Meteen naar de tekst springen
Het legendarische Monty Python team is weer compleet en helemaal terug. (c) Universal

INDEX >> ACHTERGRONDEN >>

MONTY PYTHON’S FLYING CIRCUS
Hommage aan een geniale sul

 

Fred Caren | 29/08/2011


Share/Bookmark

Het goede nieuws is dat de anarchistische humoristen van Monty Python’s Flying Circus inclusief wijlen Graham Chapman volgend voorjaar wederom komen met iets compleet anders. Het slechte nieuws is dat Chapman dood blijft. Het gaat om een 3D-animatiefilm.

In zijn laatste interview vlak voor zijn dood in 1989 was Chapman verrassend optimistisch. Misschien had hij The Meaning of Life eindelijk door. Misschien had God hem vergeven voor zijn satirische portret van een sullige Messias in The Life of Brian. Of misschien nam hij simpelweg het muzikale advies van collega Eric Idle ter harte: Always Look on the Bright Side of Life. In zijn grafrede in oktober 1989, geheel conform zijn beeldenstormende imago, veegde opper-Python John Cleese de vloer aan met zijn overleden collega: “Opgeruimd staat netjes,” en “Laat hem in de hel branden,” waren twee van zijn meer sympathieke terzijdes.  

The New York Times meldde onlangs het grote nieuws over het nieuwe Monty Python project. Het wordt een biopic over het leven van Graham Chapman en is gebaseerd op zijn hilarische A Liar’s Autobiography uit 1980. Er wordt voice-over commentaar geleverd door Chapman zelf, opgenomen kort voor zijn dood. Het project is het geesteskind van producenten Ben Timlett, Jeff Simpson en Bill Jones, de zoon van Python Terry Jones.  

Onbetrouwbaar figuur
Opgeleid aan de gerenommeerde universiteit van Cambridge, werd Chapman medeoprichter en drijvende kracht achter de baanbrekende televisiereeks Monty Python's Flying Circus (1969-1974). Hij werd steevast gecast als een autoritair, sullig onbetrouwbaar figuur.  

Helaas werd zijn Python hoogtijdagen ontsierd door zijn destructief alcoholisme. Graham was openlijk gay, maar in het geheim alcoholist. Het is niet het verhaal van Monty Python, maar van een getroebleerde man, vertelt Jeff Simpson tijdens het toelichten van het project. De film wordt samengesteld uit een reeks contrasterende cartoonsegmenten onafhankelijk van elkaar geproduceerd in verschillende animatiebedrijven.  

Tot nu toe hebben alle leden ingestemd met uitzondering van Eric Idle, maar de verwachting is dat ook hij mee gaat doen. Hij zei onlangs"We zouden alleen een Monty Python reünie in overweging nemen als Graham uit de dood zou herrijzen, maar nu zijn wij aan het onderhandelen met zijn agent.” Het legendarische Monty Python team is weer compleet en helemaal terug.  

Wereldwijd begrip
Deze groep multi-getalenteerde humoristen bestaande uit Terry Jones Graham Chapman, John Cleese, Terry Gilliam (animatie), Michael Palin en Eric Idle (muziek, liedjes) herschreef met hun absurdistische zotheid de tv-komedie regels. Zij waren geenszins de uitvinders van humoristisch absurdisme. Er waren illustere voorlopers genoeg. Al in de achttiende eeuw vermaakte de Duitse Baron von Munchaussen de wereld met zijn onwaarschijnlijk absurde avonturen. (Een magistrale hedendaagse variant op Munchaussen’s avonturen werd in 2003 gemaakt door Tim Burton met Big Fish).  

Ook de Engelse schrijver Lewis Carroll (1832-1898) was een getalenteerde exponent met werken als Alice’s Adventures in Wonderland (1865) en Through the Looking Glass (1872). Maar Monty Python was vooral schatplichtig aan het absurdisme van The Goonshow, een razend populair BBC-radioprogramma uit de jaren vijftig met onder andere Peter Sellers en Spike Milligan. Desalniettemin was Monty Python’s Flying Circus tv-reeks (1969-1974) een schatkist van virtuoos absurdisme dat een wereldwijd begrip zou worden..  

