Meteen naar de tekst springen

INDEX >> ACHTERGRONDEN >>

THEMA - IJZERSTERKE DEBUTEN
Tyrannosaur - Verloren zielen

 

Hans Dewijngaert | 03/07/2012


Share/Bookmark

Alleen in de allerlaatste seconden van Tyrannosaur schuilt er voor de hoofdpersonages een heel klein beetje hoop. Wat eraan voorafgaat is diepe, bittere ellende. Acteur/regisseur Paddy Considine neemt ons in zijn debuutfilm mee langs de donkerste krochten van de menselijke ziel. Het maakt van Tyrannosaur een film die je niet wilt zien. Ga hem zien.

De trap die Considine de kijker uitdeelt tijdens de beginbeelden van de film is vergelijkbaar met de oplawaai die het hoofdpersonage Joseph (Peter Mullan) zijn trouwe hond Bluey geeft na een uit de hand gelopen ruzie met zijn bookmaker. De wilde schop is zo hard en vernietigend dat de ribben er niet tegen bestand zijn. De hond sterft. De toeschouwer is gewaarschuwd. Zo’n soort film wordt Tyrannosaur, eentje waar je klap na klap na klap moet incasseren.

 

De met een uitstekende traptechniek voorziene Joseph heeft woedeaanvallen die niet te controleren vallen. Hoe dat komt? Bijna zeker door de drank. Avond na avond brengt hij door in de pub, waarna hij stomdronken weer naar buiten wankelt. Wellicht ook door de dood van zijn vrouw, nu vijf jaar geleden. Josephs huis is een donker hol waar geen leven meer in zit. Er staat geen bloemetje op en er ligt geen koekje in de kast.

Kommer en kwel
De anonieme doffe stad (de opnames werden gemaakt in Leeds) waar hij woont, biedt ook al weinig reden tot vrolijkheid. Joseph vloekt, tiert, ruziet en zuipt zich een weg door wat nauwelijks nog een leven genoemd kan worden. Twee mensen maken ‘m rustig: een oude vriend die op sterven ligt en een knullig buurjongetje (Samuel Bottomley) dat vaak buiten speelt omdat z’n moeder (Sian Breckin) aanpapt met een ruwe skinhead met pitbull aan en soms van de ketting.

Alles is kommer en kwel in Tyrannosaur. Regisseur Considine filmt nauwelijks in kleur. Hij filmt in grijs, grauw, groezelig, bleek en vaal. De meeste dialogen zijn een aaneenrijging van scheldwoorden. Als er liefde gloort, dan klinken er geen violen. Joseph vlucht het tweedehands kledingwinkeltje van Hannah (Olivia Colman) binnen omdat hij op de vlucht is voor drie jonge kerels die hem afgeranseld hebben na een ordinair cafégevecht. Joseph wil niet met Hannah praten. De diepgelovige vrouw begint dan maar te bidden, wat Joseph tot tranen toe beweegt.

Het is het kantelpunt in de film en het breekpunt in het leven van Joseph. Tegen zoveel onbaatzuchtige goedheid kan hij niet op. Hij maakt het haar duidelijk. Maar Hannah geeft niet op. Diep achter het masker van Joseph gaat een goed persoon schuil.

Tyrannosaur is een sterke film over mensen die ingehaald zijn door hun verleden. Considine geeft maar langzaam vrij wat voor mens Joseph vroeger was. Het beeld is niet fraai. Over zijn vrouw komen we niet zoveel te weten, behalve dat hij ze met een tyrannosaurus vergeleek, omdat ze zo dik was. Niet vriendelijk. En misschien gaat de vergelijking beter op voor Joseph zelf: hij is de echte tyrannosaurus. Hij vreet en is wreed. Hij dendert over mensen heen.

Spiegelbeeld
De focus van Tyrannosaur ligt niet alleen op Joseph. Het verhaal van Hannah is zo mogelijk nog schrijnender. Achter de voordeur van haar vijfkamerwoonst in een sjieke buurt, spelen zich vreselijke taferelen af met een seksueel geobsedeerd monster (Eddie Marsan) in de hoofdrol. Het levert een mooi spiegelbeeld op: de ruwe Joseph met de blanke pit, of de schijnbaar perfecte echtgenoot die een psychopathische loser blijkt te zijn.

Geweld is geweld, voor of achter de schermen. Toch trek je als toeschouwer onmiddellijk de kaart van Joseph. De gebroken man wil de brokken lijmen. Hannah helpt hem, maar tegen het einde van de film moeten de rollen ook omgedraaid: Hannah heeft hém nodig. In een moedige, ellendige wanhoopsdaad neemt ze eindelijk het lot in handen.

Het is een slotakkoord dat je niet onmiddellijk ziet aankomen. Zoals zoveel andere momenten in de film beukt het op de toeschouwer in. Considine is er de regisseur niet naar om de camera netjes weg te draaien. Hij is een bokser op dreef. Eén vernietigende klap is goed; een hele resem verwoestende stoten is beter.

De ruwe manier waarop Considine de toeschouwer ringeloort past perfect bij het thema van de film, waarin elk volwassen personage goed ziek lijkt te zijn. Niet door de armtierige omstandigheden waarin ze leven. Niet door de uitzichtloosheid van het bestaan. Wel door wat er zich afspeelt in hoofd en hart. Dat is helaas bitter weinig.

Lees ook:

THEMA – IJZERSTERKE DEBUTEN
Planeet Cinema bespreekt in dit thema zes ijzersterke debuten van de afgelopen twee jaar.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Foto: KFD
DE ZAAK ALZHEIMER
Om niet te vergeten
>>>