Meteen naar de tekst springen
Foto: Warner Bros.

INDEX >> ACHTERGRONDEN >> THE MATRIX RELOADED

THE MATRIX RELOADED
Rage against the machine

 

Hans Dewijngaert | 16/05/2003


Share/Bookmark

Op en rond de wereldberoemde Croisette valt altijd wel iets te beleven, maar dit jaar mocht dame Cannes zich nog eens écht voor een mega-evenement opmaken. Donderdag, om 20 uur, beleefde de betoverende stad aan de Côte d'Azur de officiële wereldpremière van The Matrix Reloaded. Wie er daar niet bij was, hoefde niet te treuren: nauwelijks twee uur later snorde de langverwachte sequel ook elders in de wereld over de filmspoelen, in Amerika zelfs in een super-wide release van 9.000 kopieën voor 3.750 zalen.

Hoewel hij nog in 1999 in de zalen kwam, werd The Matrix de eerste film van het nieuwe millennium genoemd. Weinigen zullen dat tegenspreken. De manier waarop de gekke broertjes Larry en Andy Wachowski, geholpen door hun cinematograaf Bill Pope (Darkman, Army of Darkness), special effects-man John Gaeta (Eraser, Judge Dread) en kung fu goeroe Yuen Wo Ping (Crouching Tiger, Fist of Legend) de actie in beeld brachten, veranderde voorgoed het uitzicht van de moderne actiefilm. Vóór The Matrix behoorden films als Die Hard, True Lies of Terminator tot het spectaculairste wat ooit op het witte doek te zien was, maar met The Matrix werd de oude actiefilm voorgoed naar de geschiedenisboeken verwezen. Niet alleen zorgde de inmiddels al oeverloos herhaalde bullet time en wire-fu ervoor dat het visuele aspect radicaal veranderde, The Matrix maakte ook komaf met de stoere held type Stallone of Schwarzenegger, en gaf ruim baan aan kwetsbare hoofdrolspelers als Keanu Reeves. Maar The Matrix was niet zomaar een actiefilm met verpletterende special effects. De film oogste vooral veel lof en bijval met zijn intelligent scenario, zijn vele literaire verwijzingen (onder meer naar Alice in Wonderland en 1984), Bijbelse referenties, Oosterse invloeden en zijn onderliggende filosofische beschouwingen. The Matrix slaagde er als postmodern project bij vele mensen in wat dikke knoesten van Plato of Aristoteles nooit lukte: even nadenken over onze wereld vol schijn en zijn, over de vage grens tussen droom en realiteit. Dat alles leverde The Matrix een opbrengst van 456 miljoen dollar op, en een rits aan prijzen, waaronder oscars voor beste editing, sound effects, visial effects en sound.

Wie straks voor de tweede keer het Matrix-universum vol nullen en enen induikt, kan maar beter wat vertrouwd zijn met de grote krijtlijnen. In de eerste film maakten we kennis met Thomas Anderson alias Neo (Keanu Reeves), een computerhacker die ontdekt dat de wereld waarin hij leeft eigenlijk een grote computersimulatie is. De échte wereld is inmiddels geëvolueerd en wordt anno 2199 volledig beheerst door de Machines, die de mensheid gegijzeld houden en hun lichaamsenergie als brandstof gebruiken. Neo maakt kennis met Morpheus (Laurence Fishburne), de charismatische leider van de rebellen die het tegen de Machines opneemt en samen met zijn crew in het ruimteschip Nebuchadnezzar de wereld probeert te redden. Morpheus wordt in zijn strijd trouw bijgestaan door Trinity (Carrie-Anne Moss), die meteen een oogje laat vallen op Neo en hem zelfs van een gewisse dood kan redden. Op het einde van de eerste film is het duidelijk geworden dat Neo eigenlijk de langverwachte redder (The One) van de mensheid is, begiftigd met bovennatuurlijke krachten. We zeiden het al: The Matrix is niet erg subtiel met zijn bijbelse verwijzingen.

Die bovennatuurlijke krachten (zoals vliegen of het beheersen van de tijd) zullen de Messias goed van pas komen in deel twee, waar de Machines - onder leiding van Agent Smith (Hugo Weaving) een man in black - het gemund hebben op Zion, de laatste menselijke stad. Neo en zijn mede-opstandelingen hebben drie dagen de tijd om de stad te redden. Ze moeten daarvoor op zoek naar de mysterieuze Keymaker (Randall Duk Kim), die letterlijk alle sleutels tot de matrix-wereld in handen blijkt te hebben. Maar de vijand is ook sterker geworden. Agent Smith krijgt niet alleen de steun van de Twins (te herkennen aan hun dreadlocks), maar ook van de boosaardige Persephone (Monica Bellucci), die Neo zal proberen te verleiden, en Niobe (Jada Pinkett Smith), de ex van Morpheus.

