Meteen naar de tekst springen
Foto: Columbia Tristar

INDEX >> KLASSIEKERS >> ST. ELMO'S FIRE

ST. ELMO'S FIRE
Joyeux Joel

 

Ann Leysen | 02/12/2003


Share/Bookmark

Twintig jaar geleden kropen Joel Schumacher en Carl Kurlander in de pen. Wat er uitkwam was St. Elmo's Fire. Terwijl het publiek de zeven twentysomethings in hun armen sloot, reageerden de critici afkeurend. Het zou duren tot na de eeuwwisseling vooraleer de recensenten ook maar enig begrip toonden voor het verhaal en ze de film naar waarde wisten te schatten. Fools!

Het is toch wel opvallend dat er altijd iets mis lijkt met films uit de jaren '80. Er wordt met afkeer over gesproken. Brol, troep, rommel,... Voor sommigen typeren deze woorden de films uit die periode. De grote fout die heel wat mensen maken is dat ze alle filmtitels uit dat decennium over dezelfde kam scheren. Echte filmfans weten wel beter: een heel aantal films uit de jaren '80 krijgen gewoon niet het nodige respect dat ze verdienen. Het is nu eenmaal een waarheid als een koe. Dit geldt ook voor Movie's klassieker van deze maand. Maar al te vaak hoor je gejammer en gezeur over St. Elmo's Fire en over hoe About Last Night... de film is die St. Elmo's Fire had moeten zijn. Allemaal larie en apekool. St. Elmo's Fire is niet weg te denken uit het rijtje '80s klassiekers.

Dé man achter St. Elmo's Fire is Joel Schumacher. Hij heeft het privilege zichzelf regisseur te mogen noemen al zou hij zonder problemen ook de kost kunnen verdienen als antropoloog. Niets is zo fascinerend en verrijkend als het bestuderen van het gedrag van onze medemens. We doen het allemaal - heel vaak onbewust - wel eens. Het was tijdens de opnames van D.C. Cab (met de onvergetelijke Mr. T) dat Schumacher een vlijmscherpe analyse maakte van de jeugd in Georgetown. Er was geen spoor meer te vinden van de mentaliteit van de jongelui eind jaren '70. De overgang naar de jaren '80 werd gekenmerkt door een drastisch verschil in way of life; het was de geboorte van de yuppiecultuur. Gedreven door geld en macht gingen de tieners en twentysomethings door het leven, met als rolmodel Donald Trump. Ook Hollywood droeg zijn steentje bij. Michael Douglas' betoog over hebzucht in Wall Street was hen niet ontgaan.

De bron van inspiratie voor St. Elmo's Fire was een kortverhaal dat Carl Kurlander neergepend had tijdens zijn tienerjaren. Hij had maar één doel voor ogen: er Lynn Snyderman - een meisje dat hij had leren kennen in het St. Elmo's Hotel in Chappaqua, N.Y. - mee imponeren. Zonder succes. Na zijn studies kwam hij terecht bij Universal waar hij aan de slag ging als Joel Schumacher's assistent. Na zijn werkuren haalde Kurlander zijn typmachine boven en spendeerde hij uren aan het uitbreiden van zijn kortverhaal. Het verhaal mocht dan wel niet het verhoopte succes bij Lynn hebben, hij wist er vrijwel onmiddellijk Joel Schumacher mee in te palmen. Met zijn diploma op zak vertelde Kurlander honderduit over zijn belevenissen aan de universiteit. Schumacher, op zijn beurt, haalde heel wat herinneringen boven uit zijn studietijd. De twee babbelden er in de straten van Hollywood op los, in Schumacher's Mercedes. Het was uit deze gesprekken dat St. Elmo's Fire vorm kreeg. De personages werden gecreëerd, de verhaallijnen uitgetekend. Het waren hun eigen levenservaringen, of die van vrienden, waarmee het grote publiek kennis zou maken.

De cast in St. Elmo's Fire is ongetwijfeld één van de meest opvallende uit de filmgeschiedenis. Ally Sheedy, Judd Nelson, Emilio Estevez, Demi Moore, Rob Lowe, Mare Winningham en Andrew McCarthy: the Brat Pack. Ze waren (behalve Lowe) allemaal net de twintig gepasseerd. Klaar om de wereld te veroveren. Toch was het geen eenvoudige klus voor Schumacher om de acteurs en actrices bij mekaar te krijgen. De casting gebeurde onder het alziend oog van de studiobonzen. Mare Winningham, Rob Lowe en Ally Sheedy werden met open armen ontvangen. Winningham had heel wat schitterende televisiefilms op haar naam en Lowe was een tieneridool. Ally Sheedy had haar ticket voor St. Elmo's Fire op zak dankzij WarGames. Het was Sheedy die Judd Nelson voorstelde voor de rol van Alec. Schumacher moest als het ware vechten om de andere acteurs en actrices in de film te krijgen. Het grootste probleem was zijn keuze voor de rol van Dale Biberman. Schumacher's wou Andie MacDowell; koste wat kost. Dit was niet echt naar de zin van Columbia. Haar modellenwerk mocht dan wel als een trein lopen, haar acteercarrière had een fameuze deuk gekregen. Allemaal dankzij Greystoke. Veel van Andie MacDowell's talent kregen we als kijker in die film niet te zien. Het leek wel of ze alleen maar mooi mocht ogen... Haar North Carolina accent had haar genekt. Voor de film werd haar stem gedubd door Glenn Close. Onterecht trokken vele Hollywoodinsiders hierdoor de verkeerde conclusie, namelijk dat Andie MacDowell niet kon acteren... Het grote voordeel van de uiteindelijke groep acteurs en actrices was dat enkelen mekaar kenden uit vorige projecten. Zo hadden Rob Lowe en Andrew McCarthy eerder Class gedraaid in en om Chicago. Ook Ally Sheedy, Judd Nelson en Emilio Estevez waren geen onbekenden voor mekaar dankzij The Breakfast Club.

