Maar na zes lange jaren van moeilijkheden om in de filmindustrie terug aan de slag te geraken, staat Mark Herman er terug met dé film van het najaar, namelijk Brassed Off. Zonder een grote marketingcampagne veroverde dit muzikale drama zonder enig probleem het publiek op het voorbije Internationale filmfestival van Vlaanderen-Gent (de film kreeg de Fnac-publieksprijs en de prijs van de studentenjury voor de beste film).
Mark Herman leverde een ingetogen, persoonlijke film (hij is zelf de zoon van een mijnwerker) af over de overlevingsstrijd van een klein denkbeeldig stadje ergens in Engeland dat te kampen heeft met een nakende mijnsluiting. Maar met de eventuele sluiting van de mijn verdwijnt ook de fanfare die gedurende vele jaren een cruciale rol speelde in het leven van de bewoners van het mijnstadje.
Bij onze ontmoeting met regisseur Mark Herman blijkt de man duidelijk in zijn nopjes te zijn met het onverwachte succes van de film Brassed Off in zijn thuisland Engeland en praat hij over politiek, muziek en economie. Gezien de grote aanwezigheid van de factor muziek in de film Brassed Off starten wij ons interview met te informeren naar de belangrijkheid van muziek in zijn eigen leven.
MARK HERMAN: Ik gebruik altijd muziek als achtergrond wanneer ik aan het schrijven ben, zolang er natuurlijk niet teveel woorden voorkomen in het stuk want anders word ik te snel afgeleid. Het klinkt misschien eigenaardig, maar voor ik aan de film begon, hield ik niet echt van fanfaremuziek. Sterker nog, ik haatte het. Net zoals zoveel mensen in Engeland kon ik mezelf niet onmiddellijk terugvinden in dit genre van muziek. We zitten vol met vooroordelen ten overstaan van deze muziekvorm. Het is dan ook een grote verdienste van Brassed Off dat al die negatieve meningen over fanfares en de bijhorende muziek verdwenen bij het uitkomen van de film. Mensen beseften plots dat deze muziekorganisaties ook klassieke stukken spelen. Het succes van de film betekende dat de uitvoerders van dit genre van muziek er plotseling een volledig nieuw publiek bijkregen.
MOVIE: U gebruikt muziek als een antwoord op een economische crisis (de sluiting van een mijn in een stad). Waar haalde u de inspiratie om op deze manier een film te maken?
MARK HERMAN: Bijna alles wat aan bod komt in de film Brassed Off is gebaseerd op waargebeurde feiten. Bijna elk mijnstadje in Noord-Engeland had een eigen muziekcorps. Het is een traditie die nu stilaan aan het verdwijnen is omdat de mijnbouw als industriële activiteit aan belang inboet in ons huidig economisch stelsel.
MOVIE: Moet de film dan begrepen worden als één lange aanklacht tegen het regime van de vorige Britse premier, Thatcher? Het was toch zij die aanstuurde op een snelle sluiting van de mijnen, ten koste van alles en zonder al teveel sociale begeleiding.
MARK HERMAN: Het is inderdaad triestig maar het berust op situaties die echt bestaan hebben. Veel mensen in Engeland beschouwen Thatcher nog altijd als persoonlijk verantwoordelijk voor het sluiten van de mijnen. In vele van die kleine voormalige mijnstadjes leeft er nog altijd een immense haat tegen haar persoon.
MOVIE: Zou de mijnindustrie zonder het beleid van Thatcher nog bestaan hebben?
MARK HERMAN: Dit economische drama is een gevolg van een persoonlijke oorlog van Thatcher met vakbondsleider Arthur Scargill. Het werd een oorlog tussen twee machtsblokken met rampzalige gevolgen. We zagen ook het ontwikkelen van het ik-gevoel gedurende het Thatcher-regime waardoor de solidariteit tussen mensen volledig verdween.
MOVIE: Bij de triestige momenten in de film gebruikte u opgewekte fanfaremuziek. In vele Hollywoodfilms daarentegen gebruikt men bij dergelijke scènes slepende vioolmuziek. Waarom koos u voor een andere muzikale invulling?
MARK HERMAN: Reeds bij het schrijven van het scenario wilde ik op een andere en bewustere wijze muziek gebruiken in de film. De muziek is ook bijzonder gekozen om een speciaal soort emotie te creëren bij de toeschouwer. Wanneer je de cd beluistert van Brassed Off merk je dat er een evolutie zit in de keuze van de stukken. Het is het weergeven van een veelvoud van gevoelens dat aanwezig was bij de vroegere mijnwerkers wiens leefgemeenschap van de kaart werd geveegd.
MOVIE: Was u betrokken bij de keuze van de muziek voor de film?
MARK HERMAN: Ik luisterde uren en uren naar fanfaremuziek, ging naar platenwinkels op zoek naar nog meer muziek. In het begin van de prent geven we het publiek het soort muziek dat ze verwachten van fanfares. Wie denkt aan een fanfare, denkt direct aan een uitvoering op een lokale kermis zonder enig niveau. Wat verder in de film laten we de kijker kennismaken met het tweede deel van het Concierto De Aranjuez van Joaquin Rodrigo om aan te duiden dat er iets anders bestaat dan de typische fanfare-muziek.
MOVIE: Hoe kreeg u de medewerking van Pete Postlethwaite?
MARK HERMAN: Samen met Pete Postlethwaite steunde ik de acties van de mijnwerkers in 1984 tegen de toenmalige massale sluitingen van mijnen in Noord-Engeland, Zuid-Wales en Schotland. Het was gezien onze zelfde politieke opinie betreffende deze problematiek niet echt moeilijk om Postlethwaite te motiveren voor dit project. Ik had hem trouwens in gedachte toen ik de rol van Danny schreef.
MOVIE: Hoe was de reactie van de mijnwerkers op uw film?
MARK HERMAN: Toen we begonnen met de draaiperiode in een klein mijnstadje waren de inwoners niet echt enthousiast over het project. Toen ze echter merkten welke richting de prent uitging, kregen we elke medewerking die we maar wensten. De film Brassed Off kreeg trouwens een apare visie voor ex-mijnwerkers. Het was een emotionele gebeurtenis. Ze zijn trouwens erg tros op deze film.
Momenteel werkt Mark Herman aan de bewerking van het theaterstuk The Rise and Fall of Little Voice met opnieuw Ewan McGregor in één van de hoofdrollen.
Brassed Off loopt vanaf 22 oktober in de betere bioscopen.