THEMA - IJZERSTERKE DEBUTEN
Tyrannosaur - Verloren zielen
Hans Dewijngaert | 03/07/2012
Alleen in de allerlaatste seconden van Tyrannosaur schuilt er voor de hoofdpersonages een heel klein beetje hoop. Wat eraan voorafgaat is diepe, bittere ellende. Acteur/regisseur Paddy Considine neemt ons in zijn debuutfilm mee langs de donkerste krochten van de menselijke ziel. Het maakt van Tyrannosaur een film die je niet wilt zien. Ga hem zien.
De trap die Considine de kijker uitdeelt tijdens de beginbeelden van de film is vergelijkbaar met de oplawaai die het hoofdpersonage Joseph (Peter Mullan) zijn trouwe hond Bluey geeft na een uit de hand gelopen ruzie met zijn bookmaker. De wilde schop is zo hard en vernietigend dat de ribben er niet tegen bestand zijn. De hond sterft. De toeschouwer is gewaarschuwd. Zo’n soort film wordt Tyrannosaur, eentje waar je klap na klap na klap moet incasseren.
De met een uitstekende traptechniek voorziene Joseph heeft woedeaanvallen die niet te controleren vallen. Hoe dat komt? Bijna zeker door de drank. Avond na avond brengt hij door in de pub, waarna hij stomdronken weer naar buiten wankelt. Wellicht ook door de dood van zijn vrouw, nu vijf jaar geleden. Josephs huis is een donker hol waar geen leven meer in zit. Er staat geen bloemetje op en er ligt geen koekje in de kast.
Kommer en kwel
De anonieme doffe stad (de opnames werden gemaakt in Leeds) waar hij woont, biedt ook al weinig reden tot vrolijkheid. Joseph vloekt, tiert, ruziet en zuipt zich een weg door wat nauwelijks nog een leven genoemd kan worden. Twee mensen maken ‘m rustig: een oude vriend die op sterven ligt en een knullig buurjongetje (Samuel Bottomley) dat vaak buiten speelt omdat z’n moeder (Sian Breckin) aanpapt met een ruwe skinhead met pitbull aan en soms van de ketting.
Alles is kommer en kwel in Tyrannosaur. Regisseur Considine filmt nauwelijks in kleur. Hij filmt in grijs, grauw, groezelig, bleek en vaal. De meeste dialogen zijn een aaneenrijging van scheldwoorden. Als er liefde gloort, dan klinken er geen violen. Joseph vlucht het tweedehands kledingwinkeltje van Hannah (Olivia Colman) binnen omdat hij op de vlucht is voor drie jonge kerels die hem afgeranseld hebben na een ordinair cafégevecht. Joseph wil niet met Hannah praten. De diepgelovige vrouw begint dan maar te bidden, wat Joseph tot tranen toe beweegt.
Het is het kantelpunt in de film en het breekpunt in het leven van Joseph. Tegen zoveel onbaatzuchtige goedheid kan hij niet op. Hij maakt het haar duidelijk. Maar Hannah geeft niet op. Diep achter het masker van Joseph gaat een goed persoon schuil.
Tyrannosaur is een sterke film over mensen die ingehaald zijn door hun verleden. Considine geeft maar langzaam vrij wat voor mens Joseph vroeger was. Het beeld is niet fraai. Over zijn vrouw komen we niet zoveel te weten, behalve dat hij ze met een tyrannosaurus vergeleek, omdat ze zo dik was. Niet vriendelijk. En misschien gaat de vergelijking beter op voor Joseph zelf: hij is de echte tyrannosaurus. Hij vreet en is wreed. Hij dendert over mensen heen.
Spiegelbeeld
De focus van Tyrannosaur ligt niet alleen op Joseph. Het verhaal van Hannah is zo mogelijk nog schrijnender. Achter de voordeur van haar vijfkamerwoonst in een sjieke buurt, spelen zich vreselijke taferelen af met een seksueel geobsedeerd monster (Eddie Marsan) in de hoofdrol. Het levert een mooi spiegelbeeld op: de ruwe Joseph met de blanke pit, of de schijnbaar perfecte echtgenoot die een psychopathische loser blijkt te zijn.
Geweld is geweld, voor of achter de schermen. Toch trek je als toeschouwer onmiddellijk de kaart van Joseph. De gebroken man wil de brokken lijmen. Hannah helpt hem, maar tegen het einde van de film moeten de rollen ook omgedraaid: Hannah heeft hém nodig. In een moedige, ellendige wanhoopsdaad neemt ze eindelijk het lot in handen.