Het mooie aan St. Elmo's Fire is dat de hoofdpersonages zo verschillend zijn, maar tegelijkertijd ook zoveel gemeen hebben. Het eerste is vooral een geschenk uit de hemel voor de kijker. De verschillende karakters en de problemen van de personages maken dat je jezelf hoe dan ook met één (of meerdere personages) kan identificeren. Het verhaal draait rond hun eerste stappen in de keiharde wereld. Tot nu toe leefden ze allemaal zonder zorgen, het leven was één groot feest als student. Het is niet allemaal rozengeur en maneschijn wat de klok slaat in St. Elmo's Fire... Druggebruik, drankmisbruik, trouwproblemen, problemen op het werk,... Ironisch genoeg is het realiteitsgehalte zeer hoog. Het typeert de manier waarop jongeren (destijds) leefden.

Alec (Nelson) is in feite de frontman van de groep vrienden, de kerel die alles voor mekaar lijkt te krijgen. In zijn studententijd was hij lid van de jongdemocraten, maar voor enkele dollars meer gooit hij probleemloos zijn politieke principes overboord. Hij gaat aan de slag voor een republikeins senator. Daarnaast toch nog even zeggen dat Alec zo naïef is als hij groot is. Hij denkt dat een huwelijk met Leslie (Sheedy) zijn ontrouw voorgoed uit zijn leven zal bannen. Zijn absolute tegenpool is meteen ook zijn beste vriend. Kevin (McCarthy) is schuchter en verlegen en al jaren - stiekem - tot over zijn oren verliefd op Leslie. Hij verdient zijn brood met het schrijven van overlijdensberichten maar hoopt ooit hoge toppen te scheren als volwaardig schrijver. Hij deelt zijn appartement met Kirby (Estevez) die een gevaarlijk pad bewandelt. Zijn verliefdheid heeft plaats moeten maken voor obsessie. Waar Dale (MacDowell) ook gaat of staat, hij volgt haar op de voet. Billy (Lowe) is de wild guy. Hij kan maar geen afscheid nemen van de universiteit waar hij immens geliefd was. Iedereen kent hem, ook nu hij er weg is. Aan Billy's naam kleven associaties als 'hij die de meeste pinten bier achterover kon slaan' en 'hij die de meeste meisjes kon versieren'. Dat bepaalt tenslotte je populariteit. Zijn wilde levensstijl bracht met zich mee dat hij op jonge leeftijd al een vrouw (met wie hij niet langer samen kan leven, al probeert hij het wel) en kind heeft, maar dat belemmert hem niet er lustig op los te fladderen. Zijn enige echte liefde lijkt zijn saxofoon te zijn. Wendy (Winningham) steekt het niet onder stoelen of banken dat ze de hots heeft voor Billy. Haar enige grote probleem is haar minderwaardigheidscomplex. Voor de rest lijkt ze het allemaal voor mekaar te hebben. Het meest complexe personage is ongetwijfeld Jules. Ze oogt de meest succesvolle van de groep, maar niets is minder waar. Ze is een intelligente vrouw die als het ware stilletjes ten onder gaat. Haar kennis en bekwaamheid leverden haar een job bij een grote internationale bank op, maar al snel blijkt dat ze iedereen zand in de ogen strooit. Ze zit tot over haar oren in de schulden en heeft een immens drugprobleem. Haar moeder is overleden en haar vader kijkt niet naar haar om. Zijn nieuwe vrouw - the stepmonster zoals ze haar noemt - is de enige bij wie ze haar problemen kwijt kan, ook al ligt ze in een coma.

