Onlangs nog liep Barry boos weg van de set van The Horse Whisperer nadat regisseur Robert Redford zijn muziek niet goed vond (de score die hij voor die film heeft geschreven is onlangs uitgebracht onder de titel The Beyondness of Things) en ook Roland Joffé, waarmee hij eerder al samenwerkte voor The Scarlet Letter, wees Barry's score voor zijn nieuwste film Goodbye Lover af. Barry is op zijn minst een heel eigenzinnig componist, met een heel eigen stijl en een heel eigen toon. Wie Barry huurt voor de score van zijn film, weet vooraf al wat hij te horen zal krijgen: lange, rustige strijkerspassages, epische melodieën en zachte ritmes. Is het daarom dat voor de actiemomenten van Mercury Rising, Barry's meest recente film, de regisseur een beroep heeft gedaan op Carter Burwell?
John Barry werd geboren met film in zijn hart. Zijn vader was de eigenaar van een lokaal cinemacomplex in het Britse York en als tiener hielp hij zijn vader met de projecties. Nog voor ie naar school moest, had hij al besloten om filmmuziekcomponist te worden. Na enkele lessen muziek, begon hij te spelen in big bands en in 1957 richtte hij samen met enkele vrienden een jazzgroepje op, The John Barry Seven. Samen met Adam Faith scoorde hij zijn eerste hit, What Do You Want?, en toen even later Faith de hoofdrol in de film Beat Girl (1959) werd aangeboden, kreeg Barry voor het eerst de kans om de score te schrijven voor een film.
De grote doorbraak van John Barry kwam in 1962, toen hij werd benaderd door de producenten van de eerste film in wat later de beroemde James Bond-franchise zou worden: Dr. No. De producenten hadden de componist Monty Norman ingehuurd voor de score, maar ze hadden twijfels over het thema. Vanaf hier lopen de verhalen uiteen: Monty Norman beweert dat de producenten zo hielden van de sound van The John Barry Seven, dat ze aan Barry vroegen om het door Norman gecomponeerde thema te arrangeren in de stijl van zijn jazzgroep. Barry zelf beweert echter dat hem werd gevraagd om zelf met een eigen Bondthema op de proppen te komen en dat het huidige thema dus een compositie is van hem, en niet van Norman. Alhoewel de uiteindelijk credit voor de compositie op naam kwam van Norman, werd Norman niet ingehuurd voor de tweede Bondfilm, From Russia with Love, maar trokken de producenten meteen naar Barry.
Barry componeerde uiteindelijk tien Bondscores, met als grote uitschieters onder andere Goldfinger, Moonraker, You Only Live Twice en The Living Daylights. Zijn muziek definieerde wat we nu kennen als de Bondsound, een jazzy combinatie van jaren zestigritmes, strijkers, trombones en slagwerk. Voor de meest recente Bondfilm, Tomorrow Never Dies, werd opnieuw een beroep gedaan op Barry, maar Barry deed zijn reputatie alle eer aan door talrijke onmogelijke eisen te stellen, waardoor hij uiteindelijk aan de kant werd gezet en vervangen door David Arnold.
In de loop van de jaren tachtig en negentig profileerde Barry zich als de componist van epische scores. Hij ontving oscars voor zijn werk voor Out of Africa en zijn adembenemende score voor Dances with Wolves, en componeerde oerromantische scores voor films als The Scarlet Letter, Peggy Sue Got Married, Indecent Proposal, Somewhere in Time en My Life. Barry's muziek is in de allereerste plaats romantische muziek. Zijn melodieën zijn nooit ingewikkeld of zwaar georkestreerd, zijn ritmes nooit complex of gevarieerd. Die kinderlijke eenvoud in zijn muziek is ook vaak bedriegelijk: muzikanten vinden de traagheid van een Barryscore vaak moeilijk om te spelen en vooral zijn koperwerk blijkt niet bepaald kinderspel te zijn om uit te voeren.
De Britse cineaste Beeban Kidron heeft de afgelopen tien jaar een degelijke samenwerking met de eveneens Britse componiste Rachel Portman opgebouwd. Haar scores voor intieme films als To Wong Foo, Thanks for Everything, Julie Newmar, Used People en Antonia and Jane, onderstreepten de emoties die Kidron in haar films wilden leggen. Door haar onverwachte zwangerschap moest Portman echter een aantal projecten aan de kant schuiven (waaronder haar score voor de nieuwe Disneyanimatiefilm Mulan, die nu van muziek wordt voorzien door Jerry Goldsmith) en Kidrons nieuwste romantisch epos Swept from the Sea was daar één van.
Ondanks Barry's moeilijke reputatie was hij Kidrons eerste keuze. En het klikte meteen tussen Barry en Kidron: Barry was altijd een grote fan geweest van Joseph Conrad (op wiens korte verhaal Swept from the Sea de film is gebaseerd) en hij deelde met haar (en met de hoofdpersonages) ook de liefde voor het water. In een recent interview vertelt Barry hoezeer hij zijn hele leven lang geprobeerd heeft om steeds in de buurt van rivieren of de zee te wonen. Zijn grootvader was een zeekapitein en zijn overgrootvader verdronk in een storm.
Omdat de twee hoofdpersonages niet met elkaar op een talige manier kunnen communiceren, wilde Barry geen liefdesthema met een directe impact voor Yanko en Amy, zoals hij er één had geschreven voor Out of Africa. Het thema wordt, in een lange reeks cues, langzaam, aarzelend, tastend opgebouwd, tot het, halverwege de film, voor het eerst integraal kan worden gehoord. Omdat het een tijdje duurde vooraleer Barry het script van Kidron kreeg, las hij het korte verhaal voor zichzelf, en begon alvast enkele thema's te componeren die hij in George Martins Londense studio opnam met piano en synthesizers. Een tape van die opnames bezorgde hij aan Kidron, die de muziek gebruikte als achtergrondmuziek bij de verschillende opnames, om op die manier het ritme van de film te reflecteren aan het ritme van de muziek.
Yanko's thema heeft een duidelijk Russische achtergrond, omdat hij uiteindelijk uit het westen van Rusland afkomstig is. Yanko's Russische thema duikt voor het eerst op wanneer hij een kleine dans doet. De dansmuziek is een soort van Joodse variant van de Russische cha-cha. Ook deze muziek componeerde Barry zodat Kidron die kon gebruiken tijdens de opnames van de film. Het Russische dansthema is eigenlijk een versnelde, ingekorte versie van het grote Yankothema, dat langzaam uitgroeit tijdens de treinreis naar Hamburg.
Alhoewel de muziek op de soundtrack niet in de volgorde van de film wordt weergegeven, volgt de cd in grote lijnen de ontwikkeling van de liefde tussen Amy en Yanko, met als enige (en misschien wat teleurstellende) verandering dat de cd wordt geopend met het volledig uitgewerkte hoofdthema, zodat de eigenlijke evolutie van het thema, zoals die in de film kan worden gehoord, minder sterk overkomt. De cd eindigt met een vocale versie van het hoofdthema, met een nogal melige tekst van Andrew Lloyd Webberlyricist Tim Rice en gezongen door Corina Brouder.
De muziek van Swept from the Sea, hoort bij de meest romantische muziek die je de laatste paar jaar in de cinema hebt kunnen horen. Barry is misschien geen makkelijke persoon om mee te werken, als je hem zijn gang laat gaan, dan componeert hij nog steeds bijzonder indrukwekkende scores. Voor de romanticus die schuilt, diep of minder diep, in elk van ons, is deze cd niet meer of minder dan een must.