Meteen na de release van The Matrix was het druk speculeren over de toekomst van de franchise. Dat er meteen twee sequels op stapel stonden, was een uitgemaakte zaak, want het was voor de W-broers altijd al de bedoeling geweest hun verhaal in de vorm van een trilogie te vertellen. Castingsgewijs was er een tijdlang sprake van dat de Chinese actiester Jet Li (Romeo Must Die, Kiss of the Dragon) een belangrijke rol in de sequels zou krijgen, maar zijn vraagprijs van 13 miljoen dollar bleek zo'n 10 miljoen boven zijn waarde. Het was slechts een van de geruchten die de immer draaiende molen aan de gang hield. Ze werden ooit Jean Reno, Jean-Claude Van Damme en Michelle Yeoh als mogelijke castleden voor The Matrix genoemd. Voor zangeres Aaliyah (Queen of the Damned) moest The Matrix Reloaded haar grote bioscoopdoorbraak worden, maar eind augustus 2001 kwam ze om in een vliegtuigcrash. Een maand na Aaliyahs dood kwam Gloria Foster (het orakel uit deel 1) om het leven. Ze had al haar scènes voor deel twee op dat moment al opgenomen, maar moest nog aan de opnames van deel drie beginnen. Het gevaarlijke stunt- en vliegwerk van de vaste castleden zorgde trouwens ook voor een hoge ziekenhuisrekening en blessures bij onder meer Carrie-Anne Moss (been), Laurence Fishburne (arm) en Hugo Weaving (nek).

Een mega-project als The Matrix Reloaded kan je natuurlijk niet in het grootste geheim voeren, maar je kan het natuurlijk wel proberen. Daarom dat naar de prent lange tijd met de valse nickname The Burly Man verwezen werd. Het mocht niet baten. De wereld zat schuimbekkend uit te kijken naar elke letter nieuws of elke pixel foto dat door de productie gelost werd. Die productie moet een van de grootste ondernemingen uit de filmgeschiedenis geweest zijn: meer dan drieduizend mensen waren bij The Matrix Sequels betrokken. Er werd vanaf maart 2001 maar liefst 270 dagen gefilmd met een budget (weliswaar voor de twee films samen) dat naar verluidt met twee vingers in de neus de 300 miljoen dollar overschrijft.

1/3de van dat bedrag werd opgeslorpt door de speciale effecten, die zo zwaar doorwogen dat enkele CGI-filma's over kop gingen terwijl ze effecten voor de films aan het renderen waren. Het effectenhuis van John Gaeta, Esc, haspelde samen met zes andere fx-studio's meer dan 2500 effecten af, zes keer zoveel als in de eerste Matrix. Het zal Gaeta en de zijnen geen windeieren leggen. In navolging van hun bullet time procédé ontwikkelden ze voor de sequels de zogenaamde virtual cinematography, de sleutel tot een virtuele filmwerkelijkheid die het hen mogelijk maakt zowat alles wat zich op de set afspeelt in de computer te beheersen. Ongeveer zeventig procent van wat we in The Matrix Reloaded te zien gaan krijgen, komt dan ook uit de computer. Ook Agent Smith, die in The Matrix Reloaded geheel volgens de bijbelse spreuk zichzelf zal vermenigvuldigen. Kenners spreken van de belangrijkste special effecten-doorbraak van de laatste jaren en we kunnen er prat op gaan dat de techniek de actiefilm van de toekomst gaat bepalen.

Dé eyecather van The Matrix Reloaded wordt een nu al legendarische achtervolgingsscène met meer dan honderd auto's op een autosnelweg aan het einde van de prent. Om die 14 minuten durende scène te kunnen filmen werd nabij een vroegere legerbasis in Californië een twee kilometer lange autosnelweg volledig nagebouwd. Het filmen van die ene scène alleen duurde 45 dagen en kostte 2.4 miljoen dollar. Daar maken zuinige producenten een hele langspeelfilm mee. We weten dus dat The Matrix Reloaded zijn ontknoping op die autosnelweg zal krijgen, maar hoe de film precíes eindigt is een zwaar bewaard geheim. Eén ding staat vast: het wordt een cliffhanger, een open einde waarvan de oplossing pas in het derde deel gegeven zal worden. Dat derde deel, getiteld Revolutions, komt al in november in de zalen en zal zich naar verluidt grotendeels in de 'echte' wereld afspelen. Producent Joel Silver maakte in verschillende interviews alvast gewag van een zinderende sequentie van 17 minuten die 40 miljoen dollar kostte. The sky is blijkbaar ook in het matrix-universum the limit.

Foto: Warner Bros. Foto: Warner Bros.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Fox
THE PROMISE (WU JI)
A Chinese Love Story
>>>