Nostalgische cinefielen denken vaak vol heimwee terug aan het gouden decennium van de Amerikaanse film in de jaren ’70: een iconisch tijdperk waarin scenaristen, regisseurs en producenten het aandurfden om films met ballen af te leveren. Wat daarbij misschien soms haastig over het hoofd wordt gezien is de veelheid aan onmiskenbaar talent dat ook voor de camera stond.
Het was in die periode dat toppers als Dennis Hopper, Robert De Niro, Al Pacino, Dustin Hoffman, Jack Nicholson, Gene Hackman, de betreurde maar onwaarschijnlijk getalenteerde John Cazale (Fredo uit The Godfather) en vele anderen bij het filmminnende publiek bekend raakten. Ze kozen voor gewaagde, moeilijke rollen en doken gretig onder in de leefwereld van hun niet altijd even sympathieke personages. In die periode waren leading men ook karakteracteurs en vice versa.
Karakterkop = lelijkaard?
Dat veranderde enigszins in de jaren ’80 met de komst van een nieuwe lading acteurs op wie een filmstudio kon rekenen om films te “openen”. Wie de naam Schwarzenegger boven een explosie op een filmposter zag staan wist waaraan hij zich kon verwachten en de kassa rinkelde door de vele fans die hun held op het witte doek wilden zien schitteren.
Men ging deze acteurs opnieuw “filmsterren” noemen. In tegenstelling tot de bijna goddelijke; zich als engelen op het witte doek voortbewegende sterren van weleer brachten de Reagan-eighties ruwe, harde actiehelden voort. Niet veel later, in de jaren ‘90 waren het eerder de met een ietwat lager machogehalte opgezadelde pretty boys wiens looks bepalend waren of een film al dan niet een succes kon worden (wie durft te beweren dat het immense succes van Titanic niet voor het grootste deel te danken is aan Leonardo DiCaprio’s toen absurde tieneridolenstatus?).
Gelukkig zijn die grenzen tussen karakteracteur, filmster en hoofdrolspeler ondertussen ietwat vervaagd. Was Brad Pitt ten tijde van het volledig rond zijn sekssymbolenstatus opgebouwde Legends Of The Fall nog een trekpleister voor gillende bakvissen; dan is hij nu een uitstekend, eigenzinnig acteur geworden wiens keuzes zeker niet moeten onderdoen voor die van zijn collega’s. Je zou zelfs kunnen stellen dat de man meer risico’s aandurft dan zijn idiosyncratische generatiegenoot Johnny Depp; wiens weirdo-personages schering en inslag zijn geworden. Zelfs imagofreak Tom Cruise (wiens imago – ironisch genoeg – door de jaren heen het meest is afgebrokkeld) zocht vrij vlug moeilijker, uitdagend materiaal op.
Generatie iAct
Wie denkt aan jonge acteurs, denkt aan James Dean. Deze Rebel Without A Cause beschikte als acteur over drie grote troeven: hij werd omhuld door een aura van mysterie en gevaar (een vleugje Old Hollywood); hij was modern en roekeloos (tevens een voorloper van Marlon Brando’s realistische, bijna geïmproviseerde acteerstijl) en hij sprak een divers jong publiek aan: vrouwen wilden hem, mannen wilden hem zijn.
Of er in het huidige klimaat een ster van het kaliber van een James Dean rondloopt durven we hier niet te beweren maar feit is wel dat er de jongste jaren een aantal zeer getalenteerde acteurs zijn opgestaan. Jonge haantjes die zich vol overgave op hun job storten en wiens talent zeker niet onopgemerkt is gebleven. Ze leerden het klappen van de zweep op diverse podia of voor televisiecamera’s; gaan op zoek naar interessante, gewaagde rollen en halen hun neus niet op voor bijrollen in wat hopelijk goede films zullen worden.
Bright young things
2011 bleek een topjaar voor Ryan Gosling. De man dook in maar liefst vier goede tot zeer sterke films op; die niet zelden de eindejaarslijstjes van vele critici domineerden.
Nadat hij zich op het kleine scherm had laten opmerken (positief of negatief; dat laten we in het midden) in Young Hercules trad de misschien wel meest beloftevolle van het jonge acteergeweld aan in films als Remember The Titans, Murder By Numbers en een van dé romantische plakkers van het voorbije decennium: The Notebook. Tussendoor vertolkte hij ook een neonazi met joodse roots in het verontrustende The Believer en tekende zijn voorkeur voor minder commerciële producties zich af.
