FINZAN

Volgens aloude Bambara-traditie is Nanyuma uitgehuwelijkt op 15-jarige leeftijd. Haar 30 jaar oudere man overlijdt na acht jaar huwelijk. Hiermee is ze wel weduwe maar niet vrij want de familie van de overledene heeft het recht haar opnieuw uit te huwelijken. Ze weigert echter de echtgenote te worden van Bala, de jongste broer van haar man. Ze veracht het blinde respect voor de traditie en vlucht naar haar geboortedorp.

Maar thuis is ze niet welkom. Haar vader laat haar zelfs eruit gooien. Dan raakt ze bevriend met Fily die haar vergezeld wanneer Nanyuma's vader de beslissing treft de vrouw gebonden terug te zenden naar het dorp. Daar hebben kinderen de gekke Bala intussen al wat tot inkeer gebracht. Hun pseudo-magiepraktijken moeten hem bedaren en sensibiliseren minder onrecht te doen aan zijn vrouw. Deze pedagogische inslag van de film maakt dat hij ook in aanmerking kwam voor bewustmakingscampagnes in Mali.

Intussen raakt het verhaal ook verweven met de problemen die dorpshoofd Dugutigi boven het hoofd hangen. Het voedsel dat de dorpelingen zouden moeten afgeven om een voorraad aan te leggen in tijd van nood en die ze zelf niet eens mogen beheren, geeft aanleiding tot de arrestatie van Dugutigi. Teneinde hun dorpschef te bevrijden verzamelen de bewoners zich massaal voor het 'politiekantoor'. Op dat ogenblik geraakt 'het' gerucht verspreid: Fily zou namelijk niet besneden zijn.

De tragedie die Nanyuma en Fily beleven is de tragedie van vele vrouwen. Zij creëren de rijkdom van de wereld maar blijven er verstoken van. Afrikaanse vrouwen produceren niet alleen de helft van het voedsel in dit continent maar doen dit onder zulke omstandigheden dat hun werktaak onmenselijk wordt: 2/3 van de werkuren staan op hun naam en naast dat werk op het land zijn ze ook verantwoordelijk voor het huishouden en voeden ze alleen de kinderen op. Je zou als vrouw voor minder denken dat de wereld tegen je gebruikt wordt.

Bovendien staan ze omwille van het blind toepassen van tradities, net als Nanyuma bloot aan een dubbele vorm van onderdrukking: zowel in als uit het gezin. Dat het dorpshoofd overgaat tot een besnijdenisbevel tegen de wil van Fily in, toont hoezeer de vrouw zichzelf niet bezit. Ook nu nog tracht men het feit dat vrouwen weigeren te verdoezelen. De fysische en psychologische pijnkreten die met de act gepaard gaan worden dan overstemd door roepende en schreeuwende vrouwen rondom de hut des onheils.

Met deze film veroorzaakte Cheik Oumar Sissoko een ware schokgolf. De regisseur geeft hier een Afrikaanse en geen Westerse kijk op de besnijdenis van de vrouw. En hoewel het gesprek hiermee wel op gang is gebracht, tot op heden worden vrouwen besneden. Ze hebben weinig keuze. Mannen weigeren hen te huwen indien ze onbesneden zijn. Wel jammer dat het tijdens het verhaal van Nanyuma lang wachten is vooraleer men tot de kern van de besnijdenis komt. Vele scènes komen bovendien nogal rommelig en ongestructureerd over.

Toch verdient de vrouw het de 'Finzan' te dansen, zoals de Bambara dit ook deden voor hun helden.