Meteen naar de tekst springen

INDEX >> ACHTERGRONDEN >> FILMGESCHIEDENIS (deel 5: 1940-1950)

FILMGESCHIEDENIS (deel 5: 1940-1950)
WO II en de komst van de televisie

 

Alvin Reniers | 07/03/1995


Share/Bookmark

Het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde de jaren veertig. Het betekende een tijdelijke uitbreiding van de Duitse filmmarkt. De komst van de televisie had na 1948 een nadelige invloed op de bioscoop.

Hollywood verloor de markt in Europa na het uitbreken van de oorlog. Dit werd gedeeltelijk opgevangen door een stijgend bioscoopbezoek in de VS zelf. Toen Amerika zelf in de oorlog werd betrokken (1941), werden er anti-Duitse films gemaakt. Daarvoor was er een strikte neutraliteit. Chaplins The Great Dictator vormde daarop een uitzondering. De film kwam dan ook niet zonder moeilijkheden tot stand. Van 1942 tot 1945 werd onder het oog van regisseur Frank Capra de Why we Fight serie geproduceerd, die als doel propaganda en instructie van het Amerikaanse publiek had. Ook in de Sovjetunie vormde de oorlog aanleiding tot documentaire propaganda films zoals Strijd om de Oekraïne.

De nationalisering van de Duitse filmindustrie gebeurde pas in 1942 door Goebbels. Zijn politiek hield een verbod of beperking in van de filmproduktie in de bezette landen. De Duitse filmmarkt breidde zich enorm uit. In 1933 trokken Duitse films nog 250 miljoen bezoekers per jaar en in 1942 was dat aantal tot één miljard gestegen. Enkel in Frankrijk brachten de Duitse films weinig op ten gevolge van een boycot van het publiek. De Franse filmproduktie werd ook minder beperkt dan in andere bezette landen. De films werden wel onderworpen aan de Duitse censuur. Hierdoor werden vooral romantische en poëtische films gemaakt. Het realisme kon slechts na de oorlog worden verdergezet.

In Italië zag men in Ossessione (1942, Luchino Visconti) de eerste tekenen van een neorealisme. De moeilijke omstandigheden waaronder men moest filmen bleken een artistiek voordeel op te leveren. Men filmde niet in studio's maar op straat en zonder beroepsacteurs. In de VS ontstond het private-eye genre (waarin een privé-detective de hoofdrol vervult). Een van de klassiekers is bijvoorbeeld The Maltese Falcon (1941, John Huston). Het aantal kostuum- en spektakelfilms verminderde. Het sociale en psychologische drama kreeg een toenemende aandacht.

Zweden beleefde na 1945 een nieuwe bloeiperiode met regisseurs als Alf Sjöberg, Arne Mattson en Ingmar Bergman, die pas in de jaren vijftig internationaal bekend werd. De Franse films, gemaakt tijdens de bezetting, hadden na WO II in andere landen veel succes. Met regeringssteun steeg het aantal produkties van 72 in 1945 tot 126 in 1953.

Engeland maakte tevens een bloeiperiode door na de oorlog. De maatschappij van Joseph Arthur Rank had groot succes met Henry V (1944, van en met Laurence Olivier).

Het nieuwe medium televisie deed het bezoekersaantal dalen en de opbrengsten bleven ondermaats. In 1948 waren er in de VS nog 90 miljoen bezoekers per week; in 1950 waren er dat nog 60 miljoen.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Foto: DreamWorks
ANYTHING ELSE
Gekreukelde zielen
>>>