Het is een slotakkoord dat je niet onmiddellijk ziet aankomen. Zoals zoveel andere momenten in de film beukt het op de toeschouwer in. Considine is er de regisseur niet naar om de camera netjes weg te draaien. Hij is een bokser op dreef. Eén vernietigende klap is goed; een hele resem verwoestende stoten is beter.
De ruwe manier waarop Considine de toeschouwer ringeloort past perfect bij het thema van de film, waarin elk volwassen personage goed ziek lijkt te zijn. Niet door de armtierige omstandigheden waarin ze leven. Niet door de uitzichtloosheid van het bestaan. Wel door wat er zich afspeelt in hoofd en hart. Dat is helaas bitter weinig.
Lees ook:
- THEMA - IJZERSTERKE DEBUTEN
Klip - Zinderende emotionele draaikolk - THEMA - IJZERSTERKE DEBUTEN
Las Acacias - Mensen veranderen, maar niet zo snel - THEMA - IJZERSTERKE DEBUTEN
Mourning - Dwingende dialogen in stilte - THEMA - IJZERSTERKE DEBUTEN
Beyond - In het spoor van Bergman - THEMA - IJZERSTERKE DEBUTEN
Martha Marcy May Marlene - Vrouw in stukjes - THEMA - IJZERSTERKE DEBUTEN
Tyrannosaur - Verloren zielen
THEMA – IJZERSTERKE DEBUTEN
Planeet Cinema bespreekt in dit thema zes ijzersterke debuten van de afgelopen twee jaar.
Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.
We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.
Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.
HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS
De eerste keer van Pablo Larraín
Pablo Larraín maakte naam met zijn opmerkelijke Pinochet-trilogie Tony Manero – Post Mortem – No. Debuteren als regisseur deed hij in 2006 met Fuga, een film die vooral opvalt omdat hij zo verrassend onopvallend en braaf is. Hij is zonder twijfel degelijk gemaakt maar mist de urgentie, originaliteit en intensiteit van Larraíns latere werk.
>>>
Het debuut van de Chileense Ed Wood
‘El Unico Clasico del Cine Chileno’ staat te lezen op de DVD-hoes van Azul y Blanco. Aan valse bescheidenheid heeft niemand iets maar de marketingman die het in zijn bol kreeg de zelfverzekerde slogan te koppelen aan deze miskleun van een film heeft dringend professionele hulp nodig.
>>>
Sporen van het verleden in licht en duisternis
Patricio Guzman is een filmmaker die als geen ander verbonden is met de moderne geschiedenis van Chili. Hij werd bekend met zijn epische en gelauwerde documentaire La Batalla de Chile. Een kroniek van de periode dat Salvador Allende aan de macht kwam tot aan de coup van 1973.
>>>
No - Democratie is een blij product
Agressieve agenten slaan met wapenstokken in op burgers. Tanks rollen door de straten. Mensen worden weggevoerd. Enge muziek. Als het filmpje is afgelopen, wachten leiders van de Chileense oppositie op de reactie van René Saavedra, reclameman. ‘Ik denk dat dit niet verkoopt’, zegt hij. Ontsteltenis alom. Weet hij dan niet hoe schurkachtig het regime is? Natuurlijk weet hij dat, maar als je wilt dat mensen voor jou stemmen, dan moet je het anders aanpakken.
>>>
Filmland Chili: groot in kleine films
De Latijns-Amerikaanse cinema is de laatste tientallen jaren gedomineerd door Argentinië, Brazilië en Mexico. In de schaduw heeft Chili zich ontwikkeld tot een minstens even boeiend en verrassend filmland. Het blijft voorlopig een goed bewaard geheim omdat de meeste films het commerciële circuit in Europa niet halen. Op filmfestivals gooien ze wel hoge ogen en winnen ze steeds belangrijkere onderscheidingen.
>>>
Quartet - Zoals het leven is
Een debutant kan je Dustin Hoffman bezwaarlijk noemen. De meermaals gevierde acteur van onder meer The Graduate, Kramer versus Kramer, Tootsie en Rain Man is ondertussen 75 jaar maar met Quartet maakt hij zijn debuut als regisseur. Daarvoor kon hij een beroep doen op een resem Britse steracteurs op leeftijd en een sterke theatertekst.
>>>
Warner Bros.
The Trouble with Harry
>>>