Meteen naar de tekst springen

INDEX >> ACHTERGRONDEN >> HAMLET IN 70MM

HAMLET IN 70MM
Om ter grootst

 

Jo Anseeuw | 18/05/1997


Share/Bookmark

Hamlet, de nieuwe Shakespeareverfilming van Kenneth Branagh is op meerdere vlakken groots te noemen. Niet alleen slaagt Branagh er in om de volledige originele tekst te brengen met een enorme cast, maar de film is daarbij ook nog eens 4 uur lang en is gefilmd in het prachtige 70 mm formaat.

Een aantal goed uitgeruste filmzalen in onze lage landen mogen dan nog gezegend zijn met 70 mm projectoren, veel 70 mm producties krijgt de bioscoopbezoeker niet te zien. En dat om de eenvoudige reden dat het aantal in grootbeeld opgenomen narratieve films zeer beperkt is. En die zijn in wezen sterk verschillend met de meer gekende naar 70 mm getransfereerde 35 mm producties.

Het is sinds Far and Away van Ron Howard en Little Buddha van Bernardo Bertolucci (en dan nog maar gedeeltelijk) geleden dat een grote productie nog eens op 70 mm pelicule werd opgenomen. Verschillende kortfilms en niet narratieve langspeelfilms gebruikten ook het grote formaat, maar Hamlet is dus de derde 'grote' film in pakweg 25 jaar die de 70 mm camera's nog eens bovenhaalde.

70 mm (of 65 mm als men de brede geluidsband niet meerekent), kende zijn hoogdagen tussen 1952 en 1970 met films als Oklahoma, My Fair Lady, Cleopatra, Lawrence Of Arabia, Ben Hur, Ths Sound Of Music, Ryan's Daughter en 2001: A Space Odessey, om daarna in ongebruik te geraken. De grote beeldformaten werden reeds in de twintiger jaren ingevoerd, maar werden een tiental jaar later reeds weggeborgen wegens de te grote kosten. Niet alleen waren de opnames duurder, ook de bioscopen moesten zware kosten maken om nieuwe projectie-apparatuur in huis te halen.

In 1952 waren de studio's echter bang van de televisie-concurrentie, en probeerden het publiek met grootste beelden terug in de zalen te lokken. Ook hieraan kwam een einde toen de trend naar kleinere zalen werd ingezet, maar het was vooral de ontwikkeling van een nieuw soort lens dat de doorslag gaf. Panavision bracht immers superieure anamorfische lenzen op de markt, waarmee men zonder al teveel kwaliteitsverlies het breedbeeld kon 'samenpersen' op 35 mm pelicule. Tijdens de projectie zorgde een andere anamorfische lens er dan voor dat het beeld terug werd uitgerokken, en in het breed werd uitgesmeerd op het bioscoopscherm. Het kon dan ook eventueel overgezet worden op echte 70 mm pelicule.

Later probeerden een aantal grote merken de grootbeelden terug leven in te roepen door een aantal nieuwe 65 mm camera's te maken, maar buiten Far And Away, Hamlet, en enkele minder bekende producties is die trend nog steeds niet doorgebroken. Eén van de grote voordelen van dit superformaat, de brede klankband, is trouwens wegens de enorme opkomst van nieuwe geluidssystemen ook geen doorslaggevend argument meer.

De enige plaats waar men nog vaak gebruik maakt van die formaten zijn de speciale effectenhuizen, die door het grote formaat te gebruiken het kwaliteitsverlies trachten te compenseren die ze noodgedwongen krijgen bij het combineren van de vele effecten. Al is dat sinds de opkomst van de computers ook geen noodzaak meer. Maar zware effectenfilms als Brainstorm en Tron werden voor de digitale resolutie nog gedeeltelijk in 65 mm opgenomen, terwijl de Star Wars trilogie het VistaVision systeem terug nieuw leven inblies.

En dan zijn er natuurlijk nog de heel speciale filmformaten waarmee men Imax-bezoekers of pretparktoeristen tracht te verbazen.

Nu Hamlet in de zalen komt is het dan ook sterk aanbevolen om, indien mogelijk, een 70 mm kopie te gaan bekijken. Het is dan ook zeer spijtig dat de 4 uur durende versie in de technisch gezien beste bioscoopketen ter wereld waarschijnlijk geen kans zal krijgen. Het was nochtans voor elke filmliefhebber een unieke kans geweest. Maar het is nu eenmaal zo dat een twee uur durende film tweemaal zoveel volk kan trekken. Shakespeare zou er waarschijnlijk een treurspel rond geschreven hebben.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

RCV
PREMONITION
Oedipuscomplex
>>>