DE JURK

Eigentijdse kostumfilm

Door het maken van films als Abel en De Noorderlingen geniet regisseur Alex van Warmerdam al behoorlijk wat bekendheid bij onze Noorderburen. In ons land is deze jonge realisator nog vrij onbekend. Zelfs zijn nieuwste creatie zal hier weinig aan veranderen.

In ons dagelijks leven komen we regelmatig in contact met textielproducten. Bij het uitvoeren van een activiteit hoort altijd een welbepaalde kledij. Er wordt in de media veel aandacht besteed aan de gebeurtenissen in de modewereld. Bovendien bestaan er, zonder dat we het onmiddellijk zelf beseffen, een aantal vaste - veelal ongeschreven - wetten betreffende het dragen van kledij. De invloed van de textielindustrie op ons doen en laten is dus zeker niet gering te noemen. De film De Jurk neemt zijn aanloop in één van de vele confectiebedrijven in Nederland.

Op een drukke vergadering van het bedrijf kiest de ontwerpdirecteur Lookman (Frans Vorstman) een nieuw motief voor de komende zomercollectie van de firma. Door de weinig vernieuwende keuze komt de creatieve ontwerper Tilt (Henri Garcin) in een lastig parket. Zijn eigen creatie, een jurk met rebelse kleuren en gedurfde tekeningen maakt geen enkele kans bij de ouderwetse bedrijfsleiders. Zijn artistieke inbreng wordt absoluut niet op prijs gesteld en hij verliest zijn baan. Het door hem ontworpen kledingsstuk, dat de aanleiding vormde voor zijn ontslag, begint dan aan een bizarre tocht. De jurk komt telkens in handen van andere mensen. Veel plezier hebben de bezitters niet aan het kleedje. Zo overlijdt een wat oudere vrouw na het dragen van dit geheimzinnige stukje textiel. Iedereen die in aanraking komt met de exotische stof ziet haar of zijn leven op een negatieve manier veranderen. Bij sommige personages, zoals bij een treinconducteur, roept het zien van de bewuste jurk enorme sexuele driften op met alle gevolgen van dien. Wat is er aan de hand met deze jurk? Rust er misschien een vloek op?

Het eerste halfuurtje geniet men wel van al het onheil dat de figuren uit de film overkomt. De kijker weet meer dan de nietsvermoedende personages in De Jurk. Elke keer dat het desbetreffende produkt in handen komt van iemand anders, weten we automatisch dat er iets vreselijk gaat gebeuren. We kunnen niet onkennen dat deze verhaalstructuur een eigenaardige spanning zal creëren naar het publiek toe.

Deze Nederlandse film schept dus zeker in het begin hoge verwachtingen, maar kan die niet inlossen naar het einde toe. In de tweede helft van de prent wordt er weinig nieuws toegevoegd aan het ongelukmakende karakter van de jurk. Eén idee is jammer genoeg nog altijd niet voldoende om een volledige film te maken. Als kortfilm was De Jurk ideaal geweest, maar als langspeelfilm...