Wat St. Elmo's Fire zo speciaal maakt is het feit dat deze zeven jonge mensen de uitbeelding zijn van enkele uit het leven gegrepen verhalen. Kirbo's obsessie voor Dale is de representatie van Carl Kurlander's obsessie voor Lynn Snyderman. We mogen nog van geluk spreken dat deze - toch wel centrale verhaallijn - nog in de uiteindelijke film zit. Bij Columbia vond men het wanhopige en extreme gedrag van Emilio Estevez' personage maar niets en Joel Schumacher werd vriendelijk verzocht dit deel van het verhaal uit de film te knippen. Pas na een visie van de film met een testpubliek zag Columbia haar fout in. Het publiek ging helemaal uit de bol toen Kirbo en Dale's lippen mekaar uiteindelijk vonden. Ook Schumacher droeg zijn steentje bij. De scène waarin Kevin Naomi, een prostitué, confronteert met het feit dat zij hem nooit vraagt of hij geen zin heeft, is eveneens uit het leven gegrepen. Het is de verfilming van een gesprek dat de regisseur ooit opving tussen een prostitué en een limousinechauffeur. Dit geldt eveneens voor de hartverscheurende scène in de loft van Alec en Leslie. Schumacher vroeg een bevriend koppel dat net uit mekaar was wat nu eigenlijk het moeilijkste aan heel de breuk was. "Het onder mekaar verdelen van de platencollectie." was hun antwoord. Joel Schumacher gebruikte dit in de film. De meest hilarische scène is er één die ook alleen maar uit het dagelijks leven gegrepen kan zijn. Joyce Van Patten schittert als Wendy's moeder die de onhebbelijke gewoonte heeft om woorden met een voor haar negatieve connotatie te fluisteren.

De film is ook gedurfd op cinematografisch vlak. Eén element springt eruit omdat het een Hollywoodtaboe doorbreekt: het schieten van felgekleurde muren of achtergrond. Het is vooral het appartement van Jules dat er op dit vlak uitspringt. Het roze van Jules' living en de rode muren in haar slaapkamer zijn een waar contrast met het alles overheersende wit van Alec en Leslie's loft.

St. Elmo's Fire heeft ook een schitterende soundtrack. De man die hier alle eer toekomt is David Foster. Hij is een '80s-icoon. Zijn naam kleeft aan elk nummer dat je op de soundtrack terugvindt, zij het als componist, performer en/of producer. De grootste klepper is de themesong 'St. Elmo's Fire (Man in Motion)', de enige hit van John Parr. Tot op de dag van vandaag is het nummer onlosmakelijk verbonden met de film.

Het is altijd leuk wanneer je favoriete films op DVD verschijnen. Minder leuk wordt het wanneer de schijfjes per regio zo verschillen. Ook St. Elmo's Fire is het slachtoffer van de geografische opdeling, alsof we niet allemaal op dezelfde planeet leven. De Europese versie is heel wat magerder uitgevallen dan de Amerikaanse. De cover van de regio 2 DVD heeft een paarse tint mee gekregen waarop we de een shot van de openingsscène uit de film zien en twee foto's van the girls (Wendy, Jules en Leslie) en the boys (Kevin, Kirbo, Alec en Billy). De DVD zelf bevat, buiten de commentaar van Joel Schumacher, niet veel interessante extra's. We moeten ons tevreden stellen met de filmografieën van Demi Moore, Rob Lowe, Emilio Estevez, Andrew McCarthy, Judd Nelson en Joel Schumacher en trailers voor Mortal Thoughts en About Last Night... Op de rode cover van de regio 1 DVD stralen de gezichten van de zeven vrienden. Wat meteen ook opvalt, is dat de tagline "They thought they'd be friends forever, but forever couldn't last" hier vervangen is door "You can always count on your friends. Don't ever let the fire go out." Op de achterzijde vind je ook meer screenshots uit de film. Altijd wel leuk. De extra's die deze DVD te bieden heeft, maken je zo blij als een kind dat de flosj kan grijpen op de kermis. De commentaar van de regisseur en de filmografieën worden aangevuld met een featurette, production notes en John Parr's (verkeerdelijk Paar's gespeld) 'Man in Motion' videoclip. Ook de St. Elmo's Fire trailer is van de partij. Columbia maakte van de gelegenheid gebruik om er ook nog enkele andere trailers aan toe te voegen. Dat deze voor About Last Night... (met Rob Lowe en Demi Moore) en Groundhog Day (met Andie MacDowell) hier opduiken, is nog te begrijpen. De vraag is nog maar wat de trailer voor Jerry Maguire op dit schijfje komt doen. Al bij al is het heel wat materiaal voor een film uit de jaren '80.

Joel Schumacher liet zich ontvallen dat films jaren na hun release pas de erkenning krijgen die ze verdienen. Hij leerde leven met het feit dat journalisten St. Elmo's Fire een niemendalletje vonden dat best zo vlug mogelijk uit de cinemazalen kon verdwijnen. Het publiek oordeelde anders en je weet... het publiek heeft altijd gelijk!

Foto: Columbia Tristar Foto: Columbia Tristar

Elke maand stoffen we bij Movie een filmklassieker af. Surf doorheen het archief om de vorige klassiekers te lezen.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Allegro Film
DALLAS PASHAMENDE
Romeo en Julia in het kwadraat
>>>