SEVEN YEARS IN TIBET

Venster op een gesloten wereld

Vijf jaar na L'Amant dompelt regisseur Jean-Jacques Annaud ons opnieuw onder in de mysteries van Azië. Ditmaal brengt zijn prent ons naar het nog steeds door China onderdrukte Tibet, het hoogst gelegen en meest gesloten land op onze globe.

Het verhaal brengt het biografische relaas van Heinrich Harrer (Brad Pitt), een Oostenrijks bergbeklimmer die in 1939 plots wordt opgeroepen deel uit te maken van een Duitse expeditie in de Himalaya. Maar de top van de Nanga Parbat, waarop de klimmers als eersten de Duitse vlag moesten neerplanten, bereikt ze nooit. Het uitbreken van WOII maakt van hen Britse krijgsgevangenen in het noorden van India. Bij een vijfde en geslaagde ontsnappingspoging uit het kamp vlucht Harrer richting Tibet, dat hij na heel wat omzwervingen bereikt. Daar zal hij kennis maken met de jonge dertiende dalai lama - de wereldlijke manifestatie van de Boeddha der Barmhartigheid. Meer nog: hij zal de vertrouweling bij uitstek worden van deze geïncarneerde godheid.

Zoals Harrer voor de Dalai Lama zijn contact was met de westerse beschaving, zo moet voor ons de film als een venster worden beschouwd op de toestand in Tibet. En precies daar knelt het schoentje. De film geeft ons geen echt beeld op de situatie. Men heeft precies getracht de politieke dimensie van de film te minimaliseren en dit ten voordele van seks-symbool Pitt. Jammer want doordat zijn acteerwerk op sommige momenten meer dan ongeloofwaardig overkomt, geraak je geïrriteerd en vergeet je Annauds visuele capaciteiten naar waarde te schatten (denken we maar aan L'Ours).

Ondanks zijn verbod door de Chinese autoriteiten om op locatie te filmen, heeft Annaud getracht in Ladakh te draaien, het noorden van India. Maar ook daar stuitte hij op verzet want de Chinezen heb net zo lang gelobbyt tot ook de Indische regering meneer Annaud weigerde. Uiteindelijk heeft men geopteerd voor het Argentijnse Andesgebied. Dit vergde natuurlijk heel wat meer decorwerk maar ook een ware volksverhuizing uit Tibet van een tweehondertal Tibetanen waarvan een honderdtal monikken, sommigen uit de directe omgeving van de dalai lama (zijn zus, neef en de voormalige eerste minister).

Het zijn ook deze mensen die Annaud bijstonden om Tibet (het land en zijn cultuur maar ook de lamaïstische kloosters en hun architecturale entourage) zo getrouw mogelijk in beeld te brengen. Daarin ligt ook de de waarde van de prent. Het beste acteerwerk komt van de jonge dalai lama zelf. Deze dertienjarige acteur komt zelfzeker en levensecht over. Zijn tekstpassages zijn ook de krachtigste van de film maar dat ligt ongetwijfeld ook aan het gedachtengoed dat hij is .

Wat één van de superproducties had moeten worden van dit jaareinde heeft nu meer weg van een mislukt politiek pamflet waarin een ode aan 'godheid' Pitt wordt gebracht. Nu maar uitkijken naar Kundun van Martin Scorsese. Hopelijk heeft die prent meer in zijn mars of president Clinton mag andere pressiemiddelen gaan aanboren teneinde China onder druk te zetten de mensenrechten in Tibet te respecteren en de wereldburger te sensibiliseren voor het lot der laatste Tibetanen.

Titel: Seven Years in Tibet
Genre: Biografisch drama
Speelduur: 2u19
Regisseur: Jean-Jacques Annaud
Acteurs: Brad Pitt, David Thewlis, B.D. Wong, Jamyang Wang Chuck