Meteen naar de tekst springen

INDEX >> ACHTERGRONDEN >>

THEMA - AMERIKAANSE PRESIDENTEN
Executive action: feest der samenzweerders

 

George Vermij | 04/12/2012


Share/Bookmark

David Miller’s Executive Action uit 1973 is de eerste serieuze film die gemaakt is over de moord op Kennedy en is een vooral een curiosum. Het is vooral wonderbaarlijk dat er tien jaar na de aanslag een film werd gemaakt die zich zo openlijk uitspreekt over een samenzwering.

Ook in dit thema: Lincoln: Abraham al gezien?Een historisch overzicht

De film werd geschreven door Dalton Trumbo, een scenarist die wegens zijn vermeende communistische sympathieën werd ge-blacklist in 1948. Trumbo werd in Hollywood bekend door zijn scenario’s voor Roman Holiday, Spartacus, Lonely are the Brave (ook geregisseerd door David Miller) en Papillon. Hij schreef en regisseerde daarnaast de sterke antioorlogsfilm Johnny got his Gun over een oorlogsveteraan die door het leger wegens zijn zware verminkingen verborgen wordt gehouden.

Verbitterde politici
Het bijzondere van Executive Action is dat de film zich geheel richt op de samenzweerders. De film opent in een groot landhuis waar oliemagnaten (waaronder een cynische Robert Ryan), schimmige geheime dienstfiguren en verbitterde politici bij elkaar komen om te praten over Kennedy. De groep is het traditionele blanke establishment die niets ziet in Kennedy’s progressieve ideeën en zijn milde houding tegenover de Russen.

Er wordt besloten om iets te doen, waarna Burt Lancaster op het toneel verschijnt als ervaren staatsgreepexpert. Voor de groep presenteert hij een diavoorstelling van aanslagen op Amerikaanse presidenten. Lincoln, Garfield en McKinley: allemaal fataal verwond en vermoord door een eenzame gek.

De film gaat vervolgens in op het uitwerken van het plan: schietoefeningen in de woestijn op bewegende doelwitten, de organisatie van de teams en het lokken van de zondebok Lee Harvey Oswald. Dit alles wordt afgewisseld door echte film- en tv-beelden van Kennedy die laten zien dat hij Amerika wil veranderen.

Grotere machten
Wat opvalt is dat de film veel overeenkomsten heeft met Oliver Stones JFK. De mengeling tussen echt archiefmateriaal en fictieve reconstructies is een middel dat in beide films gebruikt wordt. Daarnaast zijn beide films ervan overtuigd dat er grotere machten achter de moord zitten.

Waar Executive Action wel verschilt met JFK is de kille manier waarop alles gepresenteerd wordt. Er is geen rechtschapen advocaat of nieuwsgierige journalist die achter het complot komt en symbool staat voor ons geweten. Vanaf het moment dat de samenzweerders besluiten om actie te ondernemen, is het al duidelijk dat ze geen tegenstand zullen ondervinden.

Droog en feitelijk werkt Miller vervolgens naar de aanslag toe. Je mist hierdoor een spanningsboog die naar een onthulling toe werkt. De film lijdt helaas ook aan een langzaam tempo en slecht geacteerde bijrollen. Dit leidt op momenten af van de schokkende boodschap van de film.

Ondanks de manco’s blijft Executive Action een bizarre film door zijn focus op de samenzweerders. In zijn conclusie over de staat van democratie en macht in Amerika is de film gitzwart en troosteloos. Iets dat nog eens sterk geïllustreerd wordt aan het einde, waar een serie foto’s van getuigen getoond wordt die onder mysterieuze omstandigheden zijn omgekomen. Het is duidelijk dat de makers van Executive Action geen illusies hebben over de aard van macht in Amerika.

THEMA - AMERIKAANSE PRESIDENTEN
Planeet Cinema focust de hele maand november en december op films waarin Amerikaanse presidenten een belangrijke rol spelen.

PLANEET CINEMA

Planeet Cinema is een online filmmagazine. We bekijken films zonder grenzen: oud of nieuw, populair of obscuur.

We geven graag nieuw schrijftalent de kans om online te publiceren.

Planeet Cinema beschikt over een uitgebreid archief van meer dan 6.000 artikelen sinds 1993.

 

HOME
RECENSIES
ACHTERGRONDEN
FESTIVALS
KLASSIEKERS

Twitter Facebook

 

THEMA

THEMA - UIT DE KUNST
Vrouw in een mannenwereld


Met de hulp van een historica draaide de Franse regisseur Bruno Nuytten in 1988 een biopic over een van Frankrijks meest bekende vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw. De gelijknamige film vertelt haar tragische levensverhaal begeleid door de dramatische muziek voor hoofdzakelijk strijkers van componist Gabriel Yared.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
De beeldhouwer die niet wou schilderen


Quizvraagje voor bij de barbecue: wat hebben Mozes, Johannes de Doper, Marcus Antonius, Henry VIII, Michelangelo en God de Vader zelve gemeenschappelijk? Antwoord: ze werden allemaal op film vereeuwigd door Charlton Heston.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Het spanningsveld van de kunstenaar


Een kunstschilder die in de tweede helft van de negentiende eeuw in het zog van het impressionisme op de kunstscène verschijnt, is Auguste Renoir. Deze Fransman die ongeveer 6000 schilderijen maakte, is echter niet de enige kunstenaar die Gilles Bourdos met de film Renoir in de verf zet.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Genialiteit ondergedompeld in miserie


Quoth the raven: ‘nevermore’. Edgar Allan Poe schreef de beroemde dichtregel in 1845, en sindsdien heeft zijn raaf de populaire cultuur niet meer verlaten. Als zelfs The Simpsons je gedicht opnemen in hun Treehouse of Horrorreeks, weet je dat je het als dichter gemaakt hebt.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Pop-art tot de tiende macht


Thierry Guetta is een Fransman die in Los Angeles een tweedehands kledingzaak heeft. Via via ontmoet hij een street art-kunstenaar en hij – notoir allesfilmer – springt bij en filmt alles. Meer street art-kunstenaars laten zich filmen. Een idee voor een documentaire is geboren. Maar er is iets loos. Guetta zal niet rusten voor hij alle kunstenaars heeft gefilmd. Hij ontmoet er veel. Maar er ontbreekt er een: Banksy, die intussen wereldberoemd is geworden met zijn ironische street art.

>>>

THEMA - UIT DE KUNST
Wie is er bang van Alfred Hitchcock?


In 2012, meer dan 30 jaar na zijn dood, verschenen er plots twee films over het leven van Alfred Hitchcock. Het mag een wonder zijn dat het zolang geduurd heeft. Hitchcock was een mysterieus man en een gedroomd object voor een biopic.

>>>

UIT HET ARCHIEF

Brunbro Entertainment Group
STRAIGHTHEADS
Verre achterneef van Straw Dogs
>>>