Meteen naar de tekst springen

INDEX >> ACHTERGRONDEN >>

HERBEKEKEN
Spetters - Hernieuwd jeugdsentiment

 

Paul Hauer | 03/07/2012


Share/Bookmark

De Nederlandse cultklassieker Spetters ging in mei opnieuw in première. In het vernieuwde filmmuseum in Amsterdam kwamen liefhebbers, critici en leden van de cast en crew bijeen om de ongecensureerde en gerestaureerde versie van deze spraakmakende film te bewonderen.

De feestelijke première in EYE was tevens het moment om regisseur Paul Verhoeven en producent Joop van den Ende de eerste blu-ray disc van de vernieuwde versie te overhandigen. Het publiek kan ruim dertig jaar na de eerste kennismaking met deze ietwat rauwe speelfilm opnieuw genieten van Verhoevens spraakmakende creatie, maar deze keer met een veel betere beeld- en geluidskwaliteit.

De inhoud is bekend. Drie vrienden gaan een gezonde strijd met elkaar aan als de sexy patatkraamhoudster Fientje (Renée Soutendijk ) en haar broer in het kleine Hollandse stadje waar zij wonen aankomen. Zij willen haar versieren, maar de pittige tante laat zich niet eenvoudig verleiden door de charmante motorcrossers. Haar eerste keuze valt op de ambitieuze Rien (Hans van Tongeren) die een toekomstige kampioen is en een mooie toekomst vol succes en welvaart voor zich heeft.

Maar een noodlottig ongeval zorgt ervoor dat de jonge sportman in een rolstoel belandt en de droom van Fientje om de smerige patatkraam de rug toe te keren valt in duigen. Terwijl Rien de strijd aangaat met zijn handicap, opent Fientje de jacht op de overgebleven vrienden die alles in de strijd gooien om de geldbeluste blondine te verleiden.

Kwaad bloed
Na het succes van Soldaat van Oranje en Turks Fruit begon Verhoeven aan de controversiële speelfilm Spetters waarin humor, romantiek en drama worden gecombineerd. Maar ook het nodige geweld en seks worden niet geschuwd in de op sommige momenten choquerende rolprent. Men werd er eveneens van beschuldigd dat de film aanspoorde tot geweld tegen homoseksuelen en de haat tegen Christenen aanwakkerde.

De release zette een hoop kwaad bloed bij groeperingen en critici die de film verafschuwden en met de grond gelijk maakten. NASA – een groepering die protesteerde tegen de vertoning van Spetters – deed er alles om het publiek buiten de deuren van de bioscopen te houden, maar er was geen houden aan. De film werd – mede dankzij de negatieve publiciteit – een daverend succes en verwierf door de jaren heen een cultstatus.

Dat de film na ruim dertig jaar opnieuw wordt geïntroduceerd komt dan ook niet als een verrassing. Het is een pareltje uit de Nederlandse filmgeschiedenis die een heruitgave verdient. Op het eerste oog lijkt de film van Verhoeven een platte en rauwe speelfilm waarin expliciete seksscènes, zinloos geweld en homohaat de hoofdrollen opeisen, maar het verhaal van scenarist Gerard Soeteman bevat zeer zeker meerdere lagen.

Diepliggende boodschap
De film begint als een onzinnige komedie vol met scheldpartijen en onderbroekenlol, maar naarmate het verhaal ontwikkelt, worden de gebeurtenissen evenals de sfeer alsmaar grimmiger en wordt de diepliggende boodschap die men wil overbrengen steeds duidelijker.

Het succes van de Nederlandse speelfilm is mede te danken aan het sterke acteerwerk van de destijds zeer jonge cast. De hoofdrol is voor de inmiddels overleden acteur Hans van Tongeren die de rol van Rien op uitstekende wijze vertolkt. Er is ook alle lof voor tegenspelers Renée Soutendijk – die wellicht haar moeilijkste rol uit haar filmcarrière speelde – en Maarten Spanjer en Toon Agterberg. De heren vertolken de rollen van de sullige Hans en de stoere Eef en zij vormen samen met van Tongeren een mooi en strijdlustig trio.

Deze keer kreeg Rutger Hauer slechts een bijrol toebedeeld terwijl hij in de voorgaande producties van Verhoeven de hoofdrol kreeg. In Spetters vertolkt hij de arrogante motorcrosskampioen Gerrit Witkamp die de jongens inspireert om een carrière als motorcrosser te achtervolgen.

Spetters is voor jeugdsentiment. Ik keek stiekem mee als mijn ouders de kwalitatief belabberde versie op VHS tape afspeelden. Ruim dertig jaar later besluit men om deze goede speelfilm te restaureren en als ongecensureerde versie opnieuw uit te brengen. De film verscheen opnieuw in de bioscoop terwijl de consument de vernieuwde versie ook mag aanschaffen op DVD en voor het allereerst op blu-ray. Tot groot genoegen van de fans.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Foto: Fox
THE DAY AFTER TOMORROW
Moeder Natuur is b(r)oos
>>>