OVERZICHT 1997: SCI-FI & ANIMATIE

Met Franse Slag

In ons sciencefiction- en animatie-overzicht van 1996 hadden we precies achttien films te vermelden. Dit jaar zijn het er vreemd genoeg eveneens precies achttien. Het fantastische genre blijft met andere woorden populair, en dat zien we graag.

Het thema dat als een rode draad doorheen de genrefilms van het jaar loopt, is ongetwijfeld dat van het contact met buitenaardse wezens. We kregen ze dit jaar in alle vormen en maten (we gaan er van uit dat dit een gevolg is van het fin-de-siècle gevoel), een trend die overigens ook volgend jaar wordt vervolgd.

Het eerste contact was het thema van enkele totaal verschillende films. We beginnen bij misschien wel de grootste teleurstelling van het jaar, Mars Attacks! Tim Burton baseerde zich voor deze film op een reeks trading cards, en verzamelde een gigantische cast met onder andere Jack Nicholson, Danny De Vito, Michael J. Fox, Pierce Brosnan en Tom Jones voor de camera. Hij besteedde de effecten uit aan Industrial Light & Magic en haalde huiscomponist Danny Elfman erbij voor de muziek. Het mocht allemaal niet baten: als de grappen flauw zijn, is een komedie een mislukking, en dat is dan ook het minste wat je kunt zeggen van Mars Attacks! Een zeer dure, zeer genante flop aan het adres van Tim Burton.

Ernstiger ging het er aan toe in Contact. Robert Zemeckis' dure verfilming van Carl Sagans klassieker in het genre is misschien wel de meest intelligente sciencefictionfilm sinds 2001: A Space Odyssey. Jammer dan, dat Contacts finale zo'n ongeïnspireerde carboncopie is van de ruimtereis uit precies die film. Uiteindelijk was Contact echter meer dan geslaagd en toverde een wonderlijke mix bij elkaar van special effects, verhaal en acteerprestaties.

Met First Contact kregen we de nieuwste aflevering in de Star Trek-reeks. En zoals de titel al verraadt, stond ook hier het thema van het eerste contact voorop. Picard en co. reizen de Borg achterna naar de aarde in het verleden, wanneer het eerste contact met het Vulcan-ras zal worden gemaakt. Star Trek: First Contact was misschien wel een grote stap vooruit vergeleken met Generations, maar toch blijven we Kirk, Spock en McCoy missen als de enige echte pioniers van de Federation.

Buitenaards leven stond ten slotte ook centraal in Men In Black, meteen de grootste hit van het jaar, en in Alien: Resurrection. De eerste was gebaseerd op een obscuur stripverhaal, en maakte van Will Smith en Tommy Lee Jones een grappenverkopend duo dat illegale buitenaardse migranten op de aarde opspoort. Grappig, maar niet onvergetelijk. Alien: Resurrection was dan weer het langverwachte vierde deel in wat soms de beste genrereeks ooit wordt genoemd. Ripley werd weer tot leven gewekt en moest eens te meer de strijd aan binden met Gigers unieke creaturen. Het einde was misschien wat over the top, maar uiteindelijk was dit weer een zeer sterke aflevering in de franchise, met dank aan de Fransman Jean-Pierre Jeunet. Waarom het succes uitbleef, is ons dan ook een mysterie.

Voor velen was het hoogtepunt van het jaar ongetwijfeld de rerelease van de drie Star Wars-films, met nieuwe special effects en een aantal nooit eerder geziene scènes. De trilogie bleek de tand des tijds maar half te hebben doorstaan, maar bleek nog steeds in staat om de miljoenen binnen te rijven. Concurrentie voor Star Wars kwam er uit Europa, met wat misschien wel de meest ambitieuze SF-film sedert Star Wars is: The Fifth Element. Luc Besson (alweer een Fransman) toverde een fantastisch spektakel van special effects en naieve romantiek uit zijn hoge hoed en leverde wat ons betreft meteen het absolute hoogtepunt van het jaar in. Alleen dachten de Amerikanen er weer eens anders over.

Twee grote zomerfilms vochten het tegen elkaar uit, en stelden allebei teleur. The Lost World, hoewel van Steven Spielberg, was op zijn best middelmatig, met als oorzaak een totaal gebrek aan verhaal. Batman & Robin daarentegen werd een chaotische orgie van kitscherige special effects, flauwe one-liners en waardeloze acteerprestaties. De grote schuldige: regisseur Joel Schumacher, die een succesvolle franchise met schwung ten gronde richt. Er kwamen ten slotte nog enkele minder ambitieuze sciencefictionfilms in de loop van het jaar uit. Space Truckers was een geestige variant op Alien met Dennis Hopper en Stephen Dorff. Unforgettable daarentegen deed zijn titel weinig eer aan. Zelfs Linda Fiorentino kon het tij niet keren.

Op het animatiefront liet Disney enkele keren van zich horen. Lady And The Tramp werd heruitgebracht, maar vooral Hercules was de grote release van de studio van 1997. Hercules stelde financieel teleur, en had concurrentie te verduren van zowel Space Jam als Beavis And Butt-Head Do America, beide op hun eigen manier best genietbaar. De dagen dat de animatiestudio van Disney alleen heerste, lijken voorgoed voorbij. Pinocchio ten slotte, was een minder geslaagde verfilming van de Disney-tekenfilm.