ONE NIGHT STAND

Elk leven kent zijn breekpunt. Het is het moment dat de sluier van de onschuld als een te grote mantel van je lichaam glijdt, het moment van het heldere inzicht dat je vroeger niet had, het moment dat alles anders wordt dan voorheen. One Night Stand gaat over het breekpunt van Max Carlyle, een man die alles lijkt te hebben om gelukkig te zijn: hij staat aan het hoofd van een succesvol reclamebureau, heeft een fenomenaal huis, een mooie vrouw en twee schattige kinderen. Tijdens een zakenreis bezoekt hij zijn oude vriend Charlie, een homofiel die besmet is geraakt met het hiv-virus. Later, in het hotel, maakt Max kennis met de enigmatische Karen. Hun blikken kruisen elkaar als bij toeval. Elektriciteit giert door de lucht. Een one night stand is in de maak.

Die ontmoeting tussen Max en Karen behoort tot de mooiste passages uit de film. Je zou verwachten dat ze om ter snelst naar hun hotelkamer rennen, elkaar de kleren van het lijf rukken en op een Hollywoodiaanse manier in bed duiken. Niets is minder waar. De erotische spanning wordt eerst bijna tergend langzaam gerekt tijdens een Beethovenconcert en vervolgens bruusk onderbroken door een vulgaire aanranding op straat. Pas na die twee ervaringen groeien Max en Karen echt naar elkaar toe en geven ze zich in een sensueel en zinneprikkelend spel van licht en schaduw over aan liefdes kronkelwegen. Wat een chemie, wat een gevoel. Na het noodzakelijke afscheid leren we in schril contrast Mimi kennen, Max' door seks geobeseerde vrouw.

Parallel met deze liefdestriangel loopt het verhaal van Max' homofiele vriend Charlie, die een jaar later aan zijn bed gekluisterd ligt, leeggevreten door het aids-virus. Max komt zijn stervende vriend opnieuw bezoeken en tussen alle ellende door gebeurt het onmogelijke. Door een onwaarschijnlijke kromming van het noodlot staat Karen daar weer.

One Night Stand is een film die uiteenvalt in twee niveaus. Aan de bovenkant dobbert het haast banale verhaal van een man die overspel pleegt en zijn leven een totaal andere wending geeft. Deze verhaallijn is overigens een overblijfsel van het originele scenario van Joe Eszterhas, de koning van de pulp. Hij schreef One Night Stand al in 1994, verkocht het voor vier miljoen dollar aan New Line, dat aan Adrian Lynes mouw trok om het te verfilmen. Lyne was echter druk in de weer zijn Lolita te verfilmen en dus werd Mike Figgis als regisseur aangetrokken. Die begon te spitten in het verhaal en legde erin wat het tot dan toe miste: een hart.

Wie One Night Stand immers goed tot zich laat doordringen, bemerkt dat de film zoveel dieper gaat dan op het eerste gezicht lijkt. Alles draait om liefde. In Leaving Las Vegas was er de onbaatzuchtige opoffering van die arme nymf Sera voor drinkebroer Sanderson. In One Night Stand is het de liefde van de onmogelijkheid. De onmogelijkheid van Charlie, die op sterven ligt. En de onmogelijkheid van Max en Karen, beiden verstrikt in het web van hun huwelijk. En voor wie dat beseft, krijgt deze film plots de allures van een klassiek treurspel, waarin noodlot, passie en innerlijke conflicten de gemoederen manipuleren. De katharsis komt op het laatst, in een ironische coup de theatre. De finale plotwending doet verrassend, maar goedkoop aan. Voor wie er echter dieper over nadenkt, gaan de kaarten weer helemaal anders liggen.

Dat is dan ook de grote verdienste van One Night Stand: het is een film die je raakt en waar je blijft over nadenken. Naast het liefdesthema, zitten er nog zoveel andere motieven in de film verweven. Let op Max' homofobe baas, op de manier waarop Mimi Max van het roken af wil houden, op de manier waarop Charlie sterft, op de gedragingen van diens broer Vernon. Ze hebben een unheimlich, vervreemdend effect, waar de schitterende acteerprestaties toe bijdragen. Wesley Snipes (die voor deze prestatie een gouden leeuw won in Venetië) gaat dieper en verder dan ooit als Max, Robert Downey Jr. is subliem als Charlie, Kyle Maclachlan uniek in zijn soort. Maar alle aandacht gaat uit naar die ene serafijn: Nastassja Kinski. Ze is schuchter en ingetogen; bloedmooi en verleidelijk.

Mike Figgis hult de hele film in zijn heel eigen wikkel van onbestemdheid en vervreemding. In contrast gezet met een gepolijste en sfeervolle regie, sleuren zijn beelden ons mee. En laten ons met verstomming achter.