THE STORY OF THE FIFTH ELEMENT

Het kind van/in Luc Besson

Buiten de tumultueuze aanloop naar Titanic was het enige echte 'filmevenement' van de laatste jaren ongetwijfeld de première van de in diepe geheimzinnigheid gehulde The Fifth Element, of T5E. Geprezen en tegelijkertijd verguisd. Een typische Luc Besson-film dus.

Een veel te dure, megalomane, mislukte en onsamenhangende sciencefiction egotrip van enfant terrible Luc Besson of de eerste scienfiction film met visie en meteen ook de nieuwe Star Wars... Nog maar weinig zo'n uiteenlopende meningen gehoord en gelezen over één enkele film. Omdat niemand, ook en zeker de filmpers niet, de film op voorhand te zien kreeg en dus informatie kon uitlekken, was de visie van Besson voor iedereen een verrassing. De film moet je dan ook op de openingsdag zelf gezien hebben om mee te kunnen genieten van dat unieke evenement.

Luc Besson, de excentriekeling dus die zich niet aan de gewone regeltjes wil houden. En jammer genoeg waren ook de echte fans daar de dupe van. Want daar waar een grote Hollywoodfilm steevast gepaard gaat met vaak totaal belachelijke merchandising (iemand geïnteresseerd in een pop van Arnold uit Batman & Robin, of Star Wars ondergoed?), maar ook leuke hebbedingen, bleef het rond T5E opmerkelijk stil. Geen trading cards , geen batterij-verslindende Leelopoppen of multipassen. Enkel posters, prentkaarten, de novel en een CD. En daarmee was de verzameling compleet. Maar zeker geen boek over het maken en de kunst van de film. Nochtans was het enkel de design van T5E die bij de meeste critici het enige positieve adjectief in hun bespreking kreeg. En het leek erop dat de verzameling zou stoppen met de video van Bessons kind.

Maar Besson lapt duidelijk alle commerciële regeltjes aan zijn laars en publiceerde dus zijn The Story Of boek doodleuk na het luwen van de storm. Pakweg acht maand na de première, en dat in een filmklimaat waarin een film reeds afgeschreven is bij de volgende blockbuster, vaak één week later. En omdat Besson een controlefreak is besloot hij meteen ook maar zelf zijn boek vol te schrijven.

Het 240 bladzijden koffietafelboek The Story Of The Fifth Element is dan ook een persoonlijk boek geworden. In dagboekvorm krijgen we Besson's lijdensweg te lezen, waarna ook kostuumontwerper Jean-Paul Gaultier, production designer Dan Weil en de ontwerpers Jean-Claude Mézières en Moebius hun zegje mogen doen.

Voor filmliefhebbers zijn dagboeken van filmmakers uniek en vooral leerzaam. Het is dan ook jammer dat Besson er een weekboek van gemaakt heeft, waardoor we dus maar in grote lijnen het productieproces kunnen volgen. Besson is wel niet te beroerd om toe te geven dat het draaien van zijn geesteskind naar het einde toe een echte hel werd, en meer dan eens lijkt het dan ook een mirakel dat de film ooit ingeblikt geraakt is.

Maar van een dergelijk The Making Of boek verwacht je natuurlijk meer, zeker als je daarvoor de niet verwaarloosbare som van 25 pond moet neertellen. Dergelijke boeken koop je ook omwille van de vele productietekeningen en foto's. En daarin is dit boek een schoolvoorbeeld. Naarmate je blad na blad verslindt en bijna op neusafstand de vele foto's bestudeert, kan je bijna niet geloven dat films maken moordend kan zijn. Het lijkt wel een natte jongensdroom. Maar het is pas bij het al kwijlend bestuderen van de productietekeningen dat duidelijk wordt dat er velen geroepen zijn en weinig uitverkoren. Besson was immers zo verstandig om niet alleen de in de film opgenomen ontwerpen in zijn boek af te drukken, maar ook een uitgelezen collectie van afgewezen en geëvolueerde ontwerpen. Een greep uit de 6000, zeg maar. En wat is er mooier dan te zien hoe de Sheridans en het Fhloston Paradise evolueerden? Of om te fantaseren over wat Leeloo (al dan niet) aan had kunnen hebben?

The Story Of The Fifth Element is dan ook vooral een enorm kijkboek geworden. En toch missen we iets. Drie designmedewerkers van Besson komen aan het woord (en zijn gul met hun loftuitingen aan het adres van Besson), maar jammeer genoeg wordt er met bijna geen woord gerept over de uitstekende (en door The Academy schandelijk 'vergeten') speciale effecten, en de fotografie. Om dus een volledig zicht te krijgen over de productie moet je er de gespecialiseerde tijdschriften Cinefex en American Cinematographer bijnemen. Dan is het boek over James Camerons Titanic evenwichtiger. Dat, en iets meer tekst, en het ware perfect geweest. Maar jammer genoeg is Besson ook maar een gewoon mens.

T5E-haters gelieve zich te onthouden.

Titel: The Story Of The Fifth Element
Auteur: Luc Besson
Uitgeverij: Titan Books, 1997
ISBN: 1-85286-863-5
Prijs: 24.99 pond