Cry the Beloved Country (niet te verwarren met de remake die nu op video uit is) uit 1951 van Zoltan Korda met Sidney Poitier was één van de eerste films die het Apartheidssysteem aan de kaak stelde. Deze onrechtvaardige toestand vormde in 1987 nog de basis voor de realistatie van Cry Freedom met Denzel Washington dat ging over het leven van de zwarte mensenrechtenactivist Steve Biko.
Het is opvallend dat bij de meeste filmische reacties op deze toestand meestal alleen de zwarten voorgesteld werden als de enige slachtoffers van het systeem. Niets is minder waar. Ook sommige blanke inwoners werden speciaal in het oog gehouden door de brutale staatspolitie omwille van hun humanitaire ideeën.
Zo iemand is Marty Strydom, een idealistische professor afkomstig van Zuid-Afrika zelf. Op een dag wordt hij beschuldigd van samenzwering tegen het regime na het bijwonen van een concert in het buurland Zimbabwe georganiseerd door Amnesty. Hij komt in de handen van de ervaren beul Kruger, een kolonel bij de staatspolitie. Deze man wil kost wat kost Marty vernietigen. De folteringen die de intellectueel moet doorstaan zijn vooral van psychische aard. Marty wordt geconfronteerd met fictieve bekentenissen van familie en vrienden die allemaal éénduidig zouden verklaren dat hij een belangrijke vijand is van de staat. Afgesloten van de buitenwereld kan hij op geen enkele wijze het waarheidsgehalte van deze uitspraken nagaan en bezwijkt hij onder de morele druk. Kort daarop pleegt hij zelfmoord.
Het gedeelte van de confrantatie tussen beul en slachtoffer komt gedateerd over ondanks de vlijmscherpe dialogen. Wie de film Cry Freedom gezien heeft, zal nog maar matig geboeid worden voor dit gedeelte in Inside. Maar wat als de voormalige beul in het beklaagdenbankje terechtkomt? Dit gebeurt met de onmenselijke kolonel Kruger. Ditmaal moet hij zich verantwoorden voor zijn gedrag ten overstaan van de jonge professor. Eerst ontkent hij alles maar hij kan niet optornen tegen de bijtende vragen van Louis Gossett Jr. (An Officer and A Gentelman, Iron Eagle films)
Oorspronkelijk werd Inside gemaakt voor een Amerikaanse betaalzender, maar de film krijgt vrij onverwacht een kans in een aantal Europese bioscopen. Een omgekeerde wereld dus. Inside werd gerealiseerd door de legendarische Bonnie & Clyde regisseur Arthur Penn met wie we een interview hadden naar aanleiding van zijn eerste film sinds zeven jaar. Het resultaat van deze indrukwekkende ontmoeting kan je vanaf volgende week lezen op deze site.
Inside is een sobere film waar regelmatig gebruik wordt gemaakt van flashbacks om het fictieve verhaal de nodige vaart te bezorgen. Dit mensenrechtendrama drijft vooral op de uitmuntende vertolkingen van Eric Stolz (Rob Roy, Pulp Fiction) als de jonge professor, Nigel Hawthorne (The Madness of King George) als de sadistische politieagent. Maar ook de interpretatie van rechter-ondervrager Louis Gossett is inventief te noemen en breekt met het macho-imago dat deze zwarte acteur opbouwde met zijn aanwezigheid in ondermaatse actiefilms. De prestaties van dit acteurstrio zijn zo hoog dat het tv- matige karakter van de film niet onmiddellijk storend werkt. Inside is in zijn betere momenten een prima maar wat ouderwets geformuleerde aanklacht tegen het verleden van Zuid-Afrika.