GASTON'S WAR

Vergeten helden

Met de verfilming van een deel van het leven van de belangrijkste Vlaamse verzetsheld uit Wereldoorloog II, Gaston Vandermeerssche, begeeft regisseur Robbe De Hert zich ongetwijfeld op glad ijs. We kennen in Vlaanderen niet direct een traditie in het produceren van oorlogsfilms.

Het waargebeurde relaas van een amper 20-jarige man die actief verzetsdaden pleegde tegen de Duitse bezetters, smeekte al jaren om een adaptatie voor het witte doek. Het verhaal begint in 1942 wanneer Duitsland op het hoogtepunt stond van zijn macht. De jonge Gaston krijgt door zijn onvoorstelbare inzet steeds meer opdrachten toegespeeld van de Engelse coördinatiediensten in Londen. Ze organiseren zo goed mogelijk het verzet in Europa tegen de vreemde bezetters. De verantwoordelijken in de Britse hoofdstad zijn dermate tevreden over de kwaliteit van zijn acties dat Gaston belast wordt met het opstarten van een nieuwe verzetsbeweging in Nederland. De reeds bestaande organisatie is compleet geïnfiltreerd door de Duitse spionagediensten.

Toch is de motivatie waarom de Engelse contraspionage een Vlaamse piepjonge verzetsheld naar Nederland stuurt niet zuiver op de graad. De geallieerden hadden er namelijk alle belang bij dat ze zo weining mogelijk tegenstand zouden ontmoeten bij de echte landingen in Normandië. Door het plannen van vele aanslagen op spoorwegpunten geloven de Duitsers vrij snel dat er in Nederland eveneens een invasie komt. Nietsvermoedende verzetslui zoals Gastons Vandermeerssche worden dus zonder al te veel teveel gewetensproblemen opgeofferd aan een hoger strategische doel. Hoeveel mensen hierbij sneuvelen is van geen enkel belang. Groot is natuurlijk de verbazing van de cynische plannenmakers in Londen wanneer blijkt dat Gaston, ondanks alles, de oorlog heeft overleefd. Pas dan begint het echte gevecht van de eenzame held om erkenning te krijgen voor zijn talloze geslaagde verzetsacties.

Het project bevatte alles om een boeiende avonturenfilm op te leveren (bijvoorbeeld met de tochten doorheen Europa met Engelse gevechtspiloten). Er was zelfs genoeg stof om er achteraf nog een bijkomende spannende televisieserie over te maken. Maar hoe de ervaren cineast Robbe De Hert er in slaagt om van Gaston's War een slaapverwekkende film te maken zal ons nog een behoorlijke tijd bezighouden. De kijker van de jaren negentig kan je niet meer bekoren met een verschrikkelijk ouderwets en traag verteltempo. De actiescènes in de film zijn op een oubollige wijze in elkaar geflanst. Is Gaston's War soms een oefening van een eerstejaars filmstudent? We hadden van de Godfather van de Vlaamse cinema toch wel iets meer verwacht. Hij lijkt op geen enkel ogenblik greep te krijgen op het onderwerp.

En hoe is het gesteld met de prestaties van de internationale cast die Robbe wist te verzamelen voor Gaston's War? Hebben ze nog iets kunnen redden? Het antwoord hierop is duidelijk en simpel: nee!. Nergens konden we een acteur of actrice bespeuren die er iets van terecht bracht. De grootste flaters zijn ongetwijfeld het nemen van de belabberde Sylvia Kristel (een ex- softporno ster uit de Emmanuelle- reeks) als een moedige Nederlandse verzetsvrouw en een fletse Clive Swift (te zien in de beroemde reeks Hyacinth) als een bazige Engelse generaal.

De film Gaston's War wordt ook aangekondigd als het grote cinemadebuut van de Wittekerke acteur Werner de Smedt. Hij probeert (meedoen is belangrijker dan winnen) op een krampachtige manier het figuur van de Vlaamse volksheld Gaston weer leven in te blazen. Rampzalig is zijn vertolking niet te noemen maar veel indruk maakt ze zeker niet.

Een paar jaar geleden zagen we de stijlvolle Nederlandse oorlogsfilm De Aanslag van Fons Rademakers. Deze historische thriller had alles wat Gaston's War overduidelijk mist: verzorgd decor, spanning en meesterlijke beschrijvingen van de menselijke tragedies... In 1986 kreeg de film De Aanslag de oscar voor de beste buitenlandse film van het jaar. Iets wat de prent Gaston's War waarschijnlijk nooit zal overkomen.