THE LOST WORLD

Of misschien ook niet. Spielberg draait een film à la The Lost World natuurlijk niet zomaar. Als regisseur verdient hij naar verluidt 17,5 procent van de inkomsten van de Universalstudio's en als producent rijft hij nog eens vijftig procent van de globale winst binnen. Denk nu niet dat Spielberg met zijn gage Universal op de knieën zal brengen. The Lost World kostte 2,5 miljard frank (genoeg om een middelgroot Afrikaans land een jaar lang te voeden, lazen we ergens verbaasd), maar bracht tot nu toe in Noord-Amerika alleen al 7,9 miljard frank op. Van alle Spielbergkaskrakers deden alleen Jurassic Park (12,6) en E.T (13,6) beter.

Geld als drijfveer voor het maken van een sequel, het zou kunnen. Volgens anderen greep Spielberg de teugels van The Lost World zelf in handen om erger te voorkomen. Of misschien wil het kind in de bijna vijftigjarige Spielberg maar niet sterven. Niet voor niets worden de plannen om een vierde Indiana Jones in te blikken (met spitsbroeder George Lucas) steeds concreter. En in 2002 is er een speciale jubileumrelease voorzien van Spielbergs mooiste sprookje allertijden: E.T.

The Lost World pikt de draad weer op waar hij vier jaar geleden werd achtergelaten. InGen, de firma van John Hammond (Richard Attenborough) wil een dinosauruspark opstarten in San Diego. Daarom stuurt Hammonds op geld beluste neef een groep onderzoekers, onder leiding van Roland Tembo (Pete Postlethwaite) en Dieter Stark (Peter Stormare), naar Isla Sorna (ook wel bekend als site B), het oorspronkelijke testeiland van het geheime experiment waar de dino's uit Jurassic Park uit voortkwamen. Zij moeten er een koppel T-Rexen oppikken als hoofdattractie voor het pretpark.

Dit gebeurt zonder de toestemming van Hammond zelf, die zich na het debacle van zijn Jurassic Park bekeerd heeft en de préhistorische beesten nu in hun natuurlijk biotoop wil laten leven. Hij stuurt een groep documentairefilmers naar het eiland om de dino's in hun gedragingen te onderzoeken en te filmen. Dat team bestaat uit paleontologe Dr. Sarah Harding (Julianne Moore), fotograaf Nick Van Owen (Vince Vaughn) en Eddie Carr (Richard Schiff), een manusje van alles. Ook Dr. Ian Malcolm (Jeff Goldblum) vergezelt de ploeg, nadat hij vernomen heeft dat zijn liefje Sarah naar het eiland gegaan is.

In het begin is er alleen bewondering, als de makers van de documentaire met opengevallen mond een groep brachiosauriërs bewonderen. Maar Jeff Goldblums personage Ian Malcolm weet wel beter. 'Yeah, oooh, aaah. That's how it begins, and then there's the running and the sceaming.' En gelijk krijgt hij: niet veel later vallen zowel de op een T-Rex beluste jagers als de onderzoekers ten prooi aan moordlustige dinosauriërs...

De kracht van de eerste Jurassic Park lag verscholen in het onbekende, in dat ene magische moment dat we voor het eerst die schitterende brachiosauriërs over het scherm zagen wandelen. The Lost World mist die magie, hoewel techneuten ons erop wijzen dat de dinosauriërs nog indrukwekkender zijn, dat er meer van hun soort zijn (dertien in plaats van zeven), en dat ze nog perfecter zijn. Maar het probleem is dat ze niet effectiever gebruikt worden. Het verhaal rammelt en schokt langs alle kanten. Er zit weinig rode draad in verweven, vele scènes staan los op zichzelf en dienen tot niets. Een goed voorbeeld daarvan is een sequentie waar Malcolm, Sarah en hun dochter met een bus aan een klif bungelen, terwijl ze door een T-Rex bedreigd worden. Vol vakmanschap in beeld gebracht, die scène, maar wat levert het eigenlijk op?

De personages zijn domme dienaren van het lot die net datgene doen wat hen in de problemen brengt. Tijd voor karakterontwikkeling is er niet. Na een vrij lange en langzame proloog waarin Ian Malcolm en John Hammond in gesprek met elkaar zijn, schakelt Spielberg in overdrive en laat hij de teugels vieren. De film is gewelddadiger en explicieter dan zijn voorganger, donkerder en bedreigender ook. Maar zoveel méér als in het origineel krijgen we nu ook weer niet te zien, en daar wringt het schoentje. Het gevoel van déjà vu is te groot en de verrassingen zijn te klein.

Tegen alle filmconventies in neemt de prent na bijna twee uur een rare structurele wending. De overlevenden verlaten het eiland met een helicopter, de camera zoomt uit en je denkt dat de eindtitels wel meteen over het scherm zullen rollen. Maar de volgende scène speelt zich af in San Diego, waar een overlevende T-Rex in een onbeschaamde Godzilla-pastische door de straten dendert. Amusant en lachwekkend, maar wel een complete stijlbreuk. Als ze dan toch met dit idee speelden, hadden ze het beter over een gehele Jurassic Park 3 kunnen uitsmeren. Want dat die er binnen afzienbare tijd tóch zal komen, staat als een paal boven water.

Waarom meesterfilmer Steven Spielberg per se zelf deze sequel wilde inblikken, is één van die geheimen die Hollywood wellicht nooit prijs zal geven. Spielberg filmt duidelijk op automatische piloot en kan in feite weinig aanvangen met het rommelige en ongeïspireerde scenario van David Koepp (die zich baseerde op de roman van Michael Crichton). Af en toe zie je die typische Spielbergiaanse touch en je kunt maar hopen dat de grootmeester zich met zijn volgende prent Amistad (een gevechtsdrama dat het waargebeurde verhaal van een slavenopstand aan boord van een Spaans schip vertelt) danig herpakt. Na Jurassic Park volgende immers ook Schindler's List. Eén op twee is geen slecht gemiddelde, als je het ons vraagt.