign. De familie Quinn neemt David Bannon in huis als huurder. Vanaf dat moment kondigen apocalyptische tekens het einde van de wereld aan. Bannon duikt steeds op één of andere manier op wanneer er weer een ramp heeft plaatsgevonden. Kennelijk is Abby Quinn de enige die kan voorkomen dat het zevende en laatste apocalyptische teken zich voordoet: ze moet voorkomen dat de eerste mens zonder ziel geboren wordt.

9. The Prophecy
Sleutelfiguren in The Prophecy zijn Christopher Walken, die aartsengel Gabriel speelt, en Thomas Dagget, een detective die visioenen krijgt over een oorlog tussen de engelen. De film kreeg vier sequels waarvan de laatste, Forsaken, uit 2005 was.

10. Ghost Rider
In Ghost Rider sluit een jonge motorrijder en stuntman een contract af met een Memphisto (de duivel) om het leven van zijn vader te kunnen redden. Johnny wordt ‘Ghost Rider’ of anders gezegd: het hulpje van de duivel. Het is zijn taak om ontsnapte zielen terug te vinden.

Pulp Fiction (c) Miramax Extra: Pulp Fiction
Zekerheid is er niet en zal er nooit zijn, maar sinds de release van Pulp Fiction in 1994 doen geruchten de ronde dat de ziel van Marsellus Wallace, de mysterieuze figuur die Jules en Vincent hun opdrachten geeft, verborgen zit in het koffertje dat Jules tijdens de film met zich meedraagt. Argument hiervoor zou zijn dat de code geopend kan worden met de code 666, de code van de duivel. Op een bepaald moment opent Jules het koffertje en zien we enkel een lichtstraal uit het koffertje tevoorschijn komen. Een frontaal shot krijgen we nooit te zien en tot op heden is nog geen uitsluitsel gegeven door Tarantino over wat dit licht in het koffertje nu precies betekent.

The Excorcist (c) Warner Bros. The Ninth Gate (c) Universal The Seventh Sign (c) Columbia Pulp Fiction (c) Miramax
UITGELICHT

DEVIL
De kwelduivel in Shyamalan

 

Met een titel als Devil wind je er als maker geen doekjes om welke boze kracht je film beheerst. Subtiliteit was misschien ooit M. Night Shyamalans sterkste kant, maar sinds hij de ene flop na de andere maakt, is dat wel even anders. Maar drommels: Devil is een duivels goede film.

Hans Dewijngaert

Devil maakt deel uit van Shyamalans The Night Chronicles, een cyclus van vooralsnog drie films die het bovennatuurlijke onderzoeken in een moderne samenleving. De filmreeks is opgezet door Shyamalan zelf, die wel nog wat ideetjes in zijn lade had liggen en wil de kans bieden aan jonge, talentvolle regisseurs om een middelgrote film (budget: 10 miljoen dollar) te regisseren. Gelukzak van dienst is John Erick Dowdle (Quarantine), maar veel eigen inbreng krijgt hij niet.

Al vanaf het eerste shot ademt Devil een Shyamalan-sfeertje uit. Indrukwekkende helikoptershots voeren ons – ondersteboven! – mee over zijn vertrouwde Philadelphia naar een gigantische wolkenkrabber. Daar gebeuren twee onheilspellende dingen: een man springt door het raam van de 39ste verdieping en vijf mensen geraken  tussen de 21ste en 22ste verdieping  vast in een lift . Volgens de voice-over kan dat maar één ding betekenen: de duivel is in dit gebouw.

Devil zou geen verhaal van Shyamalan zijn, mochten beide gebeurtenissen niets met elkaar te maken hebben. En dan is er ook nog de detective die dit alles moet onderzoeken: een alcoholicus met een verleden, want vijf jaar geleden verloor hij vrouw en kind in een auto-ongeluk met vluchtmisdrijf. Aan Shyamalan om alle uitgezette verhaallijnen netjes in elkaar te vlechten.

Dat lukt hem aardig, al is de plottwist niet zo radicaal als in pakweg The Sixth Sense en hoeven liefhebbers van Agatha Christie niet vreemd op te kijken. Shyamalan geeft grif toe dat haar roman And Then There Were None uit 1939 een welkome inspiratiebron was.

In Amerika werd Devil de zalen ingegooid zonder visie voor de pers. Dat is meestal een slecht teken. Shyamalan heeft over de grote plas zowel voor pers als publiek afgedaan. Hij is de pineut van zijn eigen succes.

Maar Devil is toch een stap in de goede richting. Het is letterlijk en figuurlijk geen grote film. De plot is eenvoudig, de speelduur beperkt. Het palet dat bespeeld wordt, overstijgt de B-film ambities niet. Maar zo is het goed. Regisseur John Erick Dowdle heeft de zaak onder controle. De spanning in dit locked room mysterie blijft tot de finale onthulling intact.

Voor het tweede deel van zijn Night Chronicles brengt Shyamalan regisseur Daniel Stamm (The Last Exorcism) in stelling met een verhaal over een jury die een uitspraak moet doen in een bizarre rechtszaak. De derde film put uit een destijds geschrapte verhaallijn van Unbreakable.

De belangrijkste conclusie van Devil is dat er naast de duivel ook een God moet bestaan. Dat is de Shyamalan die we kennen uit Signs. Het is wellicht een troost voor de man zelf. Misschien krijgt hij zelf wel vergeving en sluit het filmpubliek hem wel terug in de armen.

Devil speelt vanaf 23 februari 2011 in onze zalen.