DEEP IMPACT

De force majeure van de verwoestende natuur op de nietige stippelmens is altijd al een populair thema geweest op het witte doek. Onze kwetsbare Moeder Aarde wordt bijna voortdurend bedreigd door orkanen, vulkaanuitbarstingen of overstromingen. Het lijkt wel of de Huisbaas zich daarboven goed amuseert: hij laat winden, morst gretig water uit zijn glas en port en passant eens goed met zijn pook in het haardvuur. In Deep Impact schraapt hij de keel en kucht hij etensresten het heelal in: een komeet die met duizelingwekkende snelheid het leven op aarde bedreigt.

Het is de 14-jarige Leo Biederman (grootogige Elijah Wood), die samen met zijn knappe klasgenote Sarah Hotchner (Leelee Sobieski) door zijn telescoop de vreemde komeet ontdekt. Precies een jaar later denkt de ambitieuze MSNBC-journaliste Jenny Lerner (Téa Leoni) een seksschandaal op het spoor te zijn. De kabinetschef Alan Ritterhouse (James Cromwell) heeft namelijk op mysterieuze manier ontslag genomen. Jenny krijgt van een bron ook een naam toegespeeld: Ellie. Na een ontmoeting met President Beck (Morgan Freeman) wordt het Jenny echter duidelijk dat er van een seksschandaal geen sprake is. Ellie betekent in feite E.L.E.: Extinction Level Event. Al een jaar lang heeft de regering geheim gehouden dat de komeet die door Leo Biederman gesignaleerd was, op de aarde afstevent. Nu moet het fatale nieuws wereldkondig gemaakt worden.

In een emotionele toespraak maakt de President twee maatregelen bekend. Om te beginnen zal een ploeg astronauten, onder leiding van veteraan Spurgeon Tanner (Robert Duvall), in het ruimteship Messiah naar de komeet gekatapulteerd worden om hem te vernietigen. Tevens zal er een Nationale Loterij georganizeerd worden. Exact één miljoen mensen zullen geloot worden om in een gigantische bunker, de Ark van Noah, te gaan schuilen zodat ze de komeetinslag overleven. Alleen op die manier kan het leven zoals we het nu kennen verdergaan.

Hoewel de promotiefilmpjes enigszins anders laten vermoeden, is Deep Impact niet de zoveelste losgeslagen effecten extravaganza, waarin een held de wereld van de ondergang kan redden. De film neemt een zeer trage aanloop en neemt de tijd om persoonlijke verhalen van verschillende personages te vertellen. Op die manier vouwen op het eerste gezicht bordkartonnen mensen zich open tot karakters met dimensie en diepgang. We beleven de komeetinslag vooral door petite histoires: de liefde van Leo voor Sarah, de relatie tussen Jenny en haar vader, het wedervaren van de crew op de Messiah. Het vergroot alleszins de betrokkenheid van de kijker. De toespraak die de President houdt over de komeetinslag snijdt door merg en been. Dat is niet in het minst de verdienste van Morgan Freeman, die de trieste boodschap brengt als ware het het laatste gedicht dat ooit geschreven werd: apocalyptische poëzie.

Eens de dreiging van de totale ondergang reëel is geworden en de ultieme Nationale Loterij de mensen heeft uitgekozen die plaats mogen nemen in de Ark van Noah, neemt het verhaal niet alleen Bijbelse, maar ook epische proporties aan. De aarde wankelt op haar laatste benen. Mimi Leder schuwt daarbij de opgeklopte pathos niet. Met de mokerslagen van een voorhamer klopt ze de emotie er bij de kijker in. Subtiliteit en fijnzinnigheid zijn zeker niet haar sterkste kanten, maar net zoals bij Titanic wérkt het wel: de deplorabele beelden van gezinnen die uit elkaar gerukt worden, van geliefden die moeten splitten, ouders die moeten achtergelaten worden. Chaos alom.

We verklappen beslist geen spoiler als we zeggen dat de missie van de Messiah niet helemaal lukt en dat de komeet (die zich inmiddels opgesplitst heeft) op de aarde afstevent. Met dan nog een halfuur film te gaan, breekt het armageddon los en schakelt Mimi Leder (tweevoudig Emmy-winnaar met E.R en verleden jaar filmdebutante met The Peacemaker) in de hoogste versnelling. De diepgang van het verhaal maakt dan plaats voor speciale effecten en logica en functionaliteit verwisselen handig van plaats. Maar het blijft wel ongemeen spannend. Deep Impact is een film waar je doorheengesleurd wordt. Vanaf het typische Spielbergiaanse begin (twee kinderen ontdekken een vreemde ster), doorheen het inferno, helemaal tot het Hollywoodiaans einde. Er zijn genoeg redenen te bedenken om zulke films af te kraken. Maar Deep Impact is geen Speed 2, Batman Forever, laat staan een Dante's Peak of Volcano. Dit is klasse ondanks commercie. Kunst ondanks kitsch. Vluchtig, ja, maar beklijvend.