LE BAL MASQUE

Zelden zagen we zo'n gestileerde film als Le Bal Masque. Zelden wellicht ging een Belgische regisseur zo geobsedeerd met vorm, beeld, klank en licht om als Julien Vrebos, niet voor niets gelauwerd als fotograaf. Op een totaal bevreemdende en surrealistische manier doorbreekt hij alle rechtlijnigheid en logica. Zijn film is één grote bizarre puzzel en haast nooit krijgen we een totaalbeeld te zien. Alle extreme close-ups die over het scherm glijden, moeten we zelf in elkaar proberen te schuiven om de scène zin te geven. Het mag symbolisch zijn voor de inhoud van deze film: wie heeft er nog een overzicht over de vreemde dingen die in ons land gebeuren?

Le Bal Masqué opent met het beeld van de onschuld: een klein, lief meisje speelt 's avonds in haar eentje op straat. Veel later ontmoeten we haar terug in de film, op een parking waar een groep misdadigers een supermarkt overvalt. Hoe die overval in het geheel past, is niet helemaal duidelijk. Vrebos maakt het ons in zijn supreme hang naar vorm niet gemakkelijk het verhaal te volgen. Drie personages dragen in ieder geval de film. Dat zijn inspecteur Daerden (Peter Van den Begin), onderzoeksrechter Eva Siccard (Alexandra Vandernoot) en Kristl Calles (Pascale Bal), een meisje uit een striptent en de vriendin van Daerden. Alles draait om een koele moord op een parking naar aanleiding van een videocassette, waarop seksopnames staan van enkele hooggeplaatste heren. Daerden en Siccard worden in hun onderzoek afgeremd door hoge heren. Een belangrijke rol daarin speelt de corrupt-rechtse baron D'Aulne, die gelooft dat zijn adelijke klasse de ware leiders van dit land uitmaakt.

Julien Vrebos wilde met Le Bal Masqué duidelijk allerminst een documentaire film draaien over de Bende van Nijvel. Veeleer wil hij uiterst fragmentarisch de angst, wanhoop en onzekerheid schetsen waarin ons land dreigt te verstikken. Hij suggereert wel dat ons land in de greep is van een soort van fascistische samenzwering, waarin zowel de minister van justitie, de adel, de rijkswacht als de zakenwereld betrokken is. Banden tussen de overvallen van de Bende van Nijvel en de zogenaamde roze balletten blijken in zijn visie geen fabel. In Le Bal Masqué wordt zelfs gefluisterd dat er leden van het Hof in de smerigste spelletjes betrokken zouden zijn. Niet verwonderlijk dat de film in deze kringen voor heelwat tegenstand heeft gezorgd.

Het spreekt voor zich dat Vrebos in Le Bal Masqué ons geen pasklaar antwoord presenteert over het thema dat hij aansnijdt. In plaats daarvan primeren de onmacht en machteloosheid: elke stap die Daerden, Siccard en Kristl ondernemen wordt van hogerhand tegengewerkt. Hierbij dragen niet alleen de overvallers een masker, maar vooral ook die heren die door het gerecht onvindbaar zullen blijven omdat ze niet ontmaskerd mogen worden. In al dat negativisme eindigt de film dan ook in totale mineur en de laatste beelden laten ons in horror achter.