DIEF

Marc Punt is vooral bekend als de tweede helft van de Independent-tweeling Verheyen/Punt. Sinds Jan Verheyen naar Engeland trok voor een leuke functie binnen Polygram UK, mag de tandem dan wel niet meer zo gesmeerd lopen, met Polygram en Independent gaat alles goed. Verheyen maakte onder het label zijn meer dan interessante Tom Lanoye-verfilming Alles Moet Weg, terwijl Marc Punt eerst Erik Van Looy's Ad Fundum schreef en produceerde en daarna zelf niet onopvallend debuteerde met zijn eigen regie-film She Good Fighter. Independent verschoof zijn focus ondertussen ook naar televisie, waar het voor onze trotse Vlaamse Televisie Maatschappij de prestigieuze en veelbekeken Jef Geeraerts-reeks Diamant maakte.

Net als voor de sterke vrouwenfilm She Good Fighter (dat handelde over een meisje dat beschuldigd werd van winkeldiefstal, maar kort daarna weer werd vrijgelaten) is ook Dief (min of meer) gebaseerd op ware feiten. Marc Punt schreef het scenario naar de autobiografie De Helft Van De Tijd, die Frans Van Reeth (alias Frans De Kleerkast) in de jaren zeventig in de gevangenis schreef. Frans Van Reeth was de beroemdste Belgische gentleman thief van de jaren zeventig en tachtig en stierf in 1987 in de gevangenis van Sint-Gillis, nadat hij meer dan de helft van zijn leven achter de tralies had verlummeld.

De film begint in medias res, met een hallucinant X-Files-achtige shot van een politiecombi, die Frans Van Reeth naar de psychiatrische inrichting van Doornik brengt. De Kleerkast is zelf aan het woord in een voice-over. De gerechtspsychiater vindt hem een gevaar voor de samenleving en daarom mag hij (na vijf ontsnappingen) niet langer in de gevangenis blijven. Nochtans noemt De Kleerkast zichzelf een moderne Robin Hood: hij neemt van de rijken wat ze teveel hebben en geeft de armen (zoals hij) wat ze tekort komen. Steeds zonder wapens en zonder geweld. In zijn kringen (maar ook onder de bredere bevolking) kan De Kleerkast dan ook op de nodige sympathie rekenen.

In één lange flashback krijgen we dan het levensverhaal van Frans Van Reeth (een stevige Axel Daeseleire) te zien. Hij ging tot zijn veertiende naar school, en heeft in het leven maar één betrachting: hij wil zo snel mogelijk rijk worden. In geen geval wil hij eindigen zoals zijn vader, die tot zijn 55e klinkers moest leggen en tenslotte op pensioen moest gaan met een afgematte rug. Samen met zijn vrienden Ronny en Sander beraamt Frans zijn eerste overvallen en loopt hij tegen de lamp: vijf jaar Leuven centraal is zijn deel. Na twee jaar en acht maanden komt Van Reeth weer vrij. Dezelfde avond nog plant hij met zijn vrienden een nieuwe brandkastinbraak. De inbraak loopt weer verkeerd af, en Van Reeth moet opnieuw naar de gevangenis.

De scènes in de gevangenis behoren tot de beste en pakkendste uit de film. Hoewel Van Reeth zich heel de tijd schuldig maakt aan criminele feiten, heb je toch steeds de indruk dat hij daar niet thuishoort. Punt schildert zijn hoofdpersonage af als een aangenaam en weldadig figuur, vooral in de omgang met zijn familie. De ondraaglijke toestand in de gevangenis wordt vanuit Frans' persoonlijk standpunt in beeld gebracht en heeft iets intimistisch. Terwijl hij in de gevangenis een zo normaal mogelijk leven probeert te leiden (hij speelt schaak met een celmaat of kijkt naar de voetbalinterland België-Nederland), breekt er in de gevangenis telkens een opstand uit. De tijd die Frans niet achter de tralies doorbrengt, leren we hem kennen als de ideale zoon, die van zijn ziekelijke en bezorgde moeder houdt. Hij gaat ook een relatie aan met de mooie Michele (Familie-coryfee Tania Kloek, real life liefje van Axel).

Jammergenoeg mist de film de nodige dramatische spanning. Het geheel oogt leeg, futloos en een beetje druilerig: een theelepeltje meer conflict en catharsis had de film ongetwijfeld goed gedaan. Omdat het om een autobiografisch verhaal gaat en Marc Punt zijn film begint met een proloog die het einde afspiegelt, heb je bovendien de indruk dat je de hele tijd zit te kijken naar een film waarvan je al weet hoe hij in elkaar steekt. Mede door het mooie camerawerk, de opzwepende muziek en de relativerende humor, verveelt de film nooit echt. En ja, ook Marc Punts niet aflatende obsessie voor vrouwelijk schoon zit daar voor iets tussen.