Excentrieker werk als Lars & The real Girl (over een man die verliefd wordt op een sekspop) en een Oscarnominatie voor zijn hoofdrol in Half Nelson volgden en in 2011 volgde eindelijk de grote doorbraak met een opeenvolging van fantastische hoofd- én bijrollen in goede films. De charmante playboy in Crazy, Stupid, Love; de ambitieuze politicus in The Ides Of March; de ene helft van het verdoemde koppel in het fantastische, hartverscheurende Blue Valentine en vooral: de mysterieuze Driver in Drive.
Een creatieve discussie met Peter Jackson tijdens de opnames van The Lovely Bones (hij werd vervangen door Mark Wahlberg) heeft hem er niet van weerhouden om met enkele andere cineasten een tandem te vormen. Met Derek Cianfrance (Blue Valentine) en Nicolas Winding Refn (Drive) heeft hij inmiddels al twee nieuwe films in de maak (respectievelijk misdaaddrama The Place Beyond The Pines en Thai-boxing thriller Only God Forgives) en volgend jaar zien we hem ook nog naast Sean Penn en Josh Brolin in The Gangster Squad.
Op zondag 26 februari won de Franse Jean Dujardin de Oscar voor Beste Acteur. Hij griste hem uit de handen van George Clooney, Demián Bichir, Brad Pitt en Gary Oldman. De acteur die hem – wat ons betreft – het meest had verdiend was zelfs niet bij de genomineerden: Michael Fassbender. De strijd om de titel van de meest aanwezige acteur van 2011 werd tussen hem en Gosling gestreden maar Fassbender gaat wat ons betreft met de kroon aan de haal. Na gesmaakte bijrollen in films als o.a. Eden lake, Fish Tank, Inglourious Basterds en... uh... Jonah Hex (deze laatste zullen we maar met de mantel der liefde bedekken) zagen we hem achtereenvolgens de show stelen in films zo divers als Jane Eyre, X-Men: First Class, A Dangerous Method en het overweldigende Shame.
Binnenkort duikt hij op in een bijrol in Steven Soderberghs actieprent Haywire; speelt hij een androïde in de officieuze Alien-prequel Prometheus van Ridley Scott en werkt hij opnieuw samen met Hunger en Shame-regisseur Steve McQueen voor Twelve Years A Slave (ook al met Pitt). Rond diezelfde periode zal hij ook ook nogmaals met Ridley Scott in zee te gaan voor The Counselor; over een advocaat die besluit een graantje mee te pikken van de drugswereld. En dan is er natuurlijk nog altijd die X-Men sequel. Dan denken wij soms dat we een drukke agenda hebben...
Talent onder de kroon
De immer glimlachende Tom Hiddleston bouwt sinds het begin van dit millennium gestaag aan zijn carrière. Eerste rolletjes in televisieseries en TV-films leverden hem weinig indrukwekkende rollen als Phone Operator op (zoals in de HBO-nazi-prent Conspiracy; waar hij zijn Wallander-tegenspeler en Thor-regisseur Kenneth Branagh ontmoette). Het succes bleef uit maar na een gesmaakte bijrol in de Wallander-reeks voor BBC castte Branagh hem als bad guy Loki in Thor. In een van de meer extreme Marvel-verfilmingen (goden! Alternatieve werelden! Anthony Hopkins met een ooglapje!) slaagde Hiddleston erin om van een potentieel erg clichématige schurk een gewiekst maar tragisch figuur te maken. Ondertussen is Hiddlestons carrière uit de startblokken geschoten. Hij werkte al samen met Woody Allen (Midnight In Paris) en Steven Spielberg (War Horse). In mei herneemt hij opnieuw de rol van Thors gemene broer Loki in The Avengers.
