GATTACA

The Fifth Element in het zelfde hokje als Gattaca plaatsen is op het eerste gezicht absurd; vergelijk het met Star Wars versus Fahrenheit 451. Toch worden beide beschouwd als sciencefiction, en kan er over de superioriteit van de ene over de andere lang geargumenteerd worden. Maar wie van het genre houdt, weet ze gewoon allebei te appreciëren.

Gattaca is niet de film van je keuze als je hoopt op actie en special effects, maar is dat des te meer wanneer karakterontwikkeling en verhaal belangrijker worden geacht voor een geslaagde avond film (iets waar we het hopelijk allemaal over eens zijn). Eén special effect, een opstijgende raket, werd er voor Gattaca ontwikkeld, dat een keer of vier, vijf in de film wordt herhaald. Voor de rest moet je het stellen met retro-futuristische decors en auto's met groene koplampen.

Gattaca is de naam van het ruimtevaartbedrijf waar Vincent als schoonmaker werkt. Hij zou het liefst van al astronaut worden, maar dat is uitgesloten: Vincent werd niet genetisch gemanipuleerd, en leeft in een wereld waar genetisch perfecte mensen de bovenlaag van de bevolking vullen. Waar een haartje in de wind het verschil kan maken tussen succes en faling, want één enkele cel volstaat om iemands persoonlijke eigenschappen te ontdekken.

Om deze frigide en racistische maatschappij te slim af te zijn, onwikkelt Vincent een ingenieus plan. Hij neemt de identiteit aan van verlamde topatleet Jerome, en slaagt erin zichzelf op te werken tot in het Saturnus-programma van Gattaca. Dagen voor zijn geplande vertrek van de aarde, wordt er in de gebouwen van Gattaca een brutale moord gepleegd, waardoor Vincents identiteit, het resultaat van een jarenlange inzet, dreigt te worden ontmaskerd.

Een verfijnd verhaal dat meer dan eens verrassend uit de hoek komt en, ondanks het gebrek aan actie, de spanning erin houdt. Vincent wordt hoe langer hoe meer in het nauw gedreven en moet de politie-inspecteurs steeds een stapje voor blijven. Een zakje urine gebruiken is één zaak, maar hoe red je jezelf uit een situatie waarin je bloed gaat getrokken worden? Dat het opzet werkt is te danken aan Ethan Hawke in de rol van Vincent, en nieuwkomer Jude Law die voor zijn alter ego Jerome zorgt. Uma Thurman heeft een beetje een zoutloze rol als Vincents nietsvermoedende collega Irene. Wie zich afvraagt wat er gebeurde met Ernest Borgnine kan hem in Gattaca in een brede cameo aan het werk zien als schoonmaker Caesar. Gattaca is het debuut van scenarist en regisseur Andrew M. Niccol van wie we blijkbaar nog mooie dingen kunnen verwachten.