Klunzige Koning Arthur
Na hun televisiesuccessen wilden de Pythons een groter publiek aanboren en in 1975 volgde hun eerste speelfilm, Monty Python and the Holy Grail. Het was gelijk een voltreffer. Chapman werd gecast als een uitermate klunzige Koning Arthur druk bezig samen met de ridders van de ronde tafel aan een nonsens speurtocht naar de Heilige Graal.  

Monty Python and the Holy Grail (c) Sony Zijn opkomst werd steevast begeleid door het gekletter van tegen elkaar geslagen kokosnoten door zijn lakeien, om het geluid van galopperende paarden te simuleren. Volgens de Pythons was er geen geld voor echte paarden. In 1983, ten tijde van hun laatste speelfilm, was hun faam en creativiteit tanend. The Meaning of Life was een potpourri van geweldige en minder geslaagde sketches.  

Memorabel was het musicalnummer in Sound of Music stijl, Every Sperm is Sacred, opgedragen aan condoomhatende katholieken. De sketch met het oubollige hoofd van een kostschool die seksuele voorlichting geeft aan zijn upperclass pupillen mocht er ook zijn. Het strenge hoofd gaat uitgebreid voor de klas met zijn eigen vrouw vrijen, onderwijl commentaar leverend op zijn seksuele manoeuvres.  

Nietsontziende satire
Hun filmische hoogtepunt kwam echter vier jaar eerder in 1979 met het controversiële The Life of Brian. Chapman speelde een joodse everyman, Brian, geboren op dezelfde dag als Jezus Christus. Hij wordt abusievelijk aangezien voor de zoon van God."Hij is niet de Messias," roept zijn verbitterde moeder tegen de gelovigen,"hij is een hele stoute jongen."  

Life of Brian (c) Sony In deze nietsontziende satire worden de macht van religie, intolerantie, en de arrogantie van gelovigen genadeloos op de hak genomen. Het leven van de onnozele Brian loopt parallel met het leven van Jezus Christus in Judea.  

The Life of Brian is een volstrekt unieke prent. De documentaire die bij de DVD hoort biedt een aantal nieuwe inzichten. De niet gebruikte scènes mogen er wezen, Otto en zijn zionistische zelfmoordmilitie sneuvelden, maar niet omdat ze omstreden waren (de vergelijking van fundamentalistische zionisten met de Nazi’s is zeker niet mals), maar omdat deze lange scène simpelweg het verhaal vertraagde.  

Religieuze angst bestrijden met humor was het Monty Python credo, maar religie en humor verdragen elkaar slecht. Veel Christenen konden beslist niet om The Life of Brian lachen. Feit is dat humor altijd afgekeurd wordt door religieuze leiders. De reden hiervoor, volgens de Pythons, is dat humor een treffend tegengif is voor de angst waarop de meeste georganiseerde godsdiensten gebaseerd is. Angst voor machthebbers, religieus of anders, smelt als sneeuw voor de zon als er gelachen wordt.  

Illustratief is de scène rond de kruisiging wanneer Pontius Pilatus (een weergaloze Michael Palin) met een vet Python spraakgebrek de menigte toespreekt die vervolgens krom ligt van het lachen terwijl Pilatus niets door heeft. Palin merkte later terecht op dat machthebbers verloren zijn als ze uitgelachen worden. “Wat moeten ze dan doen,” vraagt Palin zich af, “iedereen liquideren omdat ze aan het lachen zijn.”  

De Pythons vonden dat verontwaardigde Christenen voorbij gingen aan historische feiten. In het dorre Judea rond de geboorte van Jezus stond er bij iedere oase een profeet te verkondigen dat hij de zoon van God was. Volgens regisseur Terry Jones was het niet de bedoeling om Jezus Christus belachelijk te maken, maar wel de vaak infantiele malloten die hem volgen. Daarnaast kennen de gruweldaden gepleegd in zijn naam geen grenzen.  