Bij het grote publiek is hij misschien nog niet echt bekend maar Benedict Cumberbatch is Engelands best bewaarde geheim. Na een stevige carrière op TV en in het theater viel hij voor het eerst op in Atonement; aan de zijde van James McAvoy en Keira Knightley. Niet lang daarna werd hij gecast als Sherlock Holmes in de BBC-moderne update van de beroemde detective (in een versie die meer schatplichtig is aan de boeken van Conan Doyle dan Guy Ritchie's explosieve blockbusterfilms). We zagen hem ook aan het werk als Victor Frankenstein/het monster in Danny Boyle's National Theatre-adaptatie van Frankenstein en waren meteen overtuigd van zijn gigantische acteertalent. Momenteel is hij in de bioscopen te bewonderen in Tinker, Tailor, Soldier, Spy en War Horse. Een rol als slechterik in J.J. Abrams' tweede Star Trek-film én een dubbelrol (als de draak Smaug en Sauron-achtige kwade magiër The Necromancer) in The Hobbit volgen!
Het is niet dat Tom Hardy ons nog niet eerder was opgevallen. Hij zat in Black Hawk Down; vertolkte Jean-Luc Picard kloon Shinzon in Star Trek: Nemesis en speelde aan de zijde van Daniel Craig in het coole Layer Cake. Maar het was pas toen Bronson – van Drive-regisseur Nicolas Winding Refn – op het publiek werd losgelaten dat opeens iedereen die de film had gezien wist: dit is een topacteur! Hardy wist het jongensachtige van zijn eerdere rollen af te schudden en slaagde erin om van het maniakale, knettergekke titelpersonage een goedgemutste clown te maken die – terwijl hij voortdurend met iedereen in de clinch gaat – op de empathie van het publiek kon rekenen. Niet eenvoudig met al dat visuele en auditieve geweld dat Refn ook nog eens op de kijker afvuurt.
Inception; Tinker, Tailor, Soldier, Spy; boksdrama Warrior en This Means War volgden en deze zomer zal hij nagenoeg alle bioscoopzalen domineren als terrorist Bane in de grote finale van Christopher Nolans Batman-trilogie The Dark Knight Rises!
Best Of The Rest
Bovenstaande namen zouden al voldoende moeten zijn om te kunnen spreken over een zeer sterke lichting nieuw acteursgeweld maar we hebben het nog niet eens gehad over Joseph Gordon-Levitt; die het juk van kindsterretje triomfantelijk van zich heeft afgeworpen om zich te ontpoppen tot een multigetalenteerde creatieve duizendpoot. Hij speelde personages zo divers als een kwaadaardige genie in G.I. Joe: The Rise Of Cobra (en was meteen het beste in die film) en een aan kanker lijdende jongeman in 50/50. In 2012 zien we hem in... even diep ademhalen... The Dark Knight Rises (Batman! Nolan!), Premium Rush (met Michael “Take Shelter” Shannon als antagonist), Looper (tijdreisthriller! Als een jonge Bruce Willis... huh?!), Lincoln (Spielberg!) en Django Unchained (Tarantino!). Een line-up om stikjaloers van te worden.
Wie komt daar aangeslingerd? It's your friendly neighborhood Spider-Man! Andrew Garfield heeft na gesmaakte bijrollen in Lion For lambs, The Imaginarium Of Doctor Parnassus, Never Let Me Go en vooral The Social Network de rol te pakken die hem internationaal op de kaart moet zetten: Spider-Man! Het is een belangrijke zet voor deze jonge, sympathieke acteur die – als we de eerste trailers mogen geloven – toch iets geloofwaardiger in de rol van Spidey's alter-ego Peter Parker zit dan Sam Raimi's spinnenman Tobey Maguire. We duimen voor een goede afloop en een mooie carrière!
En dan is er nog Chris Hemsworth; die na een opvallende bijrol in Star Trek opeens de hoofdrol van Thor kreeg en er zowaar in slaagde om de arrogante blaaskaak/buitenaardse god degelijk neer te zetten.
The Hurt Locker bracht de gestaag aan zijn carrière werkende Jeremy Renner opeens op het voorplan met een overdaad aan rollen als gevolg: Mission Impossible: Ghost Protocol; The Avengers; The Bourne Legacy; die uitgestelde Hans & Grietje-film... slapen die mensen ooit?!
