Meteen naar de tekst springen
The Burning: een vergeten film. (c) Miramax

INDEX >> ACHTERGRONDEN >>

DE EERSTE KEER
The Burning – De schaarbeweging

 

Hans Dewijngaert | 31/10/2011


Share/Bookmark

“He's a monster!” zo waarschuwt de stoere verpleger in het ziekenhuis. “A fucking Big Mac, overdone!” De aanblik van de seriemoordenaar uit The Burning is inderdaad geen pretje. Maar achter de verbrande façade schuilt zowaar een groene jongen. Zijn moordwapen? Een heggenschaar!

(c) Miramax In The Burning sluipt dus een seriemoordenaar rond op een zomerkamp dat bevolkt wordt door een groepje opgehitste, voornamelijk geile tieners. Dat klinkt wel heel erg als een doorslagje van Friday the 13th, de film die in 1980 het seriemoordenaarsgenre een boost gaf die nog steeds niet uitgewerkt is.

Het is een staaltje van copy-paste voor die term goed en wel in zwang was, maar niet volgens Harvey Weinstein – toen 29 jaar – die het originele verhaal voor The Burning naar eigen zeggen baseerde op een urban legend die rond New York vrij populair schijnt te zijn. Dat hij The Burning ook écht voor Friday the 13th schreef, gelooft niemand. Sean S. Cunninghams film verscheen een jaar eerder in de bioscopen en is wellicht de betere en - afgaande op tien sequels en een remake - zeer zeker de invloedrijkere film

Verhaaltechnisch rommeltje
Maar The Burning is stiekem amusanter, onderhoudender en bij momenten ook inventiever en uitbundiger. Het is een goedkope B-film met zowaar A-allures. Dat komt omdat de film niet alleen met veel liefde gemaakt is, maar ook iets oplevert: aan elke scène is hard gewerkt. De film is allesbehalve perfect, maar van elk shot heb je de indruk dat de makers niet beter konden. Ze haalden alles uit de kast en dat dwingt respect af. Voor regisseur Tony Maylam mocht dat niet baten. Hij verdween onder de radar.

(c) Miramax Zijn one trick pony blijft nochtans stevig overeind in de eindeloze stoet slashers die zo typisch waren voor de jaren tachtig. Niet dat Harvey Weinstein nu zo’n begenadigd schrijver was. Verhaaltechnisch is de film een rommeltje: er is een proloog, vervolgens een tijdsprong van een week, dan eentje van vijf jaar. Later in de film wordt de proloog naverteld rond een kampvuur en helemaal op het einde zit de proloog nog eens in een flashback. En dan zwijgen we nog over de epiloog die inhaakt op de eerder vermelde kampvuurscène. Harvey Weinsteins talenten lagen, net als die van zijn broer, op andere vlakken: The Burning was de eerste film van een bedrijfje dat later Oscarhabitue zou worden: Miramax.

Dat geklungel vergeef je alleen maar oude, sympathieke films. Een recente film pak je wat dat betreft altijd harder aan. Dat heeft natuurlijk te maken met nostalgie, maar ook met het juiste perspectief: we spreken over begin jaren tachtig, over een budget van amper 1.5 miljoen dollar, een onervaren cast en een genre dat nog in volle ontwikkeling was.

Romantisch kampvuur
Is de verhaalstructuur een lachertje, dan is de continuïteit van de film een dijenkletser. Eén voorbeeldje. Op een bepaald moment liggen de macho-bullenbak Glazer en zijn liefje Sally een potje te rollebollen in het gras. Glazer komt op het idee om een romantisch kampvuur aan te steken, maar moet daarvoor lucifers gaan halen. Hoewel het kamp zich nauwelijks honderd meter verder kan bevinden, doet hij er zo lang over dat het inmiddels avond is geworden. Maar, hoera! Even later priemt de zon alweer door de bomen.

(c) Miramax Eén en ander valt wellicht te verklaren door de manier waarop de nachtscènes werden opgenomen: met een donkere filter voor de lens. Voor andere shots smeerde Maylam de lens van zijn camera in met vaseline, zodat ze een omfloerst, vaag effect kregen. Dat deed hij vooral voor de shots vanuit het perspectief van de moordenaar die zijn naam ontleende aan zijn moordwapen: Cropsy.

Make-up tovenaar
Het moordenaarsperspectief is intussen een cliché geworden in het slashergenre. Het verhoogt zogezegd de spanning en de bewegingsvrijheid van de camera, maar stiekem is het natuurlijk een truc om het budget te drukken. Hoe minder de verminkte moordenaar in beeld is, hoe beter. Zeker als die, zoals Cropsy, ernstige brandwonden heeft. Het bleek een moeilijk te realiseren effect en dus zien we Cropsy regelmatig gehuld in een zwarte, lange jas, verscholen achter hoed en zonnebril.

Dergelijke inventiviteit behoorde tot het standaardpakket van make-up tovenaar Tom Savini die met huis-, tuin- en keukenspulletjes de meest memorabele effecten kon fabriceren. Savini had ook de effecten voor Friday the 13th verzorgd, maar liet de sequel links liggen om aan The Burning mee te werken. Mede door geldgebrek gaat hij spaarzaam met effecten om. Dat levert dan weer het voordeel op dat Maylam zich ook op de personages kan focussen. De zeldzame keren dat Cropsy de heggenschaar bovenhaalt, is het niet om bolboom of rozenstruik bij te werken.

(c) Miramax Eén scène veroorzaakte zoveel ophef dat ze geschiedenis schreef. Het gaat om het moment waarop Cropsy zo driest tekeer gaat dat hij maar liefst vijf weerloze tieners in één woeste uitbarsting aan flarden hakt. Zoveel hak- en steekwerk zag de MPAA niet zitten om een R-rating te rechtvaardigen. In Engeland bleef de bewuste scène gecensureerd tot 2001; in Amerika tot 2007. Toch een beetje vreemd. Zoveel opschudding is buitenproportioneel voor een film waarin het bloed zichtbaar uit bloedzakjes komt.

Anno 2011 geraak je er nauwelijks door gechoqueerd. De toon van de film is meestal gemoedelijk en sfeervol, ondanks de immer dreigende – en ook al zo typische eighties – synthesizersoundtrack van Rick Wakeman. The Burning betekende niet alleen de doorbraak van de broertjes Weinstein, maar ook van acteurs Jason Alexander (Seinfeld) en Holly Hunter (The Piano), die een piepklein rolletje heeft.

The Burning is een min of meer vergeten film, maar dat is Miramax allerminst. De productiemaatschappij bleef in de jaren tachtig en negentig even halsstarrig overeind als de verbrande moordenaar uit The Burning. Hem wacht op het einde van de film nochtans een driedubbele dood: neergestoken door zijn eigen heggenschaar, in twee gehakt door een bijl en verteerd door het vuur van een vlammenwerper. Of Cropsy ook écht dood is, valt uiteraard te betwijfelen. Maar misschien toch wel. De onvermijdelijke sequel is er immers nooit gekomen.

(c) Miramax (c) Miramax (c) Miramax (c) Miramax

REEKS (18) - DE EERSTE KEER
In de reeks “De eerste keer” (her)bekijken we regiedebuten van regisseurs die het achteraf gemaakt hebben. In deze aflevering uitzonderlijk: de eerste keer van een productiemaatschappij.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Buena Vista
SHALL WE DANCE?
Neen, liever niet
>>>