Gevoel voor humor
Geldschieter EMI zag de bui al hangen en trok zich laf terug. De huichelachtige EMI topman en proleet Bernard Delfont fulmineerde tegen de Pythons met de onsterfelijke woorden: “Nobody’s going to accuse me of making fun of fucking Jesus Christ.”  Gelukkig sprong wijlen Beatle George Harrison met vier miljoen dollar de Pythons te hulp. De draaidagen liepen vlot, maar het bleek moeilijk om een goed einde aan deze virtuoze ongein te breien.  

Life of Brian (c) Sony Een oer-Engelse oplossing bood uitkomst, wederom het bestrijden van angst met humor. De muzikale Python Eric Idle schreef het onnavolgbare deuntje “Always Look on the Bright Side of Life.” Brian hangt mistroostig aan het kruis en wordt toegezongen door zijn medegekruisigden. Het nummer staat drie decennia later nog altijd in de toptien meest verzochte liedjes bij begrafenissen.  

Christelijke leiders duikelden over elkaar heen om hun verontwaardiging te uiten over deze blasfemie die geen blasfemie was, want Jezus Christus wordt niet geportretteerd in The Life of Brian. De Pythons merkten op dat God waarschijnlijk wel een gezond gevoel voor humor heeft, maar zijn grondpersoneel zeer zeker niet.  

Volgens John Cleese is goede komedie meedogenloos, compromisloos en oneindig veeleisender dan drama. Er is minder tijd voor afleiding of ontspanning en je mag geen moment verslappen. Helaas krijgt uitmuntende komedie niet altijd de waardering die het verdient. Een meesterwerk om te lachen, wordt zelden voor kunst aangezien en hoewel Monty Pythons oeuvre zwakke momenten kent, is het overdadig doorspekt met meesterlijke maatschappelijk relevante observaties, hilarische sketches en geestige liedjes. Bovendien is The Life of Brian ontegenzeggelijk een virtuoze film.  

Onvergetelijke avond
Onmisbaar in de Monty Python collectie is de concertregistratie Monty Python Live at the Hollywood Bowl, een registratie van hun optreden in 1982. Met knikkende knieën en vol twijfels reisden zij af naar de VS. Zij zaten middenin het schrijven van The Meaning of Life wat voor geen meter liep. Zij hoopten dat zo’n optreden hun writer’s block zou oplossen. John Cleese was hypernerveus, hij wist zeker dat de Amerikanen niets zouden begrijpen en dat ze weggehoond zouden worden. Hij zat er faliekant naast.  

The Meaning of Life (c) Universal Hele secties van het publiek kwamen uitgedost als bekende Monty Python personages uit de tv-series, bovendien wist het publiek letterlijk alle teksten van beroemde deuntjes als The Lumberjack Song en Sit on my Face mee te zingen. Dit feest van herkenning zorgde voor een hilarische en onvergetelijke avond.  

In 2006 werd een nieuw zijpad in de Python saga bewandeld. Eric Idle, het muzikale brein van de groep, bedacht de musical Spamalot. Het was niet veel meer dan een muzikale remake van The Holy Grail, maar het werd een West End sensatie en draaide voor volle zalen van 2006 tot 2009 in The Palace Theatre op Shaftesbury Avenue.  

Spamalot werd verdienstelijk vertaald en draaide dit jaar zowel in België als in Nederland. Ter inzegening van de Belgische versie werd vorig jaar (augustus 2010) in de stromende regen op Antwerpen Zingt zelfs een Guinness World Record gevestigd. Verwijzend naar The Holy Grail en op de melodie van, jawel, daar heb je hem weer, Always look on the Bright Side of Life werden 6616 halve kokosnoten geestdriftig tegen elkaar geklepperd.  

Enfin, in het voorjaar van 2012 is de legendarische Monty Python crew weer compleet om hun laatste toegift prijs te geven. Het gaat ”slechts” om een 3D-animatiefilm, maar op z’n minst verdient dit project de befaamde aankondiging veelvuldig gebruikt in Monty Python’s Flying Circus: “And Now for Something Completely Different.”

Monty Python and the Holy Grail (c) Sony Life of Brian (c) Sony Life of Brian (c) Sony The Meaning of Life (c) Universal
PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Tartan Video
SAMARIA (SAMARITAN GIRL)
Vergeving en boetedoening
>>>