De weinig benijdenswaardige prijs van de meest onvergetelijke Belgische film van het afgelopen jaar gaat zonder de minste discussie naar Oesje! van Chris Van den Durpel. De populaire kameleon bereidde zijn eerste filmrelease voor met een gewaagde overstap van BRTN naar VT4, geraakte vervolgens verstrikt in een onontwarbaar juridisch kluwen, en leverde uiteindelijk een volslagen idiote film af. En dat terwijl zowel Spiessens als Van den Durpel de hele tijd op onze welgemeende sympathie hadden kunnen rekenen. Spiessens was echter zichzelve niet in Oesje!, het scenario flinterdun en ongeïnspireerd en het eindresultaat beschamend, zelfs in een land dat om de haverklap met één of andere She Good Fighter bestookt wordt. Maar Oesje! deed en doet het goed aan de kassa's (nu al meer dan 600.000 verkochte tickets) en het publiek heeft Spiessens vol liefde in de armen gesloten. Kom dus maar op, met die sequels.
Aan het andere uiteinde van de waardeschaal stond Ma Vie En Rose, het intimistische verhaal van Ludovic, een kleine jongen (gespeeld door George du Fresne) die zich graag verkleedt als meisje. De film van regisseur Alain Berliner werd bedolven onder de internationale prijzen en werd onlangs genomineerd voor de Golden Globes, de jaarlijkse prijzen die in Hollywood worden uitgereikt door de buitenlandse pers. In de categorie Beste Buitenlandse Film zal Ma Vie En Rose het op 18 januari moeten opnemen tegen Artemisia (Frankrijk), Il Testimone Dello Sposo (Italië), Lea (Duitsland) en Vor (Rusland). Wint de film, dan behoort een oscarnominatie zonder twijfel tot de mogelijkheden.
Nog twee andere films staken boven de middelmaat uit. La Sicilia van Luc Pien was een zeer degelijke en onderhoudende Vlaamse roadmovie, die het verhaal vertelde van de uit Italië afkomstige gepensioneerde mijnwerker Luigi Bertone en de liftster Anita. En dan had je die ruwe, koppige diamant Hombres Complicados, een schitterend tussendoortje van Dominique Deruddere, die bewees dat klein en goedkoop soms zoveel mooier kan zijn dan groot en duur. Hombres Complicados ontrafelde op een bijzonder grappige en wrange manier de verhouding tussen de broers Roger en Bruno Declerq, schitterend gespeeld door Dirk Roofthooft en Josse De Pauw.
Het enfant terrible van de Belgische bioscoop bracht dit jaar ook weer eens een film in omloop: Gaston's War, de verfilming van een deel van het leven van de belangrijkste Vlaamse verzetsheld uit Wereldoorloog II, Gaston Vandermeerssche. Het resultaat was een slag in het water en De Hert leverde, ondanks de aanwezigheid van Sylvia Kristel, Clive Swift en Werner de Smedt, een slaapverwekkende film af die niet kon tippen aan bijvoorbeeld De Aanslag van Fons Redemaekers. Het grootste succes van een Belg kwam dit jaar uit onverwachte hoek: Lieven Debrauwer won met zijn schitterende korte film Leonie (met Dora Van Der Groen in de hoofdrol) een Gouden Palm in Cannes.
Van de Nederlandse inbreng zullen we vooral het oerdegelijke Karakter van Mike Van Diem (naar Ferdinand Bordewijk) onthouden, waarin prijsbeest Jan Decleir (Plateauprijs in Gent) deurwaarder Dreverhaven speelt, een machtig man zonder geweten die op alle mogelijke manieren het leven van zijn zoon probeert te dwarsbomen. De Nederlandse film Zusje van Robert-Jan Westdijk (en met Kim Van Kooten) was de revelatie op het 15e Nederlandse filmfestival te Utrecht. De regisseur kreeg het Gouden Kalf voor de beste speelfilm van het festival, zowaar een prestatie van formaat als je weet dat de film het haalde van onder meer Antonia.
Minstens evenveel opzien als deze twee Nederlandse films samen, baarde Naar De Klote!, het hallucinerende jongerenportret dat Ian Kerkhoff van het house-milileu filmde. Volgens de één het startschot van een vernieuwde, jonge en energieke Nederlandse cinema; volgens de ander verspilling van kostbare peliculle. Zoveel ophef maakte de voetbalfilm All Stars van Jean van de Velde alleszins niet, hoewel de prent met een sterrencast wist uit te pakken: Danny de Munk, Antonie Kamerling, Kasper van Kooten en Daphne Deckers (die later op het jaar even aan de zijde van James Bond mocht paraderen in Tomorrow Never Dies).
Al bij al een matig jaar voor de Nederlandstalige cinema. Hopen maar dat Licht van Stijn Coninckx medio januari en Dief van Marc Punt medio februari opnieuw een stap in de goede richting zijn. We hebben er wel vertrouwen in.