Aaron Johnson verdween na zijn leuke hoofdrol in Kick-Ass een beetje naar de achtergrond (en bijrollen in middelmatige films als Albert Nobbs doen hem geen voordeel) maar daar zou dit jaar verandering in moeten komen met films als Anna Karenina (van Joe Wright en met Keira Knightley, Jude Law) en Oliver Stone's drugsdealers-film Savages. Daarin speelt hij samen met Taylor Kitsch, voor wie 2012 een top- of flopjaar wordt. Vanaf volgende week zien we hem als het titelpersonage in John Carter (waarover u elders op deze site meer kunt lezen) en daarna neemt hij het nog eens op tegen buitenaardse gedrochten in het Transformers-achtige Battleship.
En wat met Sam Worthington; wiens twee jaar geleden nog rijzende ster nu al flink tanende is? Het lijkt erop dat voor hem een tweede Avatar niet vlug genoeg kan komen, al hopen we dat Wrath Of The Titans; het tjokvol monsters gestouwde vervolg op het teleurstellende Clash uit 2010; hem naar een hoger niveau kan tillen.
U begrijpt, beste lezer: dit zijn slechts enkele namen die momenteel op de voorgrond treden. Het mag duidelijk zijn dat we van de meeste van deze heren nog mooie personages en films mogen verwachten, terwijl sommigen ongetwijfeld in de vergetelheid zullen terechtkomen; slechts een voetnoot in de filmgeschiedenis. Of de nieuwe Pacino of De Niro onder hen huist is misschien nog te vroeg om te bepalen (al komt Fassbender nu al aardig in de buurt) maar tot die dag dat ze legendarisch worden en in de herfst van hun leven slechts halfslaperig in middelmatige tot slechte misbaksels opdraven (Yes, we're talkin' to you, Bob!) blijven we aandachtig voor en geïnteresseerd in hun creatieve output!
Enneuh... dan hebben we het nog niet eens gehad over de dames! Maar da's voor een andere keer...
Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.
We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.
Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.
HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS
Pablo Larraín maakte naam met zijn opmerkelijke Pinochet-trilogie Tony Manero – Post Mortem – No. Debuteren als regisseur deed hij in 2006 met Fuga, een film die vooral opvalt omdat hij zo verrassend onopvallend en braaf is. Hij is zonder twijfel degelijk gemaakt maar mist de urgentie, originaliteit en intensiteit van Larraíns latere werk.
>>>
‘El Unico Clasico del Cine Chileno’ staat te lezen op de DVD-hoes van Azul y Blanco. Aan valse bescheidenheid heeft niemand iets maar de marketingman die het in zijn bol kreeg de zelfverzekerde slogan te koppelen aan deze miskleun van een film heeft dringend professionele hulp nodig.
>>>
Patricio Guzman is een filmmaker die als geen ander verbonden is met de moderne geschiedenis van Chili. Hij werd bekend met zijn epische en gelauwerde documentaire La Batalla de Chile. Een kroniek van de periode dat Salvador Allende aan de macht kwam tot aan de coup van 1973.
>>>
Agressieve agenten slaan met wapenstokken in op burgers. Tanks rollen door de straten. Mensen worden weggevoerd. Enge muziek. Als het filmpje is afgelopen, wachten leiders van de Chileense oppositie op de reactie van René Saavedra, reclameman. ‘Ik denk dat dit niet verkoopt’, zegt hij. Ontsteltenis alom. Weet hij dan niet hoe schurkachtig het regime is? Natuurlijk weet hij dat, maar als je wilt dat mensen voor jou stemmen, dan moet je het anders aanpakken.
>>>
De Latijns-Amerikaanse cinema is de laatste tientallen jaren gedomineerd door Argentinië, Brazilië en Mexico. In de schaduw heeft Chili zich ontwikkeld tot een minstens even boeiend en verrassend filmland. Het blijft voorlopig een goed bewaard geheim omdat de meeste films het commerciële circuit in Europa niet halen. Op filmfestivals gooien ze wel hoge ogen en winnen ze steeds belangrijkere onderscheidingen.
>>>
Een debutant kan je Dustin Hoffman bezwaarlijk noemen. De meermaals gevierde acteur van onder meer The Graduate, Kramer versus Kramer, Tootsie en Rain Man is ondertussen 75 jaar maar met Quartet maakt hij zijn debuut als regisseur. Daarvoor kon hij een beroep doen op een resem Britse steracteurs op leeftijd en een sterke theatertekst.
>>>
Foto: Cineart