Meteen naar de tekst springen

INDEX >> ACHTERGRONDEN >>

THEMA - IJZERSTERKE DEBUTEN
Mourning - Dwingende dialogen in stilte

 

Matthias Van Wichelen | 03/07/2012


Share/Bookmark

Het Iraanse Mourning start met een vlammende ruzie tussen een man en vrouw. Het beeld staat op zwart. Het is nacht in het noorden van Iran. De plotselinge stilte, het geluid van een vertrekkende auto en de koplampen die een slaapkamer verlichten markeren het einde van de bitse woordenwisseling. Wel klank, geen beeld. In de volgende scène is het net omgekeerd. Een auto glijdt in de verte door het weidse landschap. Er zijn wel ondertitels maar geen stemmen.

De debuterende regisseur Morteza Farshbaf zet de kijker flink aan het denken in de eerste minuten van zijn film. Vragen zijn er in overvloed. Wie maakte ruzie? Waarover? Wie ligt in de kamer? Wie zijn de drie in de auto? Wat is het verband tussen de twee scènes?

De antwoorden volgen snel. De ruziemakers waren de ouders van Arshia, de jongen op de achterbank. Aan het stuur zit zijn oom Kamran, op de passagiersstoel zijn tante Shahareh. Beiden zijn doofstom. In gebarentaal overleggen ze hoe en wanneer ze hun neefje gaan vertellen dat zijn ouders de vorige nacht zijn omgekomen in een auto-ongeluk. De jongen zelf kan horen en spreken en begrijpt gebarentaal. Zijn oom en tante moeten op hun woorden letten.

Overweldigend drama
Eens de verbanden zijn gelegd en de context is geschetst ontvouwt Mourning zich als een intrigerende road movie, een genuanceerde familieschets als een rake psychologische studie van mensen die onverwacht geconfronteerd worden met een overweldigend drama. Gezien hun handicap zullen de volwassenen hun eigen oplossing moeten zien te vinden. Arshia dient als hun tolk met de buitenwereld.

Vermoeidheid tijdens crisismomenten vergroot de wankele karaktereigenschappen van mensen onverbiddelijk uit. Ook nu stapelen de misverstanden tussen Kamran en Shahareh zich snel op en worden de ergernissen steeds hinderlijker. Intussen zit Arshia braaf op de achterbank. Het kind begrijpt het allemaal beter dan zijn oom en tante denken.

Kilometer na kilometer - richting de plek van het ongeval - stijgt de spanning. Op een bepaald moment zullen ze toch eens moeten vertellen waar ze heen gaan. De anticipatie op die mentale klap zorgt voor bijna even veel mentale onrust als de feiten zelf. Intussen blijven bijna vergeten, maar niet helemaal verwerkte familieproblemen de kop op steken, rijten oude wonden open en installeren demonen uit het verleden zich in hun hoofd. Op het moment dat de jongen op de achterbank alle aandacht zou moeten krijgen, gaat de relationele beerput open.

Verwrongen emoties
Morteza Farshbaf gaat de zware onderwerpen niet uit de weg. Hij is lekker zelfverzekerd en maakt zijn ambities ook helemaal waar. Mourning is een intelligente bespiegeling over onuitgesproken gedachten, verwrongen emoties en het onvermogen van mensen om elkaar echt te bereiken en te doorgronden.

Hij neemt zijn tijd om het proces van het geleidelijke verval te illustreren, om aan te tonen hoe de volwassenen opgeslorpt raken door hun eigen besognes en het uiteindelijke doel van de reis uit het oog verliezen. Farshbaf bekijkt hen uit alle hoeken, keert hen binnenste buiten. Hoe dieper hij graaft, hoe prangender en pijnlijker hun persoonlijk verhaal wordt.

De bevreemdende vormgeving maakt de intense karakterstudie extra prikkelend. Hoewel twee van de drie centrale personages niet kunnen spreken, drijft de film op vinnige dialogen. De gebarentaal is raar in het begin maar eens de verrassing daarover wegebt, verdwijnt de handicap naar de achtergrond en zie je alleen nog de met zichzelf worstelende mensen.

De achtergrondinformatie over hen komt mondjesmaat vrij, goed gedoseerd en uitstekend getimed zodat hun problemen en de karaktermisvormingen die daarmee gepaard gaan immer herkenbaar en geloofwaardig blijven. Opvallend is dat ook de jongen zijn deel van de aandacht krijgt en uitgroeit tot een personage met een even groot belang als de twee volwassenen.

Het scenario laat bewust een aantal vragen onbeantwoord. Zo speelt Mourning behendig een spel met de kijker. Farshbaf strooit met hints en let er tegelijkertijd op te vanzelfsprekende – tranerige melodramatische - wegen te vermijden. Het resultaat is verrassende, spannende en emotioneel geladen cinema uit een land dat zichzelf op filmvlak – zie A Separation, The Hunter & Circumstance – aan het heruitvinden is.

Lees ook:

THEMA – IJZERSTERKE DEBUTEN
Planeet Cinema bespreekt in dit thema zes ijzersterke debuten van de afgelopen twee jaar.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Columbia
STEALTH
Nul op de schaal van